Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման
Թեմա 2՝ Պետություն։ Պետական իշխանություն և ինքնիշխանություն․
ա/ Պետությունը որպես քաղաքական համակարգի կենտրոնական ինստիտուտ
բ/ Պետական իշխանություն և ինքնիշխանություն
Էլ․ դասագիրք՝ Հասարակագիտություն-11, էջ 147-152

Առաջադրանք
1․ Որո՞նք են պետության հատկանիշները։

Պետության հատկանիշներն են՝ հասարակական կյանքը կարգավորելը իրավական հիմքերով, այն միայն կառավարմամբ զբաղվող մարդկանց խումբ է՝ հանրային իշխանություն, բնակչության և իշխանության բաժանումը վարչատարածքային սկզբունքով, այն օժտված է ինքնիշխանությամբ:

2․ Ինչպե՞ս է պետությունը կարգավորում հասարակական կյանքը։

Պետությունը հասարակական կյանքը կարգավորում է իրավական հիմքերով: Մարդկանց պետք են վարքագծի օրինակելի կանոններ, որպեսզի նրանք միասին խաղաղ գոյակցեն: Ցանկացած իշխանության խնդիրներից է այդպիսի կանոնների սահմանումն ու դրանց կատարման ապահովումը: Հասարակական կյանքի կարգավորման այդ ձևը անվանում են իրավական, որի շնորհիվ հասարակության գոյության համար անհրաժեշտ համակեցության կանոնները վերածվում են պարտադիր պահանջների:

3․ Որո՞նք են պետական իշխանության հատկանիշները։

Պետական իշխանությունը տարածվում է պետության ողջ տարածքի և բնակչության վրա: Այն համընդհանուր է, ինքնիշխան և համապարտադիր: Պետական իշխանությունը հանրային իշխանություն է և պետք է լինի լեգիտիմ: Այն իրականացվում է համոզման և հարկադրանքի եղանակներով:

4․ Որո՞նք են պետության ինքնիշխան իրավունքները:

Պետության ինքնիշխան իրավունքները նշանակում են, որ այն ունի լիարժեք իշխանություն իր տարածքի և գործերի վրա՝ առանց այլ պետությունների միջամտության: Սա ներառում է օրենքներ ընդունելու, սահմանները վերահսկելու, ռեսուրսները օգտագործելու և այլ երկրների հետ հարաբերություններ հաստատելու իրավունքը: Ինքնիշխանությունը թույլ է տալիս պետությանը ինքնուրույն ղեկավարել իր գործերը:

An interesting escape

Navigate Upper – Intermediate Grammar slide 139, ex-es 1,2 Past events

1. walked, saw, hadn’t seen
2. had been, told
3. fell, was watching, were watching
4. was walking, realized, had left
5. had lived, was
6. happened, was looking, stopped, wasn’t able

1. became
2. reached
3. had been walking
4. arrived
5. had set off
6. began
7. had set off
8. fell out
9. returned
10. encountered
11. approached
12. started
13. captured
14. allowed
15. had endured
16. had suffered

In 1915, during the Armenian Genocide, six Armenian villages in the Musa Ler region resisted Ottoman deportation orders. For 53 days, the villagers held off Turkish forces on the mountain with using anything they found as weapons, they also rationed their supplies very well. Until French warships rescued them. Over 4,000 Armenians escaped Ottomans and were evacuated to Egypt.

149. AB/MN = CD/EF
AB = 5սմ
CD = 80մմ = 8սմ
MN = 1դմ = 10սմ
EF = ?

5/10 = 8/EF
5EF = 80
EF = 16

155. AB = 4, BC = 5, CA = 7
KM/AB = 2,1
KMN_կողմեր — ?

KM = KM/AB : 4 = 2,1 : 4 = 8
MN/BC = KM/AB
MN/5 = 8/4
4MN = 40
MN = 10
KN/AC = MN/BC
KN/7 = 10/5
5KN = 70
KN = 14

154. <A = 106^O, <B = 34^O, <E = 106^O, <F 40^O, AC = 4,4, AB = 5,2, BC = 7,6, DE = 15,6, DF = 22,8, EF = 13,2

<BCA = 180 — (106 + 34) = 40^O
<EDF = 34^O
Այո

Destination C1 slide 9, page 9 ex D, page 10 E, F, G, page 11 H
Navigate Upper -Intermediate Reading A Man Who Mailed Himself to Freedom slide 19

D. Circle the correct word or phrase

1. means
2. only costs
3. doesn’t matter
4. I’m ringing
5. I recognize
6. does the nut cake contain
7. I really don’t agree
8. aren’t you playing
9. doesn’t concern
10. resembe
11. you’re not watching
12. does not exist
13. includes
14. we’re have
15. involves

E. Write a verb from the box in the correct form, present simple or present continuous, in each pair of sentences.

1. A: am looking
   B: looks
2. A: are you feeling
   B: doesn’t feel
3. A: considering of
   B: are you considering
4. A: are having
   B: Do, have
5. A: appeals
   B: are appealing
6. A: doesn’t smell
   B: are, smelling
7. A: I depend
   B: depends
8. A: is
   B: are
9. A: Do, think
   B: is thinking
10. A: is seeing
    B: see

F. Each of the words or phrases in bold is incorrect. Rewrite them correctly.

1. has been
2. written
3. haven’t
4. I have
5. has broken
6. come
7. haven’t you told
8. have lived

G. Circle the correct word or phrase. If both is correct, circle both.

1. filled
2. been following
3. seen
4. heard
5. been thinking
6. driven, been driving
7. been standing
8. worked, been working

H. Write the verb in brackets in the correct form, present perfect simple or present perfect continuous. Use contractions where possible.

1. I have sent off
2. You have ever eaten a
3. We have been waiting, have you been
4. Have you just received
5. We haven’t got, we have been expecting, they haven’t shown up.
6. I have been drawing up, I haven’t got, have you had.
7. Mum has been meaning

8. CK = 11
CD = ?

CK = KD = 11
CD = 11 + 11 = 22

10. MF : FN = 4 : 3
MN = 28

4 + 3 = 7
28 : 7 = 4
4* 4 = 16 (MF)
4 * 3 = 12 (FN)

11. AC : CB = 2 : 5
AC = 6
AB = ?

6 : 2 = 3
3 * 5 = 15
6 + 15 = 21 (AB)

12. MN = 19
MF — FN = 9

19 — 9 = 10
10 : 2 = 5 (FN)
5 + 9 = 14 (MF)

18. <ABC = 40^o
<ABD = <DBC = 40/2 = 20^o

19. <ABC = 65^o
<ABD = <DBC = 65/2 = 32,5^o

28. <AOB = 180^o
<AOM = 1/6
<MON = 2/3
<BON = ?

1/5 + 2/3 = 3 + 10 / 15 = 13/15
15/15 — 13/15 = 2/15
180/1 * 2/15 = 24^o (<BON)
180/1 * 1/5 = 36^o (<AOM)
180/1 * 2/3 = 120^o (<MON)

29. <ABC = 77^o
<ABD, <DBC = ?

77 — 17 = 60^o
60 : 2 = 30^o (<DBC)
30 + 17 = 47^o (<ABD)

30. <ABC = 155^o
<ABD, <DBC = ?

155 — 23 = 132^o
132 : 2 = 66^o (<ABD)
66 + 23 = 89^o (<DBC)

31. <ABC = 120^o
<ABD, <DBC = ?

3x + x = 120^o
4x = 120^o
x = 30^o (<DBC)
3x = 30 * 3 = 90^o (<ABD)

32. ABC = 160^o
<ABD, <DBE, <EBC = ?
ABC : DBE : EBC = 1 : 3 : 4

1 + 3 + 4 = 8
160 : 8 = 20^o
1 * 20 = 20^o (<ABD)
3 * 20 = 60^o (<DBE)
4 * 20 = 80^o (<EBC)

106. զուգահեռ

107. ոչ

1. 1. ab⁴ — ba⁴ / a³ — b³ + 3ab a = √11 — 2, b = √11 + 2
ab(b³ — a³)/a³ — b³ + 3ab = -ab(a³ — b³)/a³ — b³ + 3ab = -ab + 3ab = 2ab = 2(√11 — 2)(√11 + 2) = 2((√11)² -2²) = 2 * (11 — 4) = 22 — 8 = 14

Պատ.՝ 4) 14

2. 1. 4a² — 1 / 2a + 1 * a + 1 / 2a² — a a = 0,1
(2a — 1)(2a + 1)/ 2a + 1 * a + 1/a(2a — 1) = (2a — 1) * a + 1 / a(2a — 1) = a + 1 / a = 0,1 + 1 / 0,1 = 11

Պատ.՝ 2) 11

3. 1. (a + b)² — (a — b)² / 4a²b² a = 2/5; b = 1/8
a² + 2ab + b² — a² + 2ab — b² / 4a²b² = 4ab/4a²b² = 4ab/ab(4ab) = 1/ab = 1 / 2/5 * 1/8 = 1/0,05 = 20

Պատ.՝ 1) 20

4. 1. a³ + 5a² / ab : a + 5/b² a = √7,3 — √2,3; b = √7,3 + √2,3
a²(a + 5) / ab : a + 5 / b² = a²(a + 5)/ab * b² / a + 5 = a² * b² / ab = ab(ab)/ab = ab = (√7,3 — √2,3) * (√7,3 + √2,3) = (√7,3)² — (√2,3)² = 7,3 — 2,3 = 5

Պատ.՝ 4/5

5. 1. a² — 5ab / a²b * b² / a — 5b a = 9/7; b = 18
a(a — 5b)/a²b * b² / a — 5b = a/a²b * b² = ab²/a²b = b(ab)/a(ab) = b/a = 18 / 9/7 = 18/1 : 9/7 = 18/1 * 7/9 = 2 * 7 = 14

Պատ.՝ 2) 14

6. 1. a² — 4a + 4 / 2 — a — (a — 3)² / 3 — a = (a — 2)² / 2 — a — (a — 3)² / 3 — a = (-a + 2)²/2 — a — (-a + 3)² / 3 — a = (-a + 2) — (-a + 3) = -a + 2 + a — 3 = -1

Պատ.՝ 3) -1

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման
Թեմա 1․ Քաղաքագիտության ուսումնասիրության առարկան․
ա/ Քաղաքականությունը և Քաղաքագիտությունը
բ/ Հասարակության քաղաքական համակարգը և դրա սուբյեկտները
գ/ Քաղաքական համակարգի գործողության կառուցակարգը
դ/ Քաղաքական համակարգի բաղադրատարրերի բնութագրերը
Էլ․ դասագիրք՝ Հասարակագիտություն-11, էջ 141-146․

Առաջադրանք

1․ Ի՞նչ է ուսումնասիրում քաղաքագիտությունը։

Քաղաքագիտությունը գիտություն է, որը ուսումնասիրում է պետությունները, իշխանությունը և քաղաքական գործընթացները։ Այն փորձում է հասկանալ, թե ինչպես են գործում կառավարությունները և ինչպես են մարդիկ մասնակցում քաղաքականությանը։

2․ Բացատրե՛ք «քաղաքականություն» և «քաղաքագիտություն» տերմինները

Քաղաքականությունը գործունեություն է՝ ուղղված հասարակական կյանքի կառավարմանը և կարգավորմանը: Իսկ քաղաքականությունը հետազոտող գիտությունը կողվում է քաղաքագիտություն:

3․ Ներկայացրե՛ք քաղաքական համակարգի բաղադրատարրերը /բլոգային աշխատանք/․

Քաղաքական համակարգի բաղադրատարրերն են՝ քաղաքական հարաբերությունները, քաղաքական կազմակերպությունները, քաղաքական համակարգի կարգավորիչ նորմերը (իրավունք, քաղաքական նորմեր, անադույթներ, բարոյականություն և այլն) և գաղափարական բաղադրատարրերը (բնակչության քաղաքական գիտակցություն, քաղաքական գաղափարախոսություն:):

Քաղաքական հարաբերություններ — Ինչպես են տարբեր քաղաքական խմբեր կամ երկրներ փոխազդում միմյանց հետ:

Քաղաքական կազմակերպություններ — խմբեր, ինչպիսիք են կառավարությունները, կուսակցությունները կամ միությունները, որոնք աշխատում են քաղաքականության մեջ:

Քաղաքական համակարգի կարգավորիչ նորմեր — Կանոններ և ուղեցույցներ, որոնք ձևավորում են քաղաքական վարքագիծը (օրենքներ, քաղաքական սովորույթներ և բարոյական չափանիշներ):
Իրավունք — Իրավունքը հասարակական հարաբերությունները կարգավորող կանոնների համակարգ է:
Քաղաքական նորմեր — Քաղաքական վարքագծի վերաբերյալ չգրված ակնկալիքներ:
Ավանդույթներ — Ավանդական սովորույթներ, որոնք հետևում են քաղաքականությանը:
Բարոյականություն – Էթիկա և արժեքներ, որոնք առաջնորդում են քաղաքական գործողությունները:

Գաղափարախոսական բաղադրատարրեր — Քաղաքականության վրա ազդող համոզմունքներ և գաղափարներ։
Բնակչության քաղաքական գիտակցությունը — Որքանո՞վ են մարդիկ իրազեկ քաղաքական հարցերին:
Քաղաքական գաղափարախոսություն — համոզմունքների մի շարք այն մասին, թե ինչպես պետք է գործի քաղաքականությունը: