Ամեն ինչ գրքի ստեղծան մասին | Էլեկտրոնային և տպագիր գրքերի տարբերություններ | Հայաստանի առաջին գրքերը | Ամենահայտնի, թանկ գրքեր

Աղբյուրներ՝ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7

Գրքի ստեղծումը

Գիտնականների կարծիքով գրքերի ստեղծման պատմությունը սկսվել է գրության ստեղծման հետ: Սկզբից գիր չկար, բայց մարդիկ նկարել գիտեին և կարևոր տեղեկությունը հիշելու համար ծառերի վրա, քարանձավների պատերին խազեր էին անում, պարանով հանգույցներ էին կապում։ Դրանցով նրանք արտացոլել են իրենց կյանքի գլխավոր իրադարձությունները։

Հազարամյակների ընթացքում մարդիկ օգտագործում էին տարբեր նյութեր, գործիքներ և նշաններ՝ իրենց մտքերը գրառելու համար, օրինակ. կավը: Շատ հարմար էր թաց կավի վրա մակագրություններ դնելը, հետո այդ տախտակները այրում էին վառարանում, և դրանք դառնում էին թեթև ու դիմացկուն։ Կավե գրքերը կարող էին բաղկացած լինել հարյուրավոր նման տախտակներից։ Դրանք պահվում էին փայտե տուփի մեջ։

Հին Եգիպտոսում, Հռոմում և Հունաստանում գրքերը պատրաստում էին պապիրուսից։ Եղեգի ցողունները կտրում էին շերտերով, թաթախում ջրի մեջ, ապա սոսնձում։ Պապիրուսը գրվում էր փայտիկով կամ խոզանակով, իսկ ներկը պատրաստում էին խեժով խառնած ածուխից։ Այնուհետև պապիրուսը պտտվում էր փայտե կամ ոսկրային ձողերի շուրջը և ստացվում էր ոլորան: Սակայն ժամանակի ընթացքում պապիրուսը սկսեց փչանալ խոնավությունից:

Հետո մարդիկ գրելու համար նոր նյութ են հորինել՝ մագաղաթ, որը պատրաստվում էր կենդանիների կաշվից։ Բայց գրքեր պատրաստելու այս մեթոդը շատ թանկ էր, ուստի աղքատ մարդիկ չէին կարող օգտվել դրանից։ Գրել են հատուկ մշակված կեչու կեղևի վրա։

Եվ միայն 10-րդ դարում հայտնվեց թուղթը: ՀԱվանաբար առաջին թղթի թերթիկը պատրաստվել է Չինաստանում։ Թուղթը գրելու համար հարմար միջոց է ստացվել, և դրա արտադրությունը շատ ավելի պարզ ու ավելի էժան էրը։

Այն օրերին, երբ տպագրական մեքենաներ չկային, ամեն գիրք գրվում ու վերագրվում էր ձեռքով։ Ուստի գրքերը շատ թանկ էին, և դրանք կարող էին գնել միայն հարուստ մարդիկ։ Այդպես էր մինչև 15-րդ դարը, երբ եվրոպացի վարպետ Յոհաննես Գուտենբերգը հորինեց տպագրական մեքենան: Հաջորդ մի քանի դարերում տպագրությունը զարգացավ ու բարելավվեց, իսկ 19-րդ դարից սկսած գրքերը հասանելի դարձան բոլորին։

Մեր ժամանակներում գրքի պատմությունը նոր զարգացում է ստացել։ Մեր օրերում համակարգչային տեխնիկան օգտագործվում է գրքեր ստեղծելու համար։ Կան նաև էլեկտրոնային գրքեր։ Իսկ ինտերնետի օգնությամբ դուք կարող եք հեշտությամբ և արագ մուտք գործել դեպի ամենահազվագյուտ և ամենաարժեքավոր հրապարակումները:

Էլեկտրոնային և տպագիր գրքեր

Էլեկտրոնային գիրքն ավելի մատչելի է, բայց դրանից ստացված տեղեկատվությունը ուղեղի կողմից ավելի վատ է կլանում, քան թղթի վրա կարդացած նույն տեքստը:

Էլեկտրոնային գրքի էկոլոգիապես մաքուր լինելը դրսևորվում է նրանով, որ դուք խնայում եք շատ ծառեր, որոնք օգտագործվում են թղթային գրքերի համար:

Թղթային հրատարակության առավելությունները

  1. Ավելի լավ է ընկալվում ուղեղով: Տպագիր տարբերակը ավելի լավ է հիշվում և ընդհանրապես ընկալվում է կարդացողի կողմից:
  2. Առաջացնում է ավելի շատ հույզ: Ըստ ուսումնասիրությունների՝ հենց թղթային թեստն է ընթերցողին ավելի շատ անհանգստություն պատճառում, քան գրքի էլեկտրոնային տարբերակը։
  3. Ավելի շատ մոտիվացիա: Սեղանին դրված գիրքը ցանկություն է առաջացնում բացել այն և կարդալ:
  4. Անհատականություն: Շապիկը, թղթի որակը, պատկերը, տառատեսակը, հոտը յուրահատուկ մթնոլորտ են ստեղծում։

Թղթային հրատարակության թերությունները

  1. Չափերը և քաշը: Անձնական գրադարան ունենալու համար բնակարանում պետք է բավականաչափ տարածք հատկացնել, որը շատերը կարող են չունենալ։ Ավելի հարմար է նաև մեծ ֆորմատով գրքեր կարդալը, բայց դրանք ծանր են և անհարմար տեղափոխելու համար:
  2. Լավ լուսավորության անհրաժեշտությունը: Դուք չեք կարողանա թղթե գիրք կարդալ ճանապարհին կամ գիշերը:

Համեմատության արդյունքում թղթե գիրքն ավելի շատ առավելություններ ունի, քան մինուսներ։ Այո, և թերությունները կարելի է հեշտությամբ վերացնել՝ ի տարբերություն էլեկտրոնայինի։

Էլեկտրոնային գրքի առավելությունները

  1. Տառատեսակի փոփոխություն: Տառատեսակը կարելի է փոխել մեկ այլով, ինչպես նաև փոխել չափը։ Զգալի առավելություն վատ տեսողություն ունեցողների համար։
  2. Աշխատանք տեքստի վրա: Էլեկտրոնային տարբերակում դուք կարող եք ցանկացած պահի ազատ գրառումներ կատարել, պահպանել ներդիրները և վերադառնալ դրանց։
  3. Աջակցություն աուդիո/վիդեո ձևաչափերին: Ընթերցողների մեծ մասը կարող է լավ նվագարկել վիդեո և աուդիո ձայնագրություններ, ինչը շատ հարմար է սովորելու համար:
  4. Կոմպակտություն: Էլեկտրոնային գրքերը արտադրվում են փոքր չափսերով, դրանք բավականին քիչ են կշռում, հարմար են պայուսակի մեջ կրելու համար։

Էլեկտրոնային գրքի թերությունները

  1. Ընթերցանության փորձի բացակայություն. Էլեկտրոնային գիրք կարդալիս դուք ոչ թե զգում եք, թե քանի էջ եք կարդացել, այլ որքան եք մնացել։
  2. Դուք պետք է անընդհատ լիցքավորեք ձեր սարքը: Եթե ​​մոռացել եք լիցքավորել ձեր ընթերցողը, ապա պետք է սպասեք մինչև երեկո, երբ հնարավոր կլինի լիցքավորել:
  3. Բոլոր գրքերը կորցնելու վտանգ: Եթե ​​ընթերցողդ կոտրվի, ուրեմն դու կմնաս առանց գրքերի, քանի դեռ այն չի շտկվել կամ նորը չգնես։
  4. Գին: Մեկ սարքը միջինում արժե նույնը, ինչ մի քանի տասնյակ գրքեր:

Հայաստանի առաջին գրքեր

16-18-րդ դարերում միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր մշակույթի զարգացման գործում մեծ դեր է խաղացել տպագրությունը՝ հայալեզու գրականությունը, ինչպես նաև աշխարհի հայ համայնքներում դպրության աճն ու տարածումը։

Աշխարհում առաջին հայերեն տպագիր գիրքը («Ուրբաթագիրք») Հակոբ Մեգապարտը հրատարակել է 1512 թվականին Վենետիկում՝ Գուտենբերգի մեծ գյուտից մոտ 60 տարի անց։

Հակոբ Մեգապարտը (15-16-րդ դարեր) հայ գրատպության հիմնադիրն է։ Նա ծավալել է իր գործունեությունը, չնայած նրան, որ հայ ժողովուրդը հայտնվել է օսմանյան և պարսկական լծի տակ։ Մեգապարտի մասին կենսագրական տեղեկություններ չեն պահպանվել, սակայն հայտնի է, որ հայերեն գրքի առաջին տպագրողի ջանքերի շնորհիվ է, որ հայերենը դարձավ առաջին տպագրական լեզուն Ասիայի, ԱՊՀ երկրների, Բալթյան երկրների և բազմաթիվ այլ լեզուների լեզուների մեջ։ Այս ժամանակներից սկսած և մինչև 1800 թվականը տպագրվել է ավելի քան 1154 անուն հայերեն գիրք

Հակոբը քահանա էր, ում անվանը հետագայում ավելացվեց Մեգապարտ մականունը, որը նշանակում է մեղավոր, ըստ նրա թողած հիշատակարանի։

Հակոբ Մեգապարտի «Ուրբատագիրքը» հավատալիքների և բժշկությունների միջնադարյան ժողովածու է, պարունակում է աղոթքներ, չար աչքից «բաղադրատոմսեր», աղոթական կախարդանքներ և այլն։ Նման ձեռագիր ուրբատագիրկան գոյություն է ունեցել Մեգապարտից շատ առաջ և շատ տարածված է եղել ժողովրդի մեջ։ Ժողովուրդը հավատում էր, որ ուրբատագիրքը բուժիչ ուժ ունի, ուստի մարդիկ այն պահում էին տանը՝ թաքնված վայրերում։ Հիվանդներին եկեղեցի էին տանում ուրբաթ օրերին, այստեղից էլ այս հավաքածուների անվանումը:

Հատկանշական է, որ Հակոբ Մեգապարտը հրատարակչական գործունեության իրավունք է ստացել Հռոմի պապ Հուլիոս II-ից՝ իտալացի Դեմոկրիտ Տերասինայի աջակցությամբ։ Մեգապարտը պատվիրել է տեղի ձուլարանի վարպետներին ձուլել հայերեն տառեր, տպել զարդանախշերով տախտակներ, գծանկարներ, դեկորատիվ շրջանակներ՝ ըստ իրենց հանձնված նմուշների, և գնել տպագրական սարքավորումներ։

Մեգապարտը բոլոր գրքերը հրատարակել է մի քանի հարյուր օրինակ տպաքանակով։ Վենետիկից գրքեր են առաքվել Հայաստան և հայկական գաղթօջախներ հայ վաճառականների կողմից։

Ամենահայտնի, թանկ գրքերը

Ամենահայտնի գրքեր

Գինեսի ռեկորդների գրքի համաձայն՝ Աստվածաշունչը բոլոր ժամանակների ամենավաճառվող գիրքն է՝ վաճառված և տարածված ավելի քան 5 միլիարդ օրինակով:
Աստվածաշունչը մի քանի ռեկորդ է սահմանել. այն առաջինն էր տպագրվել հաստոցների վրա, թարգմանվել է աշխարհի ավելի քան 2400 լեզուներով։

Ղուրանը նաև աշխարհի ամենաշատ շրջանառվող գրքերից մեկն է՝ տպագրված ավելի քան մեկ միլիարդ օրինակով: Ղուրանը նույնպես թարգմանվում են այլ լեզուներով, բայց սոցիալական և մշակութային բնութագրերի պատճառով Ղուրանի հետ կապված իրավիճակը որոշ չափով բարդ է, քանի որ ոչ բոլոր թարգմանություններն են ճանաչվում մուսուլմանների կողմից:

Շատ աղբյուրներ նշում են, որ «Նախագահ Մաո Ցզեդունի մեջբերումները» (նաև հաճախ կոչվում է Մաո Ցզեդունի «Կարմիր գիրք») հրատարակվել են ավելի քան մեկ միլիարդ օրինակով:

«Հարրի Փոթերը», դա 7 վեպերից բաղկացած սերիա է ֆենթեզի ոճում: Այն գրել է անգլիացի գրող Ջոան Ռոուլինգը: Վաճառվել է 400 միլիոն օրինակ:

«Մատանիների տիրականլը» վեպ էպոպեյա է ֆենթեզի ոճում, որը գրել է անգլացի գրող Տոլկիենը, 103 միլիոն օրինակ:

«Ալքիմիկը» տպագրվել է 1987թ. և դարձել բրազիլիական բեսցելեր: Շատ շուտով այն վաճառվում է ավելի քան 65 միլիոն օրինակով, որի շնորհիվ գիրքը համարվում է պատմության մեջ ամենաշատ վաճառվածներից մեկը: «Ալքիմիկը» թարգմանվել է ավելի քան 67 լեզուներով՝ գրավելով համաշխարհային Գինեսի ռեկորդ, որպես կենդանի հեղինակի ամենաշատ լեզուներով թարգմանված գիրք:

Ամենաթանկ գրքեր

Լեսթերի կոդը: Պատմության ամենաթանկ գիրքը համարվում է 72 էջանոց նոթատետրը, որը կոչվում է «Տրակտատ ջրի, երկրի և երկնային գործերի մասին», որտեղ Վերածննդի դարաշրջանի հանճար Լեոնարդո դա Վինչին գրառումներ է կատարել և էսքիզներ պատրաստել։ Գիրքը նկարագրում և վերլուծում է բազմաթիվ բնական երևույթներ։ 1717 թվականի սկզբին նոթատետրը գնեց Լեսթերի կոդը, այստեղից էլ նրա անունը։ Վաճառքի գինը՝ 30.800.000$:

Մեծ հարթիան միջնադարյան Անգլիայի ազատ բնակչության իրավունքները պաշտպանող քաղաքական և իրավական փաստաթուղթ։ Առաջին տեքստերից մեկը, որը ուրվագծեց մարդու հիմնական իրավունքների հայեցակարգը և սահմանափակեց թագավորի լիազորությունները։ Բաղկացած է 63 հոդվածից, որոնք կարգավորում էին հարկերի, տուրքերի և ֆեոդալական տուրքերի հավաքագրումը, նկարագրում էին անգլիական եկեղեցու, քաղաքների և վաճառականների իրավունքները։ Մինչ օրս պահպանվել է ընդամենը տասնյոթ օրինակ: Վաճառքի գինը՝ $21,300,000։

Մասաչուսեթսի Սաղմոսների գիրք: Ամերիկայում բրիտանացի գաղութարարների հրատարակած առաջին գրքերից մեկը։ Ստեղծվել է Մասաչուսեթսի ծոցի գաղութի վերաբնակիչների կողմից։ Բաղկացած է սաղմոսների անգլերեն թարգմանություններից:Մինչ օրս պահպանվել է մոտ տասնմեկ օրինակ, որոնք հիմնականում գտնվում են գրադարանների և համալսարանների մոտ։ Վաճառքի գինը՝ 14 200 000$։

Ռոտշիլդի աղոթքի գիրք: Աղոթագիրքը պատկանում էր Ռոտշիլդների ամենահարուստ ընտանիքին։ Գիրքը պարունակում է տեքստեր Աստվածաշնչից, աղոթքներ և սաղմոսներ։ Զարդարված է Հոլանդիայի լավագույն նկարիչների նկարազարդումներով։ Բռնագրավվել է նացիստների կողմից 1938 թ.Փոխառվել է Ավստրալիայի ազգային գրադարանին Կանբերայում: Վաճառքի գինը՝ 13,400,000 $:

Հենրիխ Լեվի Ավետարանը: Գիրքը պատվիրվել է Սաքսոնիայի և Բավարիայի դուքս Հենրիխ Լեվի կողմից: Գիրքը գլուխգործոց է XII դարի ձեռագրերի շարքում, պարունակում է 266 էջ և 50 նկարազարդում։ Հենրի Լեվի մահից հետո ձեռագիրը համարվում էր կորած։ Մոտ 800 տարի անց այն գնվեց Գերմանիայի կառավարության կողմից 1983 թվականին Լոնդոնի աճուրդում: Ամբողջական ձեռագիրն այսօր գրադարանում է։ Ձեռագրի անվտանգությունն ապահովելու համար այն հանրությանը ներկայացվում է միայն երկու տարին մեկ անգամ։ Վաճառքի գինը՝ 11 700 000$։

Advertisement

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s