«Խոնարհ աղջիկը» ստեղծագործությունը մի չստացված սիրո պատմության մասին է: Գլխավոր հերոսը մի 17-18 տարեկան երիտասարդ է, ով բանտից դուրս գալուց հետո եկավ Ձորագյուղ՝ աշխատելու որպես ուսուցիչ: Անտառում որսի լինելու ժամանակ նա նկատեց մի շատ գեղեցիկ աղջկա՝ Խոնարհին, և սիրահարվեց նրան: Դրանից հետո նա անընդհատ ուզում էր նրան տեսնել և ավելին իմանալ նրա մասին:
Այս պատմությունը, հերոսները վերցված են Բակունցի իրական կյանքից, մի քանի աննշան փոփոխություններով: Բակունցը նույնպես բանտից դուրս գալուց հետո դասավանդում էր գյուղում, որտեղ և հանդիպեց Խոնարհին: Նույնիսկ նրանց տան տեղն է ճիշտ տեղում նկարագրված:
Գլխավոր հերոսը իր համար մեծ սխալ արեց, երբ Խոնարհը նրան հրավիրեց իրենց հետ ճաշելու, իսկ նա մերժեց այդ հրավերը: Եթե այն ընդուներ, նրա և Խոնարհի միջև կարող էին ավելի մոտիկ հարաբերություններ լինել, քան ուղղակի իրար նայելը և հայացքը փախցնելը: Վերջին օրը հերոսը փորձեց խոսել Խոնարհի հետ, բայց նա չթողեց իր հետ խոսել: Ես չգիտեմ՝ արդյո՞ք Խոնարհը նեղացած էր ուսուցչից՝ հեռանալու կամ քայլեր չձեռնարկելու պատճառով, ծնողների և հասարակական կարծիքի՞ համար այդպես արեց, թե՞ հասկանում էր, որ սխալ կլիներ չափահասի հետ կապ ունենալ, սակայն նա ի վերջո իր որոշումը կատարեց՝ չխոսելու երիտասարդի հետ և նրանք այլևս չկապվեցին:
Այս պատմության մեջ ինձ դուր չեկավ տարիքային տարբերությունը, քանի որ դեռահասության շրջանում նույնիսկ 2-3 տարվա տարբերությունը մեծ ազդեցություն ունի ֆիզիկական և հոգեբանական վիճակի վրա։ Այդ պատճառով այս տարբերությունը ինձ շատ կասկածելի է թվում, նաև այն, որ նա ակնարկ էր արել այդ անչափահաս աղջկա մարմնի մասին: Եվ հատկապես այն փաստի հետ, որ երիտասարդը մինչ այդ բանտում էր գտնվում: Սակայն այդ ժամանակաշրջանում վերը նշվածը նորմալ էր համարվում:
Բոլորը տեսան, թե ինչպես ավարտվեց Խոնարհի պատմությունը. նա մնաց միայնակ, առանց փողի և երեք երեխայի հետ: Կարող է կարծենք, որ նա կարող էր ավելի երջանիկ լինել հերոսի հետ, սակայն ես կարծում եմ, որ երկու տարբերակներն էլ, մի կողմից, իրենց վատ կողմերն ունեին: Այդ ժամանակ կանայք հազվադեպ էին ունենում լավ ապագա, հատկապես ամուսնության հետ կապված: Այդ իսկ պատճառով վստահ եմ, որ ինչ էլ տեղի ունենար, ոչ ոք չգիտի, թե իրեն կամ իր մոտիկին ինչ է սպասվում, ինչպես և Խոնարհը՝ իր մահացած ամուսնու հետ: Եթե գլխավոր հերոսը Խոնարհի ամուսնու տեղում լիներ, նա նույնպես կարող էր մահանալ, և Խոնարհը, անկախ ամեն ինչից, կրկին կմնար միայնակ, առանց փողի և երեխաների հետ: Պատմության մեջ նաև չի ասվում որևէ բան նրա մասին, թե արդյոք Խոնարհի ամուսինը վատն էր, կամ, որ նրան չէր սիրում, ինչպես հերոսը, այդ պատճառով ես չեմ կարող հստակ ասել, արդյոք Խոնարհը ավելի լավ ապագա կունենար գլխավոր հերոսի հետ:
Ի վերջո, Խոնարհի ապագան, թեև նա հերոսի հետ կլիներ, թե ոչ, չէր կարելի կանխատեսել: Նրա կյանքը կախված էր նաև հասարակական, մշակութային և անձնական բազմաթիվ գործոններից:
Նանե Խաչատրյան 