Ազատագրական պայքարը 1894-1896 թթ․։ Հայկական հարցը և տերությունները

  • Ովքե՞ր կազմակերպեցին և գլխավորեցին Սասունի 1894թ․ հերոսամարտը։ Ի՞նչ ընթացք ունեցավ

Որպեսզի ոչ ոք չխանգարեր հայերի բնաջնջման գործում, Բարձր Դուռը որոշեց նախ ճնշել Սասունի դիմադրական ներուժը: Հայդուկների խմբերում էին Միհրան Տամատյանը, Մեծն Մուրադը, Հրայրը, Գևորգ Չավուշը և ուրիշներ: 1894թ. Սասունի վրա շարժվեց Զեքի փաշայի 12-հազարանոց զորքը՝ հերտանու ուղեկցությամբ, որին նաև միացան զորամասեր Դիարբեքիրից, Էրզրումից, Երզնկայից, համիդե 3-հազարանոց մի զորագունդ և այլ բաշիբոզուկներ: Այս 40-հազարանոց բանակի դեմ սասունցիները կռվեցին մոտ 2 հազարով:

Թուրքերի ձեռնարկած գրոհը ենթարկվեց ուժեղ հակահարվածի, ինչից հետո թշնամին անցավ լայնածավալ հարձակման: Մարտերից հետո պաշտպանները ստիպված քաշվեցին Գելիեգուզանից Անդոկ լեռան լանջերը: Մարտերի ժամանակ զոհվեց Գրգոն, ձերբակալվեց Մեծն Մուրադը և Չավուշը: Ամառվա վերջ թուրքերը կարողացան մտնել Սասունի գյուղերը:

  • Ներկայացրե՛ք 1895-96 թթ․ Զեյթունի ապստամբության ընթացքը։ Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ այն։

Հայերի ինքնապաշտպանական ուժը կոտրելու համար կարևոր էր նաև Զեյթունը: Այ պատճառով հնչակյանները միջոցներ ձեռնարկեցին լեռնագավառն ամրացնելու: 1895թ. զեյթունցիները զինաթափեցին թուրքական 700-հոգանոց կայազորը, գրավեցին 600 հրացան, 2 հրանոթ և այլ զինամթերք: Կազմվեց Զեյթունի ժամանակավոր կառավարություն՝ Աղասու նախագահությամբ:

Զեյթունի վրա շարժվեց թուրքական երկու բանակ: Մարտերում հայերը ծանր կորուսներ պատճառեցին թշնամուն: Ապստամբների շարքերը մի պահ երերացին, սակայն գոտեպնդվեցին և անցան գրոհի: Անակնկալի եկած թշնամին, տալով ավելի քան 1000 սպանված, նահանջեց: Այսպես՝ զինամթերի ու սննդամթերքի սուղ պայմաններում չորս կողմից շրջապատված լեռնականները շուրջ 4 ամիս դիմակայեցին թշնամուն:

Մեծ տերությունների միջամտությամբ 1896թ. Հալեպում կնքվում է հաշտռություն: Պարտավորվում էր զորքերը հետ քաշել, Զեյթունում պետք է նշանակվեր եվրոպացի կառավարիչ, իսկ տեղական պաշտոնյաները լինելու էին հայեր: Զեյթունցիները հանձնելու էին պատերազմական զենքը, իսկ հնչակյան գործիչները հեռանալու էին կայսրության տարածքից:

  • Ինչպիսի՞ն էր Մալաթիայի հերոսամարտը։ Ներկայացրե՛ք 1896թ․ Վանի հերոսամարտի ընթացքը։

Պաշտպանական կռիվների մեջ առանձնացավ Մալաթիայի հերոսամարտը: Տեղի հայերը ջարդեցին թուրք ոստիկաններին և թուրքական խուժանին ուվտարեցին քաղաքից:

Պատպանական կռիվների մեջ իր տեղն ունի Վանի 1896թ. հերոսամարտը: Իշխանությունները հրահանգեցին ներխուժել Վանի հայկական թաղամասեր: Կազմվեցին բոլոր ուժերի միասնական ճակատ, Արմենականներին միացան հնչակյանները: Մարտը տևեց հինգ օր, սակայն զինամթերքի պակասի, գյուղից փախստականներիուժեղացող ներհոսքի և անմխիթար վիժակի պատճառով վանեցիներն ընդունեցին թուրքերի առաջարկած զինադադարի պայմանները: Թուրքական կողմը խոստացավ զենքը վայր դնելու դիմաց թույլատրել ապստամբներին անարգել անցնելու Պասկաստան:

1500 վանեցիներ դուս եկան Վանից: Սակայն Պասկաստանի հետ սահմանագլխին նրանց վրա հարձակվեցին կանոնավոր զորքերն ու քրդական մազրիկ ցեղի հրոսակները: Փրկվեցին միայն 30 մարդ:

  • Ներկայացրե՛ք Խանասորի արշավանքը։

Դրանից հետո հայերը որոշեցին պատժել թուրքերի հետ ընդդեմ հայերի գործակցող քրդերին: ՀՅԴ-ն ձեռնամուխ եղավ դրա իրականացմանը: 1897թ. Հայաստանի տարբեր վայրերից եկած շուրջ 250 հայդուներ անցան թուրք-պարսկական սահմանը և Խանասորի դաշտում անակնկալ հարձակվեցին քրդական մազրիկ ցեղի վրա ու կոտորեցին շատերին:

  • Ի՞նչ կապ ուներ Սասունի դեպքերը Մայիսյան բարենորոգումների ծրագրի հետ։ Ի՞նչ դերակատարում և վերջանական վերաբերմունք ունեին տերությունները այս ծրագրի նկատմամբ։

Սասունի դեպքերը կապված էին Մայիսյան բարենորոգումների ծրագրի հետ, քանի որ այդ ապստամբությունները ցույց տվեցին, որ հայերն դժգոհ էին Օսմանյան կայսրության բարեփոխումներից։ Սասունը ցույց տվեց, որ բարենորոգումները հիմնականում տապալվում էին ու նույնիսկ ավելացնում էին ճնշումները, իսկ Մայիսյան բարենորոգումների ծրագրերը մնացին անիրականացված։ Օսմանյան իշխանությունները համարյա ոչինչ չարեցին հայերի խնդիրները լուծելու համար։

Does religion do more harm than good to society?

Recently, we debated whether religion does more harm than good to society. I think it causes more harm for several reasons. First, religion has historically created deep divisions in society. For centuries, we’ve seen examples of this: Christians killing Muslims, Muslims killing Christians, and other religious conflicts, which caused so many unneccesary deaths.

Some argue that holy books don’t promote such actions, and I’m not saying that’s incorrect. However, the debate’s focus is on religion’s impact on society. Even if religious texts don’t celebrate violence, the way people interpret and use religion to justify harmful actions shows its societal influence. Many evil acts have been excused with religion, which is an important factor in rating its impact.

Second thing I would like to mention is the slowing of growth in our society. People that follow religious teachings make scientific evidence and social changes slow or not go on at all. We can see that clearly when religious people reject the scientific theory of evolution. There are so many proves and evidences that evolution did happen and is still happening, but so many people reject that, making our society more uneducated.

I personally think that religions are similar to ancient belief systems, like those of the Greek gods. They were created because people in the past couldn’t explain some things in nature like thunder or fire. In a similar way, religion today helps explain things like the creation of humans. Also religion can tell morals and control actions. In holy books there are some sins, that if you commit, you will end up in hell. That way it creates fear in people, so that they don’t do bad actions.

Also I would like to mention women’s rights. We can see that the most in Islam. In Islam, women cover their bodies, faces, not having the right to live freely. In some countries, for example Afganistan, the women suffer the most. They can’t speak, cant show any part of their body, can’t acsess healthcare and so much more.

This are just some examples of religion’s bad impact on society.

Assignments for 09.12.24

Navigate Upper-Intermediate Reading The five types of boredom slide 50, Right brain, left brain? slide51
Watch the Vox-Pop and answer the questions in written form

Would you describe yourself as very organised? Can you give an example of why or why not?

I wouldn’t describe myself as very organised. Whenever I’m working on something, for example a homework, I usually just spread everything I need around me and don’t bother making it organised. Also how I use my time isn’t organised too. I’m a procrastinator, so I do the work I need to have done late, and other times I usually do useless things like watching social media or playing games.

What does your workplace look like and are you neater at work or at home?

I usually do my assignments laying, because I find that the most comfortable to be more focused. I think I’m neater at school rather than at home because there aren’t much things you have to bring to school, so it’s only the computer.