Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման
Թեմա 4՝ Պետության կառավարման և կառուցվածքի ձևերը․
ա/ Պետության կառավարման ձևը
բ/ Պետության կառուցվածքի ձևը
Էլ․ դասագիրք՝ Հասարակագիտություն-11, էջ 157-160

Առաջադրանք
1․ Պետության կառավարման ինչպիսի՞ ձևեր գոյություն ունեն։ Նկարագրե՛ք ՀՀ ներկայիս կառավարման ձևը։

Պետության կառավարման երկու ձև կա՝ միապետություն և հանրապետություն, որոնք նույնպես բաժանվում են տարբեր տեսակների: Միապետությունը լինում է սահմանադրական կամ անսահմանափակ: Հանրապետությունը լինում է նախագահական, խորհրդարանական, խառը, սոցիալիստական և այլն: Հայաստանը հանրապետության կառավարման ձևը ունի, իսկ ավելի կոնկրետ՝ նախագահական-խորհրդական կամ կիսանախագահական:

2․ Պետության կառուցվածքի ի՞նչ ձևեր գիտեք։ Նկարագրե՛ք ՀՀ կառուցվածը

Պետության կառուցվածքի ձևերն են՝ պարզ՝ միասնական, և բարդ՝ դաշնային: Դաշտնային պետության մասերը (հանրապօետությունները, նահանգները, կանտոնները և այլնը) ինքնիշխանությամբ են օժտված: Հայաստանի Հանրապետությունը միասնական կառուցվածք ունի, այսինքն՝ ամբողջական, կենտրոնացված պետություն է և ունի մեկ սահմանադրություն պետության ամբողջ տարածքում:

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման
Թեմա 3՝ Պետական իշխանության իրականացման ձևերը և եղանակները․
ա/ Պետական իշխանության իրականացման իրավական և կազմակերպական ձևերը
բ/ Հարկադրանքը որպես պետական իշխանության իրականացման եղանակ
գ/ Իրազեկումը և համոզումը որպես պետական իշխանության իրականացման եղանակ
Էլ․ դասագիրք՝ Հասարակագիտություն-11, էջ 153-156․

Առաջադրանք
1․ Ձեր կարծիքով՝ ո՞րն է պետական հարկադրանքի կիրառման նպատակը։

Իմ կարծիքով պետական հարկադրանք կիրառում են, որպեսզի պետության և հասարակության համար ստեղծվեն ավելի ապահով պայմաններ՝ տարբեր տեսակի պատիժներ տալով նրանց, ովքեր խանգարում են դրա իրականացմանը: Օրինակ՝ ազատազրկելով, տուգանելով կամ դիտողություն անելով:

2․ Մեկնաբանե՛ք համոզումը՝ որպես պետական իշխանության իրականացման եղանակ

Համոզումը մարդկանց վրա գաղափարական և բարոյական միջոցներով ազդելու գործընթաց է, որի նպատակն է ձևավորել նրանց գիտակցությունը և համոզմունքները: Այս մեթոդը նպատակ ունի բացատրել և հիմնավորել որոշակի գործողությունների անհրաժեշտությունն ու օգտակարությունը:

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման
Թեմա 2՝ Պետություն։ Պետական իշխանություն և ինքնիշխանություն․
ա/ Պետությունը որպես քաղաքական համակարգի կենտրոնական ինստիտուտ
բ/ Պետական իշխանություն և ինքնիշխանություն
Էլ․ դասագիրք՝ Հասարակագիտություն-11, էջ 147-152

Առաջադրանք
1․ Որո՞նք են պետության հատկանիշները։

Պետության հատկանիշներն են՝ հասարակական կյանքը կարգավորելը իրավական հիմքերով, այն միայն կառավարմամբ զբաղվող մարդկանց խումբ է՝ հանրային իշխանություն, բնակչության և իշխանության բաժանումը վարչատարածքային սկզբունքով, այն օժտված է ինքնիշխանությամբ:

2․ Ինչպե՞ս է պետությունը կարգավորում հասարակական կյանքը։

Պետությունը հասարակական կյանքը կարգավորում է իրավական հիմքերով: Մարդկանց պետք են վարքագծի օրինակելի կանոններ, որպեսզի նրանք միասին խաղաղ գոյակցեն: Ցանկացած իշխանության խնդիրներից է այդպիսի կանոնների սահմանումն ու դրանց կատարման ապահովումը: Հասարակական կյանքի կարգավորման այդ ձևը անվանում են իրավական, որի շնորհիվ հասարակության գոյության համար անհրաժեշտ համակեցության կանոնները վերածվում են պարտադիր պահանջների:

3․ Որո՞նք են պետական իշխանության հատկանիշները։

Պետական իշխանությունը տարածվում է պետության ողջ տարածքի և բնակչության վրա: Այն համընդհանուր է, ինքնիշխան և համապարտադիր: Պետական իշխանությունը հանրային իշխանություն է և պետք է լինի լեգիտիմ: Այն իրականացվում է համոզման և հարկադրանքի եղանակներով:

4․ Որո՞նք են պետության ինքնիշխան իրավունքները:

Պետության ինքնիշխան իրավունքները նշանակում են, որ այն ունի լիարժեք իշխանություն իր տարածքի և գործերի վրա՝ առանց այլ պետությունների միջամտության: Սա ներառում է օրենքներ ընդունելու, սահմանները վերահսկելու, ռեսուրսները օգտագործելու և այլ երկրների հետ հարաբերություններ հաստատելու իրավունքը: Ինքնիշխանությունը թույլ է տալիս պետությանը ինքնուրույն ղեկավարել իր գործերը:

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման
Թեմա 1․ Քաղաքագիտության ուսումնասիրության առարկան․
ա/ Քաղաքականությունը և Քաղաքագիտությունը
բ/ Հասարակության քաղաքական համակարգը և դրա սուբյեկտները
գ/ Քաղաքական համակարգի գործողության կառուցակարգը
դ/ Քաղաքական համակարգի բաղադրատարրերի բնութագրերը
Էլ․ դասագիրք՝ Հասարակագիտություն-11, էջ 141-146․

Առաջադրանք

1․ Ի՞նչ է ուսումնասիրում քաղաքագիտությունը։

Քաղաքագիտությունը գիտություն է, որը ուսումնասիրում է պետությունները, իշխանությունը և քաղաքական գործընթացները։ Այն փորձում է հասկանալ, թե ինչպես են գործում կառավարությունները և ինչպես են մարդիկ մասնակցում քաղաքականությանը։

2․ Բացատրե՛ք «քաղաքականություն» և «քաղաքագիտություն» տերմինները

Քաղաքականությունը գործունեություն է՝ ուղղված հասարակական կյանքի կառավարմանը և կարգավորմանը: Իսկ քաղաքականությունը հետազոտող գիտությունը կողվում է քաղաքագիտություն:

3․ Ներկայացրե՛ք քաղաքական համակարգի բաղադրատարրերը /բլոգային աշխատանք/․

Քաղաքական համակարգի բաղադրատարրերն են՝ քաղաքական հարաբերությունները, քաղաքական կազմակերպությունները, քաղաքական համակարգի կարգավորիչ նորմերը (իրավունք, քաղաքական նորմեր, անադույթներ, բարոյականություն և այլն) և գաղափարական բաղադրատարրերը (բնակչության քաղաքական գիտակցություն, քաղաքական գաղափարախոսություն:):

Քաղաքական հարաբերություններ — Ինչպես են տարբեր քաղաքական խմբեր կամ երկրներ փոխազդում միմյանց հետ:

Քաղաքական կազմակերպություններ — խմբեր, ինչպիսիք են կառավարությունները, կուսակցությունները կամ միությունները, որոնք աշխատում են քաղաքականության մեջ:

Քաղաքական համակարգի կարգավորիչ նորմեր — Կանոններ և ուղեցույցներ, որոնք ձևավորում են քաղաքական վարքագիծը (օրենքներ, քաղաքական սովորույթներ և բարոյական չափանիշներ):
Իրավունք — Իրավունքը հասարակական հարաբերությունները կարգավորող կանոնների համակարգ է:
Քաղաքական նորմեր — Քաղաքական վարքագծի վերաբերյալ չգրված ակնկալիքներ:
Ավանդույթներ — Ավանդական սովորույթներ, որոնք հետևում են քաղաքականությանը:
Բարոյականություն – Էթիկա և արժեքներ, որոնք առաջնորդում են քաղաքական գործողությունները:

Գաղափարախոսական բաղադրատարրեր — Քաղաքականության վրա ազդող համոզմունքներ և գաղափարներ։
Բնակչության քաղաքական գիտակցությունը — Որքանո՞վ են մարդիկ իրազեկ քաղաքական հարցերին:
Քաղաքական գաղափարախոսություն — համոզմունքների մի շարք այն մասին, թե ինչպես պետք է գործի քաղաքականությունը: