Լոռվա բարբառ
Գիտեմ ոչ- չգիտեմ
Կացի- կանգնիր
Նարդիվան- աստիճան
Շըշացնել- գժվեցնել
Քյալամ- կաղամբ
Տխիլ- պնդուկ
Բիձիկ- հորեղբայր
Մորմոնջ- մրջյուն
Ղաստի- դիտմամբ
Հանդ- դաշտ
Հարցեր.
Ստուգե՛ք ձեր գիտելիքները
1. Ինչպե՞ս է առաջանում կայծակը։ Ի՞նչ է որոտը։
Մթնոլորտի տարբեր մասերում օդի ջերմաստիճանների և ճնշումների տարբերության հետևանքով ստեղծվում են օդի բարձրացող և իջնող հոսանքներ։ Օդային հոսանքների և ամպերի շփման հետևանքով ամպերում գոյանում են էլեկտրական լիցքեր։ Ընդ որում՝ ամպերի մի մասում գոյանում են դրական, մյուս մասում՝ բացասական լիցքեր։ Այդ լիցքերի պարպման հետևանքով են առաջանում կայծակը և որոտը։
2. Ի՞նչ է շանթարգելը, եւ ինչպե՞ս է այն շինությունները պաշտպանում կայծակի հարվածից։
Շենքերը կայծակի հարվածից պաշտպանում են հատուկ սարքերի՝ շանթարգելների օգնությամբ։ Շանթարգելը մետաղյա ձող է, որն ամրացվում է շինության պատի երկայնքով։ Ձողի վերին՝ սրածայր մասը պաշտպանվող շենքից բարձր է։ Ձողի ստորին մասին զոդակցում են պղնձյա թիթեղ, որը թաղում են հողի մեջ։ Ամպրոպաբեր ամպերից էլեկտրական լիցքերը շանթարգելի միջով անցնում են հողի մեջ՝ չվնասելով շինությունը։
3. Երկրի մակերեւույթի վրա ո՞ր առարկաներին է կայծակն առավել հաճախ
հարվածում։
Կայծակը հարվածում է միայնակ ծառերին, ժայռերին, մետաղյա շինություններին և այլն։
4. Կայծակի ժամանակ ինչպե՞ս պետք է վարվեք, եթե հայտնվել եք բաց
տարածքում:
Կայծակի ժամանակ պետք է գնալ որևէ ապաստարան։
Հույն-պարսկական պատերազմներ՝ Ք.ա. 500–449 թթ.
Պարսիկներ վերացրին ժողովրդավարական կարգերը և իշխանությունը հանձնեցին իրենց հնազանդ տիրաններին: Դրանից հետո պարսիկները նպատակ դրեցին գրավելու Էգեյան ծովի կղզիները և Բալկանյան Հունաստանը:
1.Համացանցից գտե՛ք էլեկտրական հոսանքից անվտանգ օգտվելու առավել ամբողջական կանոնները:
Տանը և դպրոցում մենք գործ եք ունենում հոսանքի հետ, որը կարող է շատ վտանգավոր լինել, եթե չպահպանեք էլեկտրական հոսանքից օգտվելու կանոնները։
Դպրոցում փորձեր կատարելը վտանգավոր չէ, երբ օգտագործում ենք գալվանական էլեմենտներ: Սակայն դպրոցում, հոսանքին առնչվող փորձեր կատարելիս պետք է պահպանել աշխատանքի հետևյալ կանոնները։
2.Ո՞րն է բնության մեջ հանդիպող ամենացածր ջերմաստիճանը:
-273
3.Քանի՞ հիմք կա հետեւյալ շարքերում՝
ա) CaO, HCl, NaOH, P2O5, KOH, Ca(OH)2, H2SO4, Mg(OH)2, Fe(OH)2, CO2, HF.
բ) H2SO4, HNO3, Cu(OH)2, NO2, Al2O3, Ni(OH)2, Fe2O3:
Առաջին շարք – 5 հիմք
Երկրորդ շարք – 2 հիմք
803-806 մնաց.., 807, 810,813
բ) (-15/17) : (-9/11) * 0
(-15/17) : (-9/11) > 0
դ) 0 : (-6 3/10) * 0
0 : (-6 3/10) = 0
զ) (+5) : (-141/25) * 0
(+5) : (-141/25) < 0
բ) (-7/9 + 4/5) : (-7/10)
-7/9 + 4/5 = 35 + 36/45 = -71/45
-71/45 : -7/10 = -71/45 * -10/7 = 71 * 10/45 * 7 = 710/315 = 2 80/315
դ) (20 5/7 – 1 3/14) : (-5 5/28)
20 5/7 – 1 3/14 = 145/7 – 17/14 = 290 — 17/14 = 273/14 = 19 7/14
19 7/14 : -5 5/28 = 273/14 : 145/28 = 273/14 * 28/145 = 273 * 28/14 * 145 = 7644/2030 = 3 1554/2030
բ) (-a) : 4/25 = -8
-a = -32/25
դ) (-a) : 9/10 = 1
-a = -1 1/9
զ) a : 32/45 = -65/72
a = 53/81
բ) -13/18 * a = -5/6
a = 168/13
դ) -3 ½ : a = -2 1/3
a = 1 1/2
զ) -3 5/17 : (a) = -26/51
a = 1456/867
ա) -18 1/2 = +18 1/2
բ) -4 5/9 = +4 5/9
գ) +1/3 = -1/3
դ) 0 = 0
ե) -3/11 = +3/11
զ) +14 2/5 = -14 2/5
ա) Ընտրողների քանի՞ տոկոսն է մասնակցել քվեարկությանը։
68%
բ) Թեկնածուներից ո՞րն է հաղթել։
Երկրորդ թեկնածուն
գ) Հաղթողը իր մրցակցից քանի՞ տոկոսով ավելի ձայն է ստացել։
35 – 25 = 10
դ) Ընտրողների քանի՞ տոկոսն է հաղթողին դեմ քվեարկել։
4%
15 * 6 ½ = 15/1 * 13/2 = 15 * 13/1 * 2 = 195/2 = 97 ½
97 ½ : 2 ½ = 195/2 : 5/2 = 195/2 : 2/5 = 195 * 2/2 * 5 = 390/10 = 39
1.Ընտրում ենք Հովհաննես Թումանյանի պոեզիայից մեկ կամ մի քանի ստեղծագործություն և սովորում անգիր:
Երկու սև ամպ
Վաղուց թողած բարձր ու կանաչ
Գահը իրենց հանգստության,
Երկու սև ամպ, հողմի առաջ
Գնում էին հալածական։
Հողմը սակայն չար հոսանքով
Բաժնել, ջոկել չէր կարենում,
Ինչքան նրանց լայն երկնքով
Դես ու դեն էր քշում, տանում։
Ու անդադար գնում էին՝
Քշված հողմի կատաղությամբ,
Իրար կպած ու միասին,
Երկու սև ամպ, երկու սև ամպ…
2.Շարադրում ենք մեր մտքերը հետևյալ թեմաներից որևէ մեկով.
Ես շատ կուրախանայի, եթե Թումանյանն ապրեր մեր օրերում։ Ես փոքր տարիքից սիրում եմ իր հեքիաթները և բանաստեղծությունները, օրինակ՝ Ձախորդ Փանոսը, Քաջ Նազարը։ Նա՝ ապրելով մեր օրերում, կշարունակեր իր ստեղծագործությունները և ես հաճույքով կկարդայի դրանք։ Ինձ թվում է նա կգրեր այսօրվա հասարակության մասին և մեր բոլորի մասին։
Գրել Բացատրում եմ կարդացածս թեմայով աշխատանք։
Դարը մեկ անգամ երկնքից աստղ ընկնելն համարվում էր լավ նշան և դա հաջողություն էր բերում մարդկանց։ Սակայն աստղի ընկնելը տեսնելու համար և հաջողությունը առաջացնելու համար մարդիկ պետք է նայեին երկնքին՝ ամպերին, որպիսզի տեսնեին ընկնող աստղը։ Բայց քանի որ մարդիկ շատ զբաղված էին, հոգնած էին և շատ հոգսեր ունեին դրա պատճառով չէին նայում երկնքին և չէին տեսնում ընկնող աստղը։ Բայց եթե նրանք դիմեին ասծուն կտեսնեին ընկնող աստղը և հաջողություն կունենային։
797-800 մնաց., 807, 810
բ) (-8/5) * (-25/64) = 8 * 25/5 * 64 = 200/320 = 100/160 = 50/80 = 25/40
դ) (+11 7/9) * (+1/5) = (+106/9) * (+1/5) = 106 * 1/9 * 5 = 106/45 = 2 16/45
զ) (-7 41/50) * (-1/4) = (-391/50) * (-1/4) = 391 * 1/50 * 4 = 391/200 = 1 191/200
բ) (+24/7) * (-56/81) = 24 * 56/7 * 81 = -1344/567 = -2 210/567
դ) (-42/37) * (+15/28) = 42 * 15/37 * 28 = -630/1036
զ) (-18 1/5) * (+21/50) = (-91/5) * (+21/50) = 91 * 21/5 * 50 = 1911/250
բ) (-1 4/5) * (-8 3/7) = 9/5 * 59/7 = 9 * 59/5 * 7 = 531/35 = 15 6/35
դ) (-4 6/7) * (+8/9) = (-34/7) * (+8/9) = 34 * 8/7 * 9 = 272/63 = 4 20/63
զ) (+9 4/9) * (-8 14/15) = (+85/9) * (-134/15) = 85 * 134/9 * 15 = 11390/135 = 84 50/135
բ) (+3/5) x (-6 73/100) * 0
(+3/5) x (-6 73/100) < 0
դ) 0 x (-4 11/12) * 0
0 x (-4 11/12) = 0
զ) (-1/7) x (-1/70) * 0
(-1/7) x (-1/70) > 0
ա) -18 1/2, բ) -4 5/9, գ) +1/3, դ) 0, ե) -3/11, զ) +14 2/5
ա) +18 1/2, բ) +4 5/9, գ) -1/3, դ) 0, ե) +3/11, զ) -14 2/5
ա) Ընտրողների քանի՞ տոկոսն է մասնակցել քվեարկությանը։
68%
բ) Թեկնածուներից ո՞րն է հաղթել։
Երկրորդ թեկնածուն
գ) Հաղթողը իր մրցակցից քանի՞ տոկոսով ավելի ձայն է ստացել։
35 – 25 = 10
դ) Ընտրողների քանի՞ տոկոսն է հաղթողին դեմ քվեարկել։
4%
Classic dips in Greek meal are tzatziki (yogurt, cucumber and garlic), melitzanosalata (aubergine), and fava (creamy pea purée). Very famous is taramasalata (fish roe dip) — creamy blend of pink or white fish roe with either a potato or bread base with a squeeze of lemon and olive oil.
Greeks have been cultivating olives for millennia. Greek meals are accompanied by local olives, some cured in sea salt brine and some are used uncures. Olive oil is used in cooking and salads, and drizzled over most dips and dishes.
Each region in Greece has its variation on dolmades — the classic vine leaf parcel or stuffed vegetables such as tomatoes, peppers and aubergines. The stuffing often consists of minced meat with rice or rice flavoured with herbs like thyme, dill, fennel and oregano.
Greek moussaka is based on layers of cooked aubergine, minced lamb, fried puréed tomato, onion, garlic and spices like cinnamon with a final fluffy topping of white sauce and cheese.
Souvlaki, chunks of skewered pork, is Greece’s favourite fast food, served on chopped tomatoes and onions in pitta bread with tzatziki. Gyros, too, is popular served in the same way. Favourite meat types are lamb, pork and goat.
Fish and calamari fresh from the Mediterranean and Aegean Seas are incredibly tasty and cooked or grilled whole and drizzled with lemon and olive. Flavoursome smaller fish such as barbouni (red mullet) and marida (whitebait) are ideal lightly fried.
The fritter is usually made from grated or puréed courgette blended with dill, mint, or other top-secret spice combinations.
Grilled or marinated, they make a fine meze (appetiser), or main course stewed in wine.
Famous Greek cheese types are creamy and delicious feta that is kept in big barrels of brine. Also graviera, a hard golden-white cheese, perfect eaten cubed, or fried as saganaki. At bakeries you’ll find tyropita (cheese pie) while at tavernas, try salads like Cretan dakos, topped with a crumbling of mizithra, a soft, white cheese.
Greeks love their sweets, which are often based on olive oil and honey combinations encased in flaky filo pastry. The classic baklava involves honey, filo and ground nuts. Or try galatoboureko, a sinful custard-filled pastry. A more simple sweet is local thyme honey drizzled over fresh, thick Greek yogurt.
Նանե Խաչատրյան 