Կենսաբանության ընտրության խմբով մենք կատարել ենք փորձ ագար֊ագարով։

Անհրաժեշտ նյութեր` ագար֊ագարի փոշի, անոթ, սպիրտայրոց, կշեռք, պետրիի թաս և այլն։

Ագար֊ագարը պետք է օգտագործել մոտ 25 մլ 100 մմ ափսեի համար: Այդ նյութը դոնդողաձև է և օգտագործվում է փորձերի համար, քանի որ այն ստեղծում է լավ միջավայր, որպեսզի բակտերիաները և սնկերը զարգանան։ Այդ պատճառով փորձը կատարելուց մի քանի օր հետո կարելի է տեսնել զարգացած և բազմացած շատ բակտերիաներ։

Փորձ

Սկզբից մենք վերցրեցինք անոթ, մեջը լցրեցինք ագար֊ագարի փոշին, իսկ վրայից ավելացրեցինք ջուր։ Դրանից հետո սպիրտայրոցը վառեցինք և վերևից տեղադրեցինք մեր խառնուրդը։ Պահում ենք կրակի վրա այնքան, մինչև ագար֊ագարը պնդանա։ Ապա վերցնում ենք պետրիի թասեր և լցնում հեղուկը դրանց մեջ։ Պնդանալուց հետո մենք ագար֊ագարի վրա թողեցինք տարբեր առարկաների նմուշները։ Մի քանի օր այդպես մնալուց հետո արդեն կարելի է տեսնել բազմացած մանրէները։

Մենք վերցրել էինք նմուշներ տարբեր առարկաներից` հեռախոսից, մետաղադրամից, թևնոցից և մատանուց, ինչպես նաև մեր մատներից, ստուգելու համար մանրէների տեսակները և քանակը։ Մատների նմուշների համար մենք սկզբից ագար֊ագարին կպցրեցինք մեր չլվացված ձեռքերը, իսկ հետո լվացված։ Տարբերությունը շատ մեծ էր։

Արդյունք

Փորձի արդյունքում մենք նկատեցինք, որ ամենաաղտոտված նմուշները մենք ստացել էինք մետաղադրամից և հեռախոսից։ Փորձից կարելի է անել հետևություն, որ իրոք օճառի սպանում է մանրէների մեծ մասին և հաճախ է պետք լվացվել։

Destination B2 slide 34, A, B
Navigate slide 144 ex-es 1,2

A. If a word or phrase in bold is correct, put a tick. If it is incorrect, rewrite it correctly on the line, including all possibilities.

1. The universe is going to continue to expand for billions of years.
   The universe will continue to expand for billions of years.
2. Look out! You will hit the car in front!
   Look out! You are going to hit the car in front!
3. I’m going to do the washing-up tonight, if you like. ✓
4. Do you think that, in the future, people will live to be hundreds of years old? ✓
5. Will I carry some of those bags for you, or can you manage?
   Shall I carry some of those bags for you, or can you manage?
6. I know! I’m going to have a barbecue on my birthday!
   I know! I’ll have a barbecue on my birthday!
7. Are you going to just hold this door open for me for a minute? Thanks a lot!
   Will you just hold this door open for me for a minute? Thanks a lot!
8. We’ve decided we will try that new restaurant after the pray tomorrow night. ✓
9. We’re going to fly to Jamaica in the summer. ✓
10. Shall we invite Tony and Tim round tonight? ✓
11. Are we going to invite Tony and Tim round tonight? ✓
12. Will you go to Jason’s party next Saturday?
    Are you going to go to Jason’s party next Saturday?

B. Circle the correct word or phrase. If both options are correct, circle both.

1. We aren’t/We’re not going to miss the train, are we?
2. I think I’m going to do/I’m doing really badly in English test tomorrow.
3. Josh is going to sing/is singing a song in the school talent contest next week.
4. I’m going to buy/buying a big yacht if I can when I’m older.
5. Sports Day is going to be/being held on the last day of term.
6. Does/will the concert on Thursday last more than two hours?
7. Are they going to broadcast/Will they broadcast the music awards live tomorrow night?
8. Do they broadcast/Are they broadcasting the music awards live tomorrow night?
9. According to the timetable, the train for Oxford leaves/is leaving at 10.15.
10. Does the restaurant open/Is the restaurant opening next Sunday?

1. Put the words in the right order to make sentences.

1. Global warming is likely to continue for several hundred years.
2. In the future, humans might be able to communicate with animals.
3. One day, humans will possibly colonize the planet Mars.
4. We will probably spend more and more time in front of computer screens.
5. We are unlikely to ever make contact with aliens.
6. In the future, humans will spend most of their time inside buildings.
7. Humans probably won’t ever live to be two hundred years old.

2. Rewrite the sentences using the words in brackets.

1. They are unlikely to arrive in time.
2. Cities in the future will probably have more green spaces.
3. That unemployment is likely to continue rising.
4. The ice caps probably won’t melt completely.
5. It may rain later.
6. It’s unlikely that I will finish my report before friday.
7. If United Nations forecasts are correct, by 2050 the global population is likely to be between nine and ten billion.

Որպես քննարկման, գրախոսման թեմաներ՝ Վանոյի մտքերից․

1․ Հիասթափվելու համար էլ, ի դեպ, արիություն է պետք: Արիություն նաև քո՛ մեջ փնտրելու կրկնվող հույսերի կրկնվող կործանման պատճառը:

2․ Հնարավոր է անգամ, որ երբ մահը մոտ լինի, ապրելու սովորույթը թույլ չի տալու կռահել այդ մասին:

3․ Ես երբեք ռոմանտիկ չեմ եղել, եւ ինձ համար ռոմանտիզմն երբեք սիրո առարկա չի եղել: Ես կարող եմ համակերպվել ռոմանտիկի հետ միայն այն դեպքում, եթե նա այլ գերորակներ ունենա:

4․ Երբ ուրանում են գլխավորը, մանր բաները շատանում են:

5․ Մարկեսը ասում է՝ «Բազմացե՛ք, կովեր, կյանքը կարճ է»։ Հետեւեք իմաստունի խորհրդին, կերեք ձեր խոտը, կշտացեք ու բազմացեք խելքից դուրս, բայց դուրս մի՛ եկեք ձեր փարախի սահմաններից։ Մի՛ մտեք հայոց լեզվի տաճարը, մի՛ շփոթեք այն ախոռի հետ։

6․ Հայրենիքի, անշուշտ, մեծն է լավը։ Ինչպես եւ վարունգի՝ կանաչը։ Աղջկա՝ կույսը։ Կրծքի՝ երկու հատը։ Ազգի՝ համաշխարհայինը։

7․ Եթե ապրել լինում է գրեթե առանց փողի, ինչու՞ պիտի չապրվեր բոլորովին անփող:

8․ Պարզապես հարկավոր է այլոց շահերի ու խաղերի բախման ոլորտում զգոն մնալ – չխեղճանալ, չմեծամտանալ, մոտիկը թողած հեռուն չվազել, խելացիորեն մեզնից բացի ոչ մեկին չհավատալ, տառացիորեն ոչ մեկի:

9․ Քեզ մի քիչ էլ թաքուն պահի: Բարձր մնա, սիրտդ խալու պես ոտների տակ չփռես:

10․ Դադարը, ժամանակավոր, թե հավերժ, չեն զգում։ Զգում են դադարից վերադառնալը։

11․ Մի կյանքի ընթացքում մարդը հասցնո՞ւմ է փոխվել, թե՞ մակընթացությունն ու տեղատվությունն են ընկալվում որպես փոփոխություն։

12․ Եւ առհասարակ սերը անցողիկ է լինում: Իսկ միակողմանի սերը լինում է ողբերգական:

13․ Լավ մերկությունն էլ այն է, որ մերկանալու էլի տեղ ունի:

14․ Պետք է վայելել այն զգացողությունը, որ այսօր նույն սուրճից ես խմում, ինչ խմել ես տասնհինգ տարի առաջ։ Չի բացառվում, որ վաղուց արդեն դա նույն սուրճը չէ, հնարավոր է, որ համն է արդեն ուրիշ, բայց համի հիշողությունը ասում է՝ նույնն է։

15․ Ճիշտն ասած, մենք էլ ենք մեր հոգու խորքում մեծ Հայրենիք ուզում, ինչպես ամենայն կով, փորի թե մայրական բնազդով, ուզում է ավելի ընդարձակ մարգագետին։ Բայց ի տարբերություն մայրական֊անասնական բնազդով ընդարձակ մարգագետին տենչացող կովի, ի տարբերություն հյութալի առվույտներում անտերությունից ու անվերահսկելիությունից կերկոխով պայթած (դաս չհանդիսացած) կովի, մենք չենք ուզում ազգովի դառնալ այն թերմաշը, որը, հենց կողքից մեկը գոչում է՝ «հրե՛ս խիարը», աղը առած վազում է՝ վրան ցանելու։ Իհարկե, գոնե մեկ անգամ կծելու հույսով։ Բայց ինչո՞ւ սկսեցինք ու վերջացրինք կանաչ խիարի պատմությամբ։ Չէ՞ որ խոսքը Հայրենիքի մասին էր լինելու։

Վանո Սիրադեղյանը ուներ շատ ռեալիստիկ մտածելակերպ: Նա համարում էր, որ ռոմանտիզմը վնասակար է և այն ստիպում է աչք փակել մեծ խնդիրների վրա, ինչի պատճառով նաև ավելանում են փոքր խնդիրները: Ինչքան էլ մարդը ենթագիտակցորեն ձգտի ամենալավին և իդեալականին (օրինակ՝ մեծ հայրենիքին), սակայն ընկնելով այդ հեռու երազանքի հետևից, մոռացվում են կարևոր խնդիրները: Ես նրանից նաև կարդացել եմ «Պարտուսի գերին» և «Սիրելու տարիք» ստեղծագործությունները: Վանո Սիրադեղյանի գրելու ձևը մի քիչ բարդ է ինձ համար, բայց միևնույնն է հետաքրքիր: Ինձ դուր եկած մտքերից են.

«Պարզապես հարկավոր է այլոց շահերի ու խաղերի բախման ոլորտում զգոն մնալ – չխեղճանալ, չմեծամտանալ, մոտիկը թողած հեռուն չվազել, խելացիորեն մեզնից բացի ոչ մեկին չհավատալ, տառացիորեն ոչ մեկի:»

«Դադարը, ժամանակավոր, թե հավերժ, չեն զգում։ Զգում են դադարից վերադառնալը։»

Առանց էլեկտրաէներգիայի ժամանակակից քաղաքակրթությունը չի կարող գոյություն ունենալ: Դա մեզ թանկ արժե. էլեկտրաէներգիա արտադրելու ուղիների մեծ մասն անուղղելի վնաս է հասցնում բնությանը: Բայց դա կարող է փոխվել, եթե օգտագործվեն այլընտրանքային ռեսուրսներ։

Էներգիայի ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա ամենալուրջ խնդիրներից է։
Հիմա սովորաբար օգտագործվող էներգիա ստանալու ձևերը շատ վնասակար նյութեր, ջերմոցային գազեր են արտանետում մթնոլորտ, ինչը, իհարկե, վնասում է մեր օզոնային շերտը, ազդում է ծովերի բաղադրության, բույսերի աճի և զարգացման վրա:

Վերականգնվող էներգիան օգտագործում է էներգիա բնական, անսահմանափակ ռեսուրսներից, ինչպիսիք են հիդրոէլեկտրականությունը, արևը, քամին, երկրաջերմային, կենսազանգվածային և միջուկային էներգիան: Ի տարբերություն հանածո վառելիքի (նավթ, բնական գազ, ածուխ, ուրան), այս աղբյուրները մնում են առատ և կայուն, ինչի շնորհիվ նրանք ստանում են «վերականգնվող» անունը:

1. Արևային էներգիա

Արեգակնային էներգիան հանդիսանում է Երկրի էներգիայի հիմնական աղբյուրը, որը տարեկան ապահովում է տպավորիչ 173 պվատտ, ինչը գերազանցում է համաշխարհային էներգիայի պահանջարկը ավելի քան 10,000 անգամ: Ֆոտովոլտային մոդուլները, որոնք նախատեսված են արևային լույսը էլեկտրական էներգիայի վերածելու համար, առաջարկում են բազմակողմանի կիրառություններ, ինչպիսիք են էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը, ջերմային էներգիայի արտադրությունը և համակարգեր, ինչպիսիք են ջրի ջեռուցումն ու օդորակումը: Արդյունավետությունը օպտիմալացնելու համար կարևոր է զգույշ տեղադրումը, իդեալական անկյուններով, նվազագույն ստվերով և արևի ուղու կողմնորոշված մեծ արևային զանգվածներով:

2. Քամու էներգիա

Քամիների էներգիան, որպես կինետիկ ուժ, գտնում է իր օգտագործումը տարբեր կիրառություններում, ինչպիսիք են ջրի պոմպը և որպես օդի սեղմման աղբյուր՝ շնորհիվ իր էական ամպլիտուդության:

Ժամանակակից ալիքային էներգիայի փոխարկիչները վերափոխում են կինետիկ ալիքի էներգիան էլեկտրական էներգիայի՝ նախ ռոտորային մեխանիզմի միջոցով, այնուհետև էլեկտրական էներգիայի:

Ալիքային էներգիայի տեխնոլոգիան վերականգնվող էներգիայի ոլորտում ամենաարագ զարգացող տեխնոլոգիաներից մեկն է, որի համաշխարհային հզորությունը 75 անգամ աճել է՝ 1997 թվականի 7,5 ԳՎտ-ից մինչև 2018 թվականը մոտ 564 ԳՎտ, հիմնականում օվկիանոսներում և ափամերձ տարածքներում:

3. Ջրի էներգիա

Նույնիսկ Հին Եգիպտոսում և Հռոմեական կայսրությունում ջրի էներգիան օգտագործվում էր աշխատանքային մեքենաները, այդ թվում՝ ջրաղացները վարելու համար։ Միջնադարում Եվրոպայում ջրաղացներն օգտագործվում էին սղոցարաններում և ցելյուլոզայի և թղթի գործարաններում: 19-րդ դարի վերջից ջրի էներգիան ակտիվորեն օգտագործվում է էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար։

4. Երկրաջերմային էներգիա

Երկրաջերմային էներգիան օգտագործում է Երկրի բնական ջերմությունը՝ էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար: Երկրի ստորգետնյա ջերմությունը տաքացնում է վերին շերտերը և գոլորշիացնում ստորգետնյա ջրային ռեսուրսները: Երկրաջերմային ջրամբարները, որոնք հաճախ հանդիպում են մակերեսային տաք աղբյուրների մոտ, առաջարկում են ծախսարդյունավետ էներգիայի աղբյուր, որը մեծ ներդրումներ չի պահանջում: Սա երկրաջերմային էներգիան դարձնում է հատկապես արդյունավետ և մատչելի տարբերակ, հատկապես այն շրջաններում, որտեղ տաք աղբյուրները շատ են:

5. Մակընթացության և հոսքի էներգիա

Մեքենաներն ու մեխանիզմները էներգիան օգտագործելու այլընտրանքային ճանապարհ են ապահովում՝ գեներատորներին մղելով էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար: Մասնավորապես, էլեկտրամեխանիկական համակարգերը օգտագործում են հիդրոէներգիա, քամու էներգիան և օվկիանոսի ջերմաստիճանի տատանումները՝ գեներատորները քշելու համար: Ընթացիկ հետազոտությունները շարունակում են ուսումնասիրել հետագա նորարարությունները, և փորձագետներն արդեն կանխատեսել են, որ միայն Եվրոպայի մակընթացային էներգիան կարող է տարեկան ապահովել ավելի քան 280 ՏՎտժ էներգիա, որը համարժեք է Գերմանիայի ընդհանուր էներգիայի սպառման գրեթե կեսին:

Նման շատ ավելի այլընտրանքային ռեսուրսներ կան:

Սպառման ներկա մակարդակում նավթի ու գազի ապացուցված պաշարները մարդկությանը կբավականացնեն 40-45 տարի։ Այս կարճ ժամանակահատվածում մենք պետք է սովորենք անել առանց ավանդական վառելիքի: Սա հատկապես վերաբերում է այն երկրներին, որոնք չունեն սեփական ածխաջրածնային պաշարներ:

Santorini is a mezmerising Greek island. It is famous for its stunning white buildings sitting on cliffs, having a great view on the deep blue Aegean Sea. You can explore its charming villages, with its narrow streets and unique, beautiful architecture. The beaches there are very beautiful, and the Greek cuisin is really delicious and tasty. Most of all, enjoy the incredible sunsets that Santorini is famous for. It’s the perfect destination for a peaceful and unforgettable Mediterranean vacation.

Navigate B1+ Grammar- predictions and decisions slide 143, ex-es 1,2
VoxPop Video Watch the video and answer the questions from the video in written form
Reading The Traveller blog slide 43, ex 1a
Writing. Choose one destination and according to the text written in the Traveller Blog write yours.

What are the benefits of visiting the countryside?

Sometimes we all need to relax and it is best to do in the nature. Visiting the countryside and walking through the beautiful nature is proved to help us to relax, gather all the thoughts together and walking there just helps us do some activity. In the countryside there is fresh air, a lot of trees and greens. You can just escape the city life here.

1. Complete the conversation with will or be going to and the verbs in brackets.

1. A Do you know any good travel websites?
B. Just a minute. I’ll show you some.

2. A You’re going to the US this summer, aren’t you?
B Yes. We are going to hire a car and drive round California.
A Lucky you! You will have a great time.

3. A Looks at those clouds! I think it will be going to rain.
B Yes. I think you’re right. I will get my umbrella.

4. A Are you free on Wednesday?
B Sorry. I’m going to see my grandparents in London.
How about the week after?
A Ok, I will call you early next week.

5. A Here’s the book I was talking about. I think you will enjoy it.
B Thanks. I will give it back to you next week, if that’s ok.

6. A I think you’ve missed the last bus.
B I am going to get a taxi, then. How much do you think it will cost.
A I’m really not sure, but I guess it won’t be more than ten euros.

7. A Where are you going?
B To the shops. I am going to get something to eat.
A While you’re there, we need some milk.
B Ok, I I’ll get some milk as well.

8. A Oh no! The plane’s delayed by four hours. It is going to be a long day.
B Oh well. In that case, I will do some work while we’re waiting.

2. Complete the text with will or be going to and the verbs in the box. In some cases, both forms are possible.

Hi Jules,
You asked about our summer holiday plans. Well, we’re going to rent a boat in Turkey and spend two weeks sailing along the coast. I’ve never sailed before, so I think I will have a couple of lessons before we go. They have courses near here at the sailing club in Portsmouth, so I will go there. But the other people we are going with are all experienced sailors, so I’m pretty sure we won’t have any problems. I guess they will do most of the sailing and I will help a little when needed. Anyway, I’m really looking forward to it — I think it will be fun. What about your holidays? Are you going to do anything this summer?
See you soon,
Denis

Lucca, Italy

504 Essential Words slide 21 Lesson 6 Learn the words and do the ex-es Fill in the Blanks and Choose the correct one

Fill in the Blanks
Place one of the new words in each of the blanks below.

1. Each of our workers is trained to give your car a thorought, comprehensive examination.
2. Tom Jones was undoubtedly the best singer in the choir when he was young.
3. He could approach the problem from all angles.
4. Mrs. Spector always wanted to be popular with her friends.
5. Why did you neglect cleaning your room today?
6. The employee bought his boss a birthday present.
7. Rocco’s only defect was that he walked with a slight limp.
8. None of the other poker players suspected that their friend would defraud them in order to win.
9. When Cynthia realized that nobody liked her, she knew she had been deceived.
10. I could detect from the tone of his voice that he was in a bad mood.
11. His client was happy with the work Terence had been doing for him.
12. I do not want to do anything less that a thorought, comprehensive job on my term paper.

Choose the Correct Word
Circle the word in parentheses that best fits the sense of the sentence.

1. Many of those popular songs will become tomorrow’s Golden Oldies.
2. My boss insists that all of the employees punch a time clock each morning.
3. I detected a hint of sarcasm in your seemingly innocent reply to the sales clerk who apologised for the long lines.
4. As the car approached the bridge, we could see the dense for coming in off the water.
5. Our weekly vocabulary quizzes are comprehensive, including not only that week’s new words, but words we learned in the past weeks as well.
6. Even small defect in an electric appliance can be the possible cause of a fire.
7. Ms. Rodriguez undoubtedly felt she had been unjustly accused of showing favoritism, but most of her students felt otherwise.
8. Her thorough description of the missing bracelet helped police find it.
9. We’ve all learned that if you neglect your teeth, you will surely develop dental problems of one kind or another.
10. It is probably still true that the majority of Americans do not think our political leaders would knowingly defraud the government.
11. To deceive someone into thinking you are a friend when you are only along for the ride is selfish and unfeeling.
12. Since your livelihood depends on pleasing them, clients, like costomers, are always right.

Գլոբալ տաքացման հետևանքները ամբողջ աշխարհում

Մոլորակը տաքանում է՝ Հյուսիսային բևեռից մինչև Հարավային բևեռ։ 1906 թվականից ի վեր մակերևույթի գլոբալ միջին ջերմաստիճանը աճել է ավելի քան 0,9 աստիճանով, նույնիսկ բևեռային շրջաններում: Ջերմաստիճանի բարձրացման ազդեցությունը չի սպասում հեռավոր ապագայի. գլոբալ տաքացման հետևանքները ի հայտ են գալիս հենց հիմա: Ջերմությունը հալեցնում է սառցադաշտերը և ծովի սառույցները, տեղումների եղանակը փոխում և կենդանիներին շարժման մեջ է դնում:\

Կլիմայագետները մանրակրկիտ փաստագրել են կլիմայի փոփոխության հետևանքները, որոնք ներառում են.

• Սառույցի համատարած հալոցքը, հատկապես բևեռային շրջաններում, ազդելով լեռնային սառցադաշտերի վրա, Արևմտյան Անտարկտիդայում և Գրենլանդիայում հսկայական սառցաշերտերը և Արկտիկայի ծովային սառույցները: Մոնտանայի Glacier ազգային պարկում սառցադաշտերը 1910 թվականի 150-ից պակասել են՝ հասնելով 30-ի:
• Սառույցի հալեցումը նպաստում է ծովի մակարդակի տարեկան 3,2 միլիմետր բարձրացմանը՝ վերջին արագացումով և ապագայում սպասվող աճով:
• Ջերմաստիճանի բարձրացումն ազդում է վայրի բնության և նրանց բնակավայրերի վրա, Անտարկտիդայում պինգվինների որոշ տեսակների պոպուլյացիայի կտրուկ անկումը 90 տոկոս է կամ ավելի:
• Տեսակների միգրացիան՝ ի պատասխան ջերմաստիճանի տեղաշարժերի, ներառյալ թիթեռները, աղվեսները և ալպիական բույսերը, որոնք տեղափոխվում են ավելի բարձր, ավելի սառը տարածքներ:
• Համաշխարհային տեղումները, որոնք ներառում են անձրև և ձյուն, ընդհանուր առմամբ աճել են: Այնուամենայնիվ, որոշ շրջաններ բախվում են սաստիկ երաշտի հետ՝ ուժեղացնելով անտառային հրդեհների, բերքի կորստի և ջրի պակասի ռիսկերը:
• Որոշ տեսակներ, ինչպիսիք են մոծակները, տիզերը, մեդուզաները և մշակաբույսերի վնասատուները, բարգավաճում են փոփոխվող կլիմայի պայմաններում, օրինակ՝ կեղևի բզեզները, որոնք մեծ վնաս են հասցնում անտառապատ տարածքներին:

Այլ հետևանքներ կարող են տեղի ունենալ այս դարի վերջին, եթե տաքացումը շարունակվի: Դրանք ներառում են.

• Սպասվում է, որ մինչև դարի վերջ ծովի մակարդակը կբարձրանա 26-82 սանտիմետրով կամ ավելի:
• Փոթորիկները, ամենայն հավանականությամբ, կուժեղանան: Ջրհեղեղներն ու երաշտներն ավելի հաճախակի կլինեն։
• Ավելի քիչ քաղցրահամ ջուր հասանելի կլինի, քանի որ սառցադաշտերը պահում են աշխարհի քաղցրահամ ջրի մոտ երեք քառորդը:
• Որոշ հիվանդություններ կտարածվեն, օրինակ՝ մոծակների միջոցով փոխանցվող մալարիան (և 2016 թվականին Զիկա վիրուսի վերածնունդը): Սա կարող է լինել, եթե սառույցները հալվեն, քանի որ իրենց մեջ սառեցված են շատ հին և հավանաբար վտանգավոր բակտերիաներ և վիրուսներ:
• Էկոհամակարգերը կշարունակեն փոխվել. որոշ տեսակներ կտեղափոխվեն ավելի հյուսիս կամ շրջապատին կհարմարվեն. մյուսները, ինչպիսիք են սպիտակ արջերը, չեն կարողանալու հարմարվել և կարող են անհետանալ:

Գլոբալ տաքացման հետևանքները Հայաստանում

Կլիմայի փոփոխության նկատմամբ Հայաստանի խոցելիությունը մեծանում է լեռնային, չորային լանդշաֆտի պատճառով, որի ցամաքի 90%-ը ծովի մակարդակից բարձր է: Երկիրը բախվում է հաճախակի եղանակային էքստրեմալ իրադարձությունների, այդ թվում՝ երաշտների, սողանքների, սելավների և անտառային հրդեհների՝ պատճառելով զգալի վնաս:

Հայաստանում գրանցվել է տարեկան ջերմաստիճանի նկատելի աճ՝ 1929-ից մինչև 2016 թվականը բարձրանալով միջինը 1,23 աստիճանով։ Տարեկան տեղումները նվազել են միջինը 9%-ով։ Այստեղ հաճախակիացել են նաեւ բնական աղետները։

Կանխատեսումները ցույց են տալիս, որ մինչև 2100 թվականը Հայաստանում ջերմաստիճանը կարող է բարձրանալ 4,7 աստիճանով։ Էքստրեմալ եղանակային իրադարձությունների աճ է սպասվում. Այս փոփոխությունները կազդեն երկրի բոլոր ասպեկտների վրա՝ ազդելով բնական և կառավարվող համակարգերի, ջրային ռեսուրսների, գյուղատնտեսության, սննդի անվտանգության, մարդկանց առողջության, բնակավայրերի և ենթակառուցվածքների վրա:

• Հայաստանում կդիտվի ավելի բարձր ջերմաստիճան, ինչը կհանգեցնի ավելի հաճախակի և ուժեղ ջերմային ալիքների, որոնք զգալի ազդեցություն կունենան հանրային առողջության և գյուղատնտեսության վրա:

• Տեղումների օրինաչափությունների փոփոխությունը կարող է հանգեցնել ավելի անկանոն տեղումների՝ մեծացնելով երաշտի և ջրի սակավության վտանգը:

• Հայաստանում սառցադաշտերի հալվելը կարող է սպառնալ ջրի երկարաժամկետ հասանելիությանը, քանի որ շատ գետեր կախված են սառցադաշտային հալոցքից:

• Ջերմաստիճանի և տեղումների փոփոխությունները կարող են ազդել մշակաբույսերի բերքատվության, տնկման և բերքահավաքի վրա՝ պոտենցիալ վտանգելով երկրի գյուղատնտեսությունից կախված տնտեսությունը:

• Տեղումների ռեժիմի փոփոխությունը կարող է ուժեղ ազդել ջրային ռեսուրսների վրա, ինչը կարող է հանգեցնել ջրի օգտագործման հետ կապված հակամարտությունների:

• Ավելի բարձր ջերմաստիճանը և ավելի չոր պայմանները կարող են մեծացնել անտառային հրդեհների վտանգը՝ ազդելով անտառների և գյուղատնտեսության վրա:

Հայաստանի կառավարությունը ակտիվորեն հակազդում է կլիմայի փոփոխությանը` վավերացնելով Փարիզի կլիմայի համաձայնագիրը և մասնակցելով միջազգային ծրագրերին: Արդյունավետության բարելավումը և կլիմայի փոփոխության իրազեկումը չափազանց կարևոր են դրա ազդեցությունը Հայաստանում մեղմելու համար:

Աղբյուր՝ 1, 2

104․ ա) sinα/cosα — sin³α/cos³α = sinα (1 — sin²α) / cosα (1 — cos2α) = sinα/cosα*cos²α/cosα * sin²α = cosα/sinα = ctgα

բ) sin³α — sin⁵α / cos³α — cos⁵α = sin³α (1 — sin²α) / cos³α (1 — cos²α) = sin³α * cos²α / cos³α * sin²α = sinα/cosα = tgα

գ) tgα * ctgα — cos²α/sinα = 1 — cos²α / sinα = sin²α/sinα = sinα
tgα * ctgα = 1

դ) 1 — cos²α / 1 — sin²α + tgα * ctgα = sin²α/cos²α + 1 = sin²α + cos²α / cos²α = 1/cos²α
sin²α + cos²α = 1

105. ա) tgβ *ctgβ — sin²β / ctgβ = 1 — sin²β / ctgβ = cos²β / ctgβ = tgβ — ctgβ = 1 = cos²β / cosβ / sinβ = cos²β : cosβ / sinβ = cos²β * sinβ / cosβ = cosβ * sinβ

բ) cos²β (1 — tg²β) — sin²β = cos²β * 1/cos²β — sin²β = 1 — sin²β = cos²β

գ) ctg²α + (1 + tg²α) cos²α = ctg²α + 1/cos²β * cos²α = ctg²α + 1 = 1 / sin²α

դ) cos²α (tgα/ctgα + 1) + tg²α = cos²α * tg²α + 1 + tg²α = cos²α * 1/cos²α + tg²α = 1 + tg²α = 1/cos²α