ա) a²bc, 2abca

բ) a²b, 3a²b0

ա) 2a³b, 4a³b, a³b, (-5)a³b; 3a⁴b², 80a⁴b², -a⁴b², 6a⁴b²; 6p²x, -4p²x

բ) 0a²b³, 12a²b³; -3a³b², 2a³b²

2x+3x=5x

3m+5m=8m

a+4a+a=6a

3b+b+b=5b

2a+4a+6a=12a

4ab+ab+12ab=17ab

17a²+13a²=30a²

15a²b+14a²b+7a²b=36a²b

43ce²+(-17)ce²+11ce²=37ce²

25b²c²+(-27)b²c²+7b²c²=5b²c²

7x-2x=5x

a-3a=-2a

10a-18a=-8a

-4b-2b=-2b

3bc-17bc=-14bc

mk-2mk=-1mk

28a²-17a²=11a²

4b²c-12b²c=-8b²c

3bc-17bc=-14bc

mk-2mk=-1mk

28a²-17a²=11a²

4b²c-12b²c=-8b²c

17a²b²-9a²b²=8a²b² 24b²c³-(-17)b²c³=41b²c³

ՃԱՆԱՊԱՐՀ

Բարակ ուղին սողալով,
Ոտի տակին դողալով,
Ճամփի ծայրին բուսել է
Կյանքի ծառը շողալով։

Ի՜նչ լայն սիրտ է, որ ունի
Այս ճանապարհն Անհունի․․․
Մարդու, բույսի, գազանի
Եվ թևավոր թռչունի։

1. Ի՞նչ տպավորություններ ստացար ստեղծագործությունից:

Շատ սիրուն ստեղծագործություն է և ոգևորիչ։

• Ի՞նչ փոխաբերություններ կան ստեղծագործության մեջ:

Բարակ ուղին սողալով,
Ոտի տակին դողալով,
Ճամփի ծայրին բուսել է
Կյանքի ծառը շողալով։

Ի՜նչ լայն սիրտ է, որ ունի
Այս ճանապարհն Անհունի․․․
Մարդու, բույսի, գազանի
Եվ թևավոր թռչունի։

ԱՇՈՒՆ

Ծառեր, թփեր լեցուն միրգ,
Մառան տարան գիրկ ու գիրկ,
Աշուն սնավ։

Սաղարթ–սաղարթ սարսելով,
Ոսկի տերև դարսելով
Աշուն քնավ։

Տարափ ու բուք փչելով,
Վայուն–մայուն ճչելով՝
Աշուն ծնավ։

1. Աշնան մասին այլ ստեղծագործություններ հիշելով՝ համեմատի´ր այս գործի հետ:

Աշուն Հովհաննես Թումանյան

Դեղնած դաշտերին

Իջել է աշուն,

Անտառը կրկին

Ներկել է նախշուն։

Պաղ-պաղ մեգի հետ

Փչում է քամին,

Քշում է տանում

Տերևը դեղին։

Տխուր հանդերից

Մարդ ու անասուն

Քաշվում են կամաց

Իրենց տունն ու բուն։

Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործության մեջ ավելի հանգիստ է նկարագրվում աշունը։ Խոսվում է տերևաթափի մասին։ Իսկ Կոմիտասի ստեղծագործության մեջ բերքահավաքի մասին է գրված և աշունը ավելի արտահայտիչ է։

• Մգեցված բառերը բացատրի´ր բառարանի օգնությամբ:

Սարսել- սոսկալ, սարսափել

Դարսել- շարել իրար վրա

Տարափ- հորդ անձրև

Վայուն-զգացող

Մայուն-մայելու ձայն

Հայոց պատմության դասագիրք, 7-րդ դասարան

Քրիստոնեության  ընդունումը որպես պետական կրոն և համաշխարհային կրոններ

Քրիստոնեության ընդունումը Հայաստանում

Քրիստոնեության ընդունումը Հայաստանում տեղի է ունեցել 301 թվականին։ Դա հայ ժողովրդի պատմության մեջ կարևոր իրադարձություն էր։ Տրդատ Գ Մեծ Արշակունին (287-330) աշխարհում առաջինը ճանաչեց քրիստոնեությունը՝ որպես պետական, պաշտոնական կրոն։

Համաձայն ավանդության` Հիսուսի խաչելությունից հետո Հայաստան են այցելում և նրա խոսքն են քարոզում սուրբ Թադևոս ու սուրբ Բարդուղիմեոս առաքյալները, որոնք հատուկ կոչմամբ անվանվում են Հայաստանի Առաջին Լուսավորիչներ։ Այսպիսով, հայ եկեղեցին ունի առաքելական ծագում։

Դեռ I-IV դարերում Հայաստանում քրիստոնյա շատ քարոզիչներ են գործել: Երկրում որոշ տեղեր քրիստոնյա համայնքներ գոյություն ունեին: Նոր կրոնը մուտք էր գործել անգամ հայոց արքունիք և թագավորական ընտանիք։

II դարում Հայաստանում ամենահայտնի քարոզիչը Բարդածան ասորին էր, որին հայոց Խոսրով Ա թագավորը հրավիրել է հայոց արքունիք և հանձնարարել գրել Արշակունյաց տոհմի պատմությունը: III դարում Մեծ Հայքում գործել է Արքեղայոս եպիսկոպոսը: Իսկ քրիստոնեությունը Հայաստանում վերջնականապես ամրապնդվեց Տրդատ Գ Արշակունու օրոք (287 – 330):

Չնայած առասպելների, քրիստոնեության ընդունումը ուներ խոր քաղաքական, սոցիալական արմատներ: II-III դարերում քաղաքակիրթ հանրությունը հասարակական նոր էտապ էր ապրում: Քայքայվում էր ստրկատիրական հասարակարգը, և նրան փոխարինելու էր գալիս ավատատիրությունը (ֆեոդալիզմը): Փոփոխությունների էին ենթարկվում սեփականության ձևերն ու հասարակական հարաբերությունները: Նոր կրոնի մեջ տեսնում էր շահերի պաշտպանին ու հենարանին: Հայկական ավանդույթը քրիստոնեության մուտքը Հայաստան կապում է մեկ մարդու՝ Գրիգոր Պարթևի հետ:

226 թ. Պարթևստանում հեղաշրջման արդյունքում Արշակունիների թագավորությունը տապալվում է և հիմնադրվում է Սասանյանների տիրապետությունը:  Հայաստանի իշխող Արշակունի Խոսրով Ա արքան պատերազմ է հայտարարում Սասանյանների։ Միաժամանակ Սասանյաններին սպառնում են Միջին Ասիայից։ Օղակի մեջ հայտնված պարսից Շապուհ Ա արքան դիմեց խորամանկության: Նրա պատվերով, իբր Շապուհի հալածանքներից խուսափելու համար, ընտանիքով Հայաստան է «փախչում» Սուրենյան Պահլավ տոհմից Անանկ Պարթևը, որը 3 տարի անց սպանում է Խոսրովին: Հայոց նախարարները ոչնչացնում են Անանկի ողջ ընտանիքը, բացի Գրիգոր անունով մանուկից, որին փախցնում են արտասահման:

Գրիգոր Պարթևը մեծացավ և ուսում առավ Կապադովկիայի Կեսարիա քաղաքում, քրիստոնյա միջավայրում։ Գրիգորը գալիս Հայաստան` ծառայելու Տրդատ թագավորի արքունիքում և սկզբից ոչ ոք չգիտեր, որ նա Անանկի որդին է:

Ագաթանգեղոսի «Հայոց պատմության» համաձայն, երբ 287 թվականին Տրդատը հաղթանակած վերադառնում է Վաղարշապատ, նա զոհեր է մատուցում Անահիտ աստվածուհու մեհյանին։ Թագավորի զինակից Գրիգորը հրաժարվում է մասնակցել զոհաբերությանը, քանի որ քրիստոնյա է։ Հայոց արքան այդ ժամանակ տեղեկանում է նաև, որ Գրիգորը իր հայր Խոսրովին սպանող Անակ իշխանի որդին է։ Տրդատ Գ-ն հրամայում է նրան գցել Արտաշատի ստորերկրյա բանտը (այժմ հայտնի է որպես «Խոր վիրապ» )։

Գրիգորից բացի Մեծ Հայքում քրիստոնեության տարածմանը նպաստել են Հռիփսիմյանց կույսերը (մոտ 40 հոգի): Ավանդության համաձայն՝ նրանք հռոմեացի կույսեր էին, ովքեր հալածվել էին կայսեր կողմից և փախել։ Տրդատը ցանկանում է ամուսնանալ Հռիփսիմե կույսի հետ, սակայն մերժում է ստանում։ 300 թվականին նա հրամայում է բոլոր կույսերին մահապատժի ենթարկել:

Կույսերի նահատակությունից հետո հայոց արքան ծանր հիվանդություն է ստանում։ Ավանդույթի համաձայն՝ այդ հիվանդությունը որակվում է խոզակերպությամբ։ Թագավորի քույրը երազ է տեսնում, որ Տրդատին կարող է բուժել միայն Գրիգորը։ Նրան ազատում են բանտարկությունից և նա 66 օր քարոզում քրիստոնեության լույսի մասին ու բժշկում թագավորին։ Տրդատ Գ-ն և ողջ արքունիքը մկրտվում են և քրիստոնեությունը հռչակում է պետական կրոն, Գրիգորը ձեռնադրվեց Հայաստանի եպիսկոպոս։ Վաղարշապատում կառուցվում է մայր եկեղեցի, և այն դառնում է հայոց կաթողիկոսանիստը։

Կաթողիկոսն ու թագավորը քանդում են Հայաստանի գրեթե բոլոր հեթանոսական տաճարները։ Կանգուն են մնում Գառնիի հեթանոսական տաճարը և Նեմրութ լեռան դիցապաշտարանը: Նիկիայի Ա տիեզերական ժողովի ընթացքում, 325 թ-ին (Կոստանդիանոս Ա Մեծի կողմից Նիկիա քաղաքում հրավիրված քրիստոնյա եկեղեցու վարդապետների ժողով) մասնակցել է Հայաստավից Գրիգոր Լուսավորչի որդի Արիստակեսը։ Ժողովն ամրագրել էր ժամանակի միակ առաջնային Կաթողիկոսական աթոռի` Վաղարշապատի աթոռի գերակայությունը այլ աթոռների նկատմամբ։ Ըստ ավանդության Արիստակեսը բերում է Նիկիական ժողովի որոշումները Հայաստան և ներկայացնում դրանք Գրիգոր Լուսավորչին։

Իսլամ

Իսլամի հետևորդները կոչվում են մուսուլմաններ։ Աշխարհում կա միլիարդ մուսուլման, ովքեր բաժանված են սուննիների և շիաների։ Նրանց հավատքը հիմնված է հինգ սյուների վրա՝ հավատ, երկրպագում, ծոմապահություն, բարեգործություն և ուխտագնացություն։ Նրանք հետևում են Սուրբ Գրքին, որը հայտնի է որպես Ղուրան (արաբերեն՝ «բարձրաձայն ընթերցանություն»), Աստծո խոսքին, ինչպես այն ասվել է Մուհամեդ մարգարեին։

Մզկիթ

Շատ մահմեդականների այցելում էին մզկիթ աղոթելու, սակայն ուրբաթ օրերին բոլորը գնում էին լսելու իմանին (ուսուցչին)։ Ավելի ընդարձակ մզկիթներն ունենում են գրադարաններ և դասասենյակներ։

Քրիստոնեություն

Քրիստոնյաները հետևում են Հիսուս Քրիստոսի ուսմունքին՝ հավատալով, որ նա է Աստծո Որդին։ Ամբողջ աշխարհում կա երկու և մեկ միլիարդ քրիստոնյա․նրանց միավորում է հավատքը մեկ Աստծո նկատմամբ, որպես սուրբ գիրք՝ Աստվածաշունչը, և աղոտքը՝ երկրպագելիս։ Սակայն քրիստոնեության տարբեր ճյուղերը՝ բողոքականները, կաթոլիկները և ուղղափառները, որոնք տարբեր մոտեցումներ հավատքի կիրառության հարցերում։

Հուդականություն

Հրեա ժողովրդի կրոնը՝ հուդայականությունը, կենտրոնում է առաջին հրեայի՝ Աբրահամի վրա, ով հրեաներին սովորեցրեց երկրպագել մեկ Աստծո։ Ներկայումս կան այդ կրոնի մոտ տասնչորս միլիոն հավատացյալների, սակայն գույություն ունեն հուդայականության տարբեր ուղղություններ՝ ներառյալ ուղղափառը և լիբերալը։ Հրեաները երկրպագում են սինոգոգում, մասնակցում են բազում ծեսերի և ունեն հանգստի օր՝ շաբաթը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նրանք պայքարել են ատելության դեմ․Հոլոքոստի ժամանակ սպանվեց ավելի քան վեց միլիոն հրեա։ Հրեաները մեծ մասն այժմ ապրում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և Իսրայելում։

Հինդուիզմ

Ամբողջ աշխարհում հինդուիզմի ինը հարյուր միլիոն հետևորդների համար հունդուիզմը շատ բազմազան կրոն է։ Նրանք հավատում են մեծ ոգի Բրահմանին, որին չի կարելի տեսնել, սակայն Նա ներկա է ամենուրեք։ Նրանք երկրպագում են մեծ քանակությամբ աստվածների և աստվածուհիների, որոնցից յուրաքանչյուրը ներկայացնում է Բրահմանի հզորության տարբեր դրսևորումները։ Երեք ամենակարևոր աստվածներն են արարիչ Բրահման, կործանիչ Շիվան և պահապան Վիշնուն։ Ըստ հինդուիզմի՝ յուրաքանչյուր մարդ ունի հոգի, որն ապրում է մարդու մահից հետո։ Հոգին ստանում է նոր ձև և սկսում է ապրել մի նոր կյանք, և այս շրջանը շարունակվում է։ Սա հայտնի է որպես «վերամարմնավորում»։ Հինդուիզմի հետևորդների նպատակն է խուսափել այս շրջանից և ազատություն ստանալ՝ լինելու Բրահմանի հետ։ Յուրաքանչյուր լավ արարք նրանց մեկ քայլ մոտեցնում է այդ նպատակին, իսկ վատը՝ հեռացնում։ Սա է կարմայի օրենքը։

Բուդդայականություն Բուդդայականությունը ծնունդ է առել Հնդկաստանում երկու հազար հինգ հարյուր տարի առաջ, երբ Սինդհարթա Գաութամա անունով մի մարդ պայծառացում ստացավ և դարձավ Բուդդա («Լուսավորյալ»)։ Բուդդայականությունն աստիճանաբար Հնդկաստանից տարածվեց դեպի այլ երկրներ։ Այսօր ամբողջ աշխարհում շուրջ երեք հարյուր յոթանասունվեց միլիոն մարդ հետևում է Բուդդայի ուսմունքին՝ Սրբազան օրենքին, որը ձգտում է վերջ դնել տառապանքին և գտնել կյանքի իրական իմաստի պատասխանը։ Հարգելով Ութնապատիկ ճանապարհը՝ ներառյալ ճիշտ մտքերն ու արարքները, պահելով Հինգ խոստումները և կրկնելով երեք աղոտքները՝ բուդդայականները հույս ունեն հասնելու խաղաղ պայծառացման վիճակին, որը կոչվում է նիրվանա։

ա)BC, CD

բ) CD

Ուսումնասիրում ենք Կոմիտասի կյանքը և գործունեությունը,

• Բլոգում ստեղծում ենք նյութ «Կոմիտասը» վերնագրով,
• Հավաքած տպավորիչ ու ամենահետաքրքիր տեղեկությունները ներկայացնում ենք այնտեղ:

Կոմիտաս

SEPTEMBER 15-25
WHAT ARE YOUR DREAMS TRYING TO TELL YOU?

Can you remember a time when you woke up from a fantastic or strange dream? Maybe you were afraid and turned on the light or the dream was so good you wanted to sleep longer. But do you think your dreams are telling you something?

CAN YOU SEE THE FUTURE IN DREAMS?

For hundreds of years, people thought dreams were messages from gods or spirits. Today, too, many people can remember a time when they saw a place or person in their dream and then, later, the dream happened in real life. Maybe that’s not surprising because we dream a lot but we probably only remember the times when something happens in a dream and then happens for real. Most people have four to six dreams every night after the age of ten. That’s as many as 2,000 dreams per year. So, an 80-year-old person has probably had 140,000 dreams. Maybe we forget 95–99 per cent of our dreams, but that’s still thousands of dreams that might ‘come true’.

ARE DREAMS RECYCLED THOUGHTS?

Around the 18th and 19th centuries, there were two popular ideas about dreams. One said that the things we see in our dreams are things we keep in our subconscious because we don’t want or need to think about them when we’re awake. The opposite idea said that while we’re sleeping, the brain organises memories and thoughts from the day. Dreams are just random thoughts from our day but we try to make a story from them when we wake up.

ARE DREAMS MESSAGES FROM OUR BRAINS?

But perhaps both ideas are a little bit right. Maybe dreams are made from the thoughts we have during the day, but we see them as symbols. For example, a dream of flying might be a symbol for an exciting new job. When we’re awake, we think in words most of the time. But when we’re sleeping, the part of our brain that helps us with language sleeps, and the part that makes us happy or sad or angry is awake and busy. So, maybe our thoughts come to us in dreams as feelings and symbols instead of words. If you can understand these symbols, you have a window into your subconscious. If you want to understand the messages, you have to match them to what’s happening in your life.

HOW CAN YOU UNDERSTAND THE MESSAGES?

One way to help you do this is to keep a dream diary. As soon as you wake up, write down everything you remember about your dreams. Use pen and paper, not your phone or computer because the light might wake you up and you’ll forget faster. Sometimes your eyes will be half-closed and your writing will be difficult to read.

Now you can match your dreams to your daily life. Think about the people and place where the dream happened, as they might mean something too. Also, how you were feeling in the dream is important. If you were afraid instead of happy in the flying dream, maybe it means you are worried about the new job. Are you ready to find out what your subconscious is trying to tell you?

WORKSHEETS AND DOWNLOADS

DISCUSSION

Do you remember your dreams?

No. I don’t remember any dreams.

Աշխատելու  ընդհանուր  կանոնները.

1.         Ուշադիր  լսեք  ուսուցչին  և  կատարեք  նրա  ցուցումները

2.         Քիմիայի  կաբինետում  պիտի  աշխատել  արտահագուստով, ձեռնոցներով  և  ակնոցներով: Արգելվում  է  սնունդ  ընդունել

3.         Աշխատանքային  սեղանը  պիտի  մաքուր  պահել, չպիտի  լինեն  ավելորդ  առարկաներ, որոնք  տվյալ  աշխատանքին  չեն  վերաբերվում

4.         Աշխատանքը  ավարտելուց  հետո  մաքրեք  և  կարգի  բերեք  աշխատանքային  սեղանը

5.         Խստիվ  արգելվում  է  կատարել  փորձեր, որը  չի  վերաբերվում  տվյալ  աշխատանքին, ձեռքերով  վերցնել  նյութերը, փորձել  նյութերի  համը:

Քիմիական  նյութերի  հետ  վարվելու  կանոնները.

Փորձեր  կատարելու  համար  դուք  օգտագործելու  եք  տարբեր  նյութեր, որոնք  գտնվում  են  փակ  տարաներում, իսկ  հեղուկ  նյութերը  փակ  անոթներում:

1.         Փորձեր  կատարելու  համար  վերցրեք  նյութերի  փոքր  բաժիններ: Պինդ  նյութերից  սովորաբար  պահանջվում  է  թեյի  գդալի  ¼  չափ, իսկ  հեղուկներից` 1-2 մլ:

2.          Նյութերից  վերցնելու  ժամանակ  ամանների  խցանները  սեղանի  վրա  դրեք  շրջված, այսինքն  այն  մասով, որը  չի  մտնում  ամանի  մեջ:

3.         Մի թողեք  նյութերով  ամանների  բերանը  բաց, նյութից  նմուշ  վերցնելուց  հետո  ամանի  բերանը  փակեք  և  դրեք  տեղը

4.         Չօգտագործված  նյութերը  չի  կարելի  հետ  լցնել  մաքուր  նյութի  վրա, այլ  լցրեք  այդ  նպատակների  համար  հատուկ  նախատեսված  անոթի  մեջ:

5.         Օգտվեք  միայն  այն  նյութերից, որոնց  վրա  գրված  են  անունները  և  որոնք  դրված  են  ձեր  սեղանի  վրա:

6.         Պինդ  նյութերը  ամանից  վերցրեք  միայն  չոր  գդալիկով  կամ  փորձանոթով: Մինչև  նյութերը  փորձանոթի  մեջ  յցնելը`  ստուգեք  կոտրված  չէ  արդյո՞ք  փորձանոթի  հատակը  կամ  ճաքած  չէ՞ արդյոք:

7.         Փորձեր  կատարելիս  միշտ  օգտագործեք  մաքուր  լաբորատոր  ամանեղեն:

Նախազգուշացումներ. 

1.Աշխատելիս  նյութերը  չթափեք  ձեռքերին  և  հագուստին, հատկապես  հիմքերը  և  թթուները:

2.Փորձանոթում  լուծույթը  տաքացնելիս  կամ  եռացնելիս  անհրաժեշտ  է  օգտվել  բռնիչից: Փորձանոթի  բերանը  չի  կարելի  պահել  ոչ  իր  և  ոչ  էլ  լաբորատորիայում  ներկաների  կողմը:

3.Մի  թեքվեք  դեմքով  դեպի  փորձանոթի  բերանը, որտեղ  եռում  է  լուծույթը, այն  կարող  է  ցայտել  ձեր  դեմքին:

4.Նյութերի  հոտը  որոշելու  նպատակով  չի կարելի անոթը  մոտեցնել  դեմքին, այլ  ձեռքի  ափով  շարժում  կատարեք  անոթի  բերանից  դեպի  քիթը:

5.Թթուները  ջրով  նոսրացնելիս (հատկապես  խիտ  ծծմբական  թթուն) հիշեք  հետևյալ  կանոնը, պետք  է  թթուն  բարակ  շիթով  դանդաղ  լցնել  սառը  ջրի  մեջ  խառնելով:     

Առաջին  օգնություն. 1. Առաջին  օգնությունը  ցույց  տալ  միայն  ուսուցչի  կամ  լաբորանտի  մասնակցությամբ:

2.   Մաշկի  կամ  հագուստի  վրա  թթու  թափելիս`  այդ  տեղը  լվացեք  ջրի  շիթով  2–3 րոպե  այնուհետև  մշակեք 2–3 %-անոց          նատրիումի  հիդրոկարբոնատի (խմելու  սոդայի)  կամ  ամոնիակի  լուծույթով:

3.    Մաշկի  կամ  հագուստի  վրա  ալկալու  թափվելիս  անմիջապես  այդ  տեղը  լվացեք  մեծ  քանակով  ջրով, հետո  բորաթթվի   կամ  քացախաթթվի  1–2%-անոց  լուծույթով, վերջում  թրջոց  դրեք   կալիումի  պերմանգանատի  1–2%-անոց  լուծույթով:

Քննարկվող հարցեր՝

1. Ինչ է ուսումնասիրում քիմիան, քիմիայի ուսումնասիրման ոլորտները

Քիմիան ուսումնասիրում է նյութը, նրա կառուցվածքը, բաղադրությունը, կիրառումը։

• Ինչպիսի բնագիտական գիտություններ գիտեք

Կենսաբանություն, Քիմիա, Ֆիզիկա, Աշխարհագրություն, Էկոլոգիա։

• Ինչ է նյութը և մարմինը

Մարմինը դա այն է ինչ ունի ձև և զբաղեցնում է որոշակի ծավալ։

Նյութը դա այն է ինչից բաղկացած է մարմինը։

• Տնային առաջադրանքներ`Ինչ նյութերից են կազմված հետևյալ մարմինները՝քանոնը,արձանը,ամանեղենը,զարդերը

Քանոնը-փայտից, մետաղից

Արձանը-մարմարից, ջրից

Ամանեղենը-հաղճապակի, ապակի, կավ, փայտ, ալյումին, արծաթ, ոսկի

Զարդերը-ոսկի, եկաթ, ալմաստ

Պարզաբանեք քիմիա բառի իմաստը:

Քիմիա բառը առաջացել է հունական «khemeia» բառից, որը նշանակում է միախառնել։

Սովորել էջ 5-10,վարժ.էջ 7,11

1. Որո՞նք են բնական գիտությունները: Թվարկե՛ք դրանք:

Քիմիա, ֆիզիկա, աշխարհագրություն, երկրաբանություն, կենսաբանություն, աստղագիտություն, էկոլոգիա

2. Ի՞նչ է ուսումնասիրում քիմիա գիտությունը:

Քիմիան ուսումնասիրում է նյութերը, նյութերի կառուցվածքը, հատկությունները, բաղադրությունը։

3. Նկարե՛ք ձեր տանն օգտագործվող մի քանի փայտե իր:

4.  Թվարկե՛ք ձեզ ծանոթ մի քանի նյութեր, որոնք նավթից են անջատվում:

Բենզին, դիզելային վառելիք, ասֆալտ, կերոսին, մազութ։

1. Թվարկե՛ք նյութեր (5-ից ոչ պակաս), որոնք դուք կարող եք գտնել ձեր տանը, և նշե՛ք, թե ինչի համար են նրանք օգտագործվում: 

Պլաստմաս-խաղալիք, բաժակ, գդալ

Փայտ-թուղթ, անձեռոցիկ, կահույք

Երկաթ-դանակ, թերմոս, բռնակ

Ապակի-բաժակ, պատուհան, ափսե

Բուրդ-վերմակ, հագուստ, փափուկ խաղալիք

2. Անվանե՛ք որևէ իր, որը կարելի է պատրաստել տարբեր նյութերից: 

Գդալ — փայտ, մետաղ, պլաստմաս

3. Անվանե՛ք մի քանի առարկա, որոնք կարելի է պատրաստել մեկ նյութից:

Պահարան, աթոռ, սեղան — փայտ

4. Ապակուց պատրաստված բաժակը նյո՞ւթ է, թե՞ մարմին:

Մարմին

5. Հետևյալ շարքից առանձնացրե՛ք մարմինների և նյութերի անունները՝ ջերմաչափ, ջուր, պարաֆին, մոմ, պղինձ, մատանի, պոլիէթիլեն, ապարանջան, արծաթ, սեղան, փայտ, դանակ, երկաթ, ալյումին: 

Մարմիններ – ջերմաչափ, մոմ, մատանի, ապարանջան, սեղան, դանակ

Նյութեր – ջուր, պարաֆին, պղինձ, պոլիէթիլեն, արծաթ, փայտ, երկաթ, ալյումին

6. Լրացրե՛ք բաց թողած նյութերի անունները. ա) պղնձե լար     բ) մետաղե պատառաքաղ 

գ) ռեզինե գնդակ      դ) ապակե բաժակ           ե) պլաստմասե քանոն      զ) փայտե սեղան