Category Archives: Աշխարհագրություն

Աշխարհագրություն Տնային աշխատանք

ՀԱՐՑԵՐ և ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

1.Ի՞նչ է ռասան։ Որո՞նք են ռասայական հատկանիշները։

Ռասաներն ընդհանուր ծագմամբ, ինչպես նաև ժառանգաբար փոխանցվող արտաքին մարդաբանական հատկանիշներով իրար նման մարդկանց պատմականորեն ձև ձևավորված խմբերն են: Հատկանիշների շարքում գլխավոր են մաշկի գույնը, գանգի կառուցվածքը, մազերի գանգրությունը, աչքերի բացվածքը, շուրթերի ձևը և այլն։

2.Թվարկե՛ք չորս մեծ ռասաները։ Քարտեզի վրա ցո՛ւյց տվեք դրանց տարածման հիմնականշրջանները։

Տարբեր արտաքին հատկանիշներ ունեցող մարդկանց ընդունված է խմբավորել 4 մեծ ռասաներում՝ եվրոպեոիդ, մոնղոլոիդ, նեգրոիդ եւ ավստրալոիդ։

3.Ի՞նչ է ազգը։ Ինչպե՞ս է որոշվում անձի ազգային պատկանելությունը։ Ի՞նչ գիտեք ազգերի ձուլման մասին:

Յուրաքանչյուր ազգ որոշակի տարածքի վրա պատմականորեն ձեւավորված եւ տարբերվում են թվաքանակով, լեզվով, մշակույթով, սովորույթներով, էթնիկական (ազգային) ինքնագիտակցությամբ օժտված մարդկանց կայուն խումբ է։

Ի տարբերություն ռասայական պատկանելության` ազգային պատկանելությունը շատ դժվար է որոշել։ Այստեղ վճռորոշը անձի ազգային ինքնագիտակցությունն է` այս կամ այն էթնիկ համայնքին պատկանելու գիտակցումը:

Ազգերի ձուլումը (ուծացումը) մի ազգի մեջ մյուս ազգերի ներկայացուցիչների ձուլումն է առաջինի լեզուն, մշակույթը եւ ազգային սովորույթները յուրացնելու միջոցով, կամ որեւէ ազգի տարրալուծումն է այլ ազգերի մեջ։

4.Նշե՛ք աշխարհի խոշորագույն լեզվաընտանիքները, լեզվախմբերը եւ ժողովուրդները։ Բացատրե՛ք հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի լայն տարածման պատճառները։

Ամենատարածվածը հնդեվրոպական լեզվաընտանիքն է,որի կազմի մեջ մտնող լեզուներով խոսում է աշխարհի բնակչության շուրջ կեսը։ Երկրորդ տեղում է չին-տիբեթականլեզվաընտանիքը (աշխարհի բնակչության շուրջ մեկ քառորդը)։ Ավելի փոքր, բայց բավական տարածված են ալթայան, սեմաքամյան, ուրալյան լեզվաընտանիքները։

Ամեն լեզվաընտանիք իր հերթին բաժանվում է ավելի փոքր խմբերի` լեզվախմբերի, որոնք էլ իրենց հերթին բաղկացած են առանձին լեզուներից։ Այսպես, հնդեվրոպական լեզվաընտա-նիքի կազմում առանձնանում են սլավոնական, ռոմանական, գերմանական խոշոր լեզվախմբերը։

Ամենախոշոր ժողովուրդներից են՝ Չինացիները, Հնդիկները, Արաբները։

5.Նշե՛ք համաշխարհային կրոններն ու դրանց տարածման շրջանները։ Ցո՛ւյց տվեք դրանք քարտեզի վրա։


Աշխարհի ժողովուրդները դավանում են տարբեր կրոններ։ Սակայն ամենամեծաքանակ հետեւորդներն ունեն երեքը՝ քրիստոնեությունը, մահմեդականությունը (իսլամ) եւ բուդդայականությունը (կամ բուդդիզմը)։ Դրանք համարվում են համաշխարհային կրոններ։

Քրիստոնեություն դավանում է 1,9 մլրդ մարդ։ Նրանք հիմնականում բնակվում են Եվրոպայում, Ամերիկայում, Ավստրալիայում, Հարավային եւ Կենտրոնական Աֆրիկայում, Ասիայի մի շարք երկրներում։Քրիստոնեությունն ունի մի քանի ուղղություն։ Գլխավոր ուղղություններն են կաթոլի-կությունը, ուղղափառությունը եւ բողոքականությունը։ մահմեդականություն դավանողների թիվը շուրջ 1,2 մլրդ է։ Նրանք բնակվում են Հյուսի-սային Աֆրիկայում եւ Հարավարեւմտյան ու Կենտրոնական Ասիայում։ Նրա երկու ուղղություն-ներն են սուննիզմըեւշիիզմը։ Մահմեդականների թվով առաջին երկիրը Ինդոնեզիան է: Երրորդը բուդդայականությունն է (կամ բուդդիզմը),որի հետեւորդների թիվը աշխարհում հասնում է շուրջ 400 մլն-ի (Հարավարեւելյան եւ Արեւելյան Ասիա, Մոնղոլիա)։

Աշխարհի բնակչության կրոնական կազմը.jpg

Դասի հղումը 

1.Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել ռասսաների տեղաբախման հիմնական շրջանները:


Մոնղոլոիդ

Եվրոպոիդ

Նեգրոիդ

Ավտրալոիդ

Եվրոպոիդ և Նեգրոիդ

Եվրոպոիդ և Մոնղոլոիդ

Եվրոպոիդ և Ավստրալոիդ

Մենղոլոիդ և Ավտրոլոիդ

2. Գրել հետևյալ երկրներում գերիշխող դավանանքը՝ նշելով նաև համաշխարհային կրոնի ուղղությունը. Արգենտինա, Իսրայել, Ճապոնիա, Չինաստան, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Կանադա, ԱՄՆ, Իրան, Սաուդյան Արաբիա, Ալժիր, Նիգեր, Վիետնամ, Նիդերլանդներ, Կազախստան, Ուկրաինա, Թուրքիա, Ուրուգվայ, Վրաստան, Բրազիլիա, Ավստրալիա, Մոնղոլիա, Հունաստան, Լեհանստան, Հս. Կորեա, Հայսատան:

Արգենտինա — Քրիսոտեություն, կաթոլիկություն և բողոքականություն
Իսրայել — Հուդայականությունն
Ճապոնիա — Սինտոիզմ և Բուդդայականություն
Չինաստան — Բուդդայականություն
Ռուսաստան — Քրիտոնեություն, ուղղափառություն
Ֆրանսիա — Քրիստոնեություն, կաթոլիկություն
Կանադա — Քրիստոնեություն
ԱՄՆ — Քրիստոնեություն, կաթոլիկություն
Իրան — Իսլամ, շիա
Սաուդյան Արաբիա — Իսլամ, սունի
Ալժիր — Իսլամ, շիա
Նիգեր — Իսլամ
Վիետնամ — Բուդդայականություն
Նիդերլանդներ — Քրիստոնեություն, կաթոլիկություն
Ղազախստան — Իսլամ, սունի
Ուկրաինա — Քրիտոնեություն, ուղղափառություն
Թուրքիա — Իսլամ, սունի
Ուրուգվայ — Քրիտոնեություն, բողոքականություն
Վրաստան — Քրիտոնեություն, ուղղափառություն
Բրազիլիա — Քրիստոնեություն, կաթոլիկություն
Ավստրալիա — Քրիստոնեություն, կաթոլիկություն
Մոնղոլիա — Բուդդայականություն
Հունաստան — Քրիստոնեություն, ուղղափառություն
Լեհանստան — Քրիստոնեություն, կաթոլիկություն
Հս. Կորեա — Աթեիզմ
Հայսատան — Քրիստոնեություն, առաքելական
3. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել 5 բազմազգ (պոլիեթնիկ) և 5 միազգ  (մոնոէթնիկ) երկիր:

Աշխարհագրություն Տնային աշխատանք

Դասի հղումը

1. Բնակչության վերարտադրության վրա որ գործոններն են ազդում և ինչպես:

Բնակչության վերարտադրության վրա ազդում է բնական աճը (ծնելիությունը և մահացությունը)։

2. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշեք 15 երկիր, որտեղ բնակչության վերարտադրության առաջին տիպն է։

3. Ուրվագծային քարտեզի վրանշեք 15 երկիր, որտեղ բնակչության վերարտադրության երկրորդ տիպն է:

4. Նշած երկրները առանձնացրեք ըստ վերարտադրության առաջին և երկրորդ տիպի
Ֆրանսիա, Նիգերիա, Սաուդյան Արաբիա, Պորտուգալիա, Ռուսաստան, Արգենտինա, Սիրիա, Կանադա, Ճապոնիա, Պակիստան, Հնդկաստան, Բելգիա, Գերմանիա, Իտալիա, Չինաստան, Ալժիր, Հայաստան, Ուկրաինա, Իսպանիա, Քենիա, Կամերուն, Մալթա, Ինդոնեզիա, Ավստրալիա, Չադ, Նոր Զելանդիա, Հունաստան, Եմեն 

Առաջին տիպ-Ֆրանսիա, Պորտուգալիա, Ռուսաստան, Կանադա, Բելգիա, Գերմանիա, Իտալիա, Հայաստան, Ուկրաինա, Իսպանիա, Հունաստան, Նոր Զելանդիա

Երկրորդ տիպ-Նիգերիա, Սաուդյան Արաբիա, Արգենտինա, Սիրիա, Ճապոնիա, Պակիստան, Հնդկաստան, Չինաստան, Ալժիր, Քենիա, Կամերուն, Մալթա, Ինդոնեզիա, Ավստրալիա, Չադ, Եմեն

Աշխարհագրություն Տնային աշխատանք

Դասի հղումը
Այլ հղումներ 1 2
Բնակչության թվաքանակի հաշվիչ

1. Որո՞նք են աշխարհի բնակչության կտրուկ աճի պատճառները:

Հիմնական պատճառներն են բարձր ծնելիությունը և ցածր մահացությունը։

2. Ինչու ՞ է անհրաժեշտ իմանալ բնակչության մասին տվյալները:

Որպեսզի հնարավոր լինի հաշվարկել տնտեսական, անասնաբուժական և գյուղատնտեսական ապրանքների անհրաժեշտ քանակը և ճիշտ տեղաբաշխել։

3. Ինչու՞ է զարգացած երկրներում բնակչության աճը ավել քիչ, քան ոչ զարգացած երկրներում, չնայած այն հանգամանքին, որ զարգացած երկրներում կյանքի պայմաններն ավելի լավ են:

Որովհետև զարգացա երկրներում մարդիկ ապրում են հիմնակնում քաղաքներում և զբաղվածություն ունեն։ Այդ պատճառով նրանք ավելի քիչ երեխա են ունենում քան զարգացող երկրներում։ Զարգացող երկրներում ծնելիությունը բարձր է, որովհետև մարդիկ ապրում են գյուղերում, ունենք ցածր զբաղվածություն և դրան նպաստում է նաև կրոնը և ազգային սովորույթները։

Աշխարհագրություն Տնային աշխատանք

Դասի հղումը

Ուրվագծային քարտզի վրա պատկերել վառելիքային ռեսուրսներով հարուստ երկրները:Նախագծի նպատակն է սովորողների մետ քարտեզով աշխատելու հմտությունների զարգացումը, ռեսուրսներով հարուստ տարածաշրջանների ու երկրների մասին տեղության քարտեզագրումը, աշխարհի քաղաքական քարտեզի հետ ծանոթացումը: Նախագծի ընթացքը-սովորողները ուրվագծային քարտեզի միջոցով, օգտագործելով պայմանական նշանները պատկերում են համպատասխան տեղեկությունը, այդ ընթացքում ծանոթանալով և վառելիքային ռեսուրսներով հարուստ երկներին և տարբույն քարտեզներ ուսումնասիրոլով ծանոթանում աշխարհի տարբեր երկների դիրքին ր ուրվագծին: Նախագշի արդյունքը- սովորողները կազմում են սեփական քարտեզներ, ձեռք են բերում քարտեզագրական հմտություններ՝ մասնավորապես գունային արտահայտման հնարավորությունը, սովորում են քարտեզ ընթերցել: 

Աշխարհի նավթի պաշարները
Ածխի հանույթը
Գազի հանույթը

Աշխարհագրություն Տնային աշխատանք

Ի՞նչ տարբերություն կա բնական ռեսուրսների և բնական պայմանների միջև:

Բնական պայմանը մեր շրջապատն է, որտեղ մենք ապրում ենք։ Բնական ռեսուրսները մենք օգտագործում ենք մեր շրջապատից։

Կարո՞ղ է բնական պայմանը ժամանակի ընթացքում դառնալ բնական ռեսուրս, բերել օրինականեր:

Այո, կարող է։ Օրինակ՝ հանքերը, անտառները, կենդանական աշխարհը, ջուրը, բուսականությունը և այլն։

Նշեք հինգ սպառվող չվերականգնվող ռեսուրս և հինգ սպառվող վերականգնվող ռեսուրս:

Սպառվող չվերականգնվող-փայտ, քարածուխ, նավթ, գազ, հանքեր

Սպառվող վերականգնվող-կենդանական աշխարհը, բույսերը, ջուրը, արտաքին էներգետիկ, թթվածնի ռեսուրսները

Նշեք հինգ ռեսուրս, որոնց սպառվելու դեպքում կարելի է փոխարինել այլ ռեսուրսով:

Նավթը, քարածուխը, բնական գազը, կենդանիները, միջուկային հումք։