Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին՝

• Ներկայացրե՛ք պատմական այն ժամանակաշրջանը, որում առաջացավ հայ ֆիդայական կամ հայդուկային շարժումը։ Ովքե՞ր էին հայդուկները։ Հայդուկային շարժման ծագման վերաբերյալ ի՞նչ տեսակետներ կան։

Այս ժամանակաշրջանը հայտնի է որպես հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի կարևոր փուլ, երբ Օսմանյան կայսրությունն հանգեցրեց զինված դիմադրության։
19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի բնորոշ ձևերից մեկը հայդուկյան կամ ֆիդայական շարժումներն էին։ Հայդուկները այն մարդիկ էին, որոնք օսմանյան լծից հալածված թողնում էին տուն ու տեղ, ապրում սարերում կամ անտառներում և խմբեր կազմելով վրեժխնդիր էին լինում թշնամիներից։ Նրանք պայքարում էին հայ ժողովրդի ազատության համար։
Հայդուկյան շարժումը Արևմտյան Հայաստանում առաջ է եկել տատերայնորեն՝ կուսակցությունների ստեղծումից առաջ։

Հայդուկային շարժման ծագման վերաբերյալ տեսակետները հիմնականում կապված են Օսմանյան կայսրությունում հայ ժողովրդի սոցիալ-տնտեսական և ազգային-քաղաքական ճնշումների հետ։ Մի տեսակետով՝ այն ձևավորվեց որպես ինքնապաշտպանություն Օսմանյան կայսրությունում ճնշումների պայմաններում, մյուսով՝ դա սոցիալ-տնտեսական պայքար էր հողի և ազատության համար։ Քաղաքական տեսակետը շեշտում է կուսակցությունների աջակցությունն ու միջազգային ազատագրական շարժումների ազդեցությունը։

• Որտե՞ղ և ե՞րբ են հանդես եկել ֆիդայական առաջին խմբերը։ Ներկայացրե՛ք հայդուկների գործունեությունը 1880- ական թթ․։

Ֆիդայական առաջին խմբերը հանդես են եկել 1880-ական թթ. կեսերին: Նրանք ժողովրդական վրիժառուներ էին, որոնք գործում էին Արևմտյան Հայաստանում:

Հայդուկները հաճախ ներկայանում էին որպես քրդեր, որպեսզի խուսափեն հայերի նկատմամբ թուրքական իշխանությունների հնարավոր հարձակումներից։ Նրանք միանում էին քրդական հակակառավարական ջոկատների կազմին, որոնք կոչվում էին «չելլոներ»։ Այսպես հայդուկները փորձում էին համագործակցել քրդերի հետ և միաժամանակ ապահով մնալ թուրքական վերահսկողությունից։ Սա նաև օգնում էր նրանց ավելի ազատորեն շարունակել իրենց պայքարը։

• Ե՞րբ և ինչու՞ վերելք ապրեց շարժումը։ Ովքե՞ր էին նշանավոր հայդուկապետերը․ ի՞նչ գիտեք նրանց մասին։ Ուրիշ ի՞նչ հայդուկներ են հայտնի ձեզ։

Շարժումը վերելք ապրեց հատկապես 1890-ական թթ.: Դա տեղի ունեցավ, քանի որ շարժումը ընկավ քաղաքական կուսակցությունների, նաև ՀՅԴ-ի հսկողության և ազդեցության տակ: Ուժեղ խմբեր էին ստեղծվել Վանում, Սասունում, Սեբաստիայում:

Այդ ժամանակաշրջանում նշանավոր են դառնում Աղբյուր Սերոբը, Մեծն Մուրադը, Հրայր Դժոխքը, Վազգենը, Գևորգ Չավուշը,Գուրգենը և այլն:

Աղբյուր Սերոբը, ում անունն է Սերոբ Վարդանյան, դառնում է ջոկատների հրամանատար և լավ կազմակերպել շատ գյուղերի ինքնապաշտպանությունը: Մի շարք մարտերում օգնել է հաղթանակ կրել և դարձել էր հայ ժողովրդի ազատարարի խորհրդանիշ:

Գևորդ Չավուշը սկբում Արամոյիջոկատում էր, հետո ղեկավարում էր Սասունի ինքնապաշտպանական մարտերը ուրիշների հետ, ինչից հետո միանում է Սերոբի և Հրայրի ջոկատներին:

Հրայր Դժոխքը, ում անունն է Արմենակ Ղազարյան: Նա շատ է աշխատել հայ-քրադական դաշինք ստեղծելու ուղղությամբ: Նրա կարծիքով օսմանյան բռնատիրությունից ազատագրումը միայն հնարավոր էր կայսրության բոլոր ժողովուրդների համագործակցությամբ: Հրայրը եղել էր Սասունի 1894թ. և 1904 թ. ապստամբությունների ղեկավարներից:

Անդրանիկ Օզանյանը սկզբում կռվել էր ուրիշ մարդկանց խմբերում, հետո միացել Սերոբին: Բշարե Խալիլին սպանելուց հետո Անդրանիկը շատ հայտնի դարձավ և մնաց ամենասիրված ժողովրդական հերոսներից մեկը:

• Ի՞նչ դրսևորումներով է արտահայվել հայ ազգային կուսակցությունների և ֆիդայական շարժման կապը։ Ի՞նչ արդյունք ունեցավ Ս․ Կուկունյանի արշավանքը։ Ի՞նչ նշանակություն է ունեցել հայդուկային շարժումը։

Հայդուկային շարժումը 1890–ական թվականներից սերտորեն կապվում է ազգային կուսակցությունների գործունեության հետ։ ՀՅԴ գործիչները 1890 թ. սեպտեմբերին փորձում են համոզել Պետերբուրգի համալսարանի ուսանող Սարգիս Կուկունյանին հրաժարվելու իր 78–հոգանոց զինված ջոկատով Կարսի մարզից Արևմտյան Հայաստան անցնելու արկածախնդրական մտադրությունից։ Հայդուկների գործունեության անբաժան մասն է դառնում նաև Արևելյան Հայաստանից ու Պարսկահայքից զենքի
տեղափոխումն Արևմտյան Հայաստան: Զինատար խմբերի երթուղիներից մեկն անցնում էր նշանավոր Դերիկի վանքով։ Թավրիզում 1891 թ. դաշնակցության հիմնադրած «Խարիսխ» զինագործական արհեստանոցը վերածվում է զենքի արտադրության կարևոր կենտրոնի։
1890–ականների սկզբին հայդուկների մի մասը հարում էր հնչակյաններին ու դաշնակցությանը, մասամբ արմենականներին։ 1890–ական թթ. կեսերին հայդուկապետերի մեծ մասն արդեն դաշնակցական էր, հետևաբար ջոկատները հիմնականում գործում էին ՀՅԴ հովանու ներքո։

Սարգիս Կուկունյանի սեպտեմբերի 22–ին հայդուկամավորներն անցնում են ռուս թուրքական սահմանը, մարտի բռնվում թուրքերի ու քրդերի հետ, տալիս զոհեր, կրկին նահանջում ռուսական տարածք ընկնելով ռուս սահմանապահների ձեռքը։ Արշավանքը ձախողվում է, սակայն մեծ տպավորութուն է թողնում: Հատկանշական է, որ հայդուկների մեջ հավասարապես կային և՛ արևմտահայեր, և՛ արևելահայեր։ Արևմտյան Հայաստանի ազատագրության գաղափարը միավորել էր հայ ժողովրդի երկու հատվածներին։
19դ․ վերջին հայդուկները կարևոր դեր կատարեցին հայկական կոտորածների ժամանակ ժողովրդի ինքնապաշտպանությունը կազմակերպելու գործում:
Նրանց պայքարը վերջնական արդյունքի չհանգեցրեց. անհատական պարտիզանական կռիվներով հնարավոր չէր հասնել
ազգի ազատագրությանը։ Ֆիդայիների մեջ օրեցօր հասունանում էր համաժողովրդական ընդհանուր ապստամբության գաղափարը:

Հակոբ Պարոնյանը եղել է հայ գրող, երգիծաբան, լրագրող: Ծնվել է 1843թ. նոյեմբերի 19-ին Ադրիանապոլիս քաղաքում: Պարոնյանը մանուկ հասակում զրկվել է հորից, մեծացել և սովորել է մոր օգնությամբ։ Կրթությունն ստացել է իր ծննդավայրի Արշակունյան վարժարանում և հայոց լեզվից բացի, սովորել է նաև ֆրանսերեն, թուրքերեն, իտալերեն, անգլերեն, հունարեն և բուլղարերեն։ Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1857 թվականին, ընդունվել է Ադրիանապոլսի հունաց մայր վարժարանը:

Նա սկզբում աշխատել է որպես դաստիարակ, մասնավոր դասեր է տվել հայ հարուստ ընտանիքների անդամներին։ Այնուհետև Պարոնյանը նշանակվել է ուսուցիչ Սկյուտարի հայկական ճեմարանում, որտեղ նրա աշակերտներից էր հայ նշանավոր բանաստեղծ Պետրոս Թուրյանը։ 1872 թվականին Բարոնյանը մուտք է գործել լրագրություն՝ որպես հայերեն լեզվով երգիծական տարբեր ամսագրերի գլխավոր խմբագիր։ Նա շարունակեց իր աշխատանքը լրագրության մեջ մինչև 1888 թվականը, երբ օսմանյան իշխանությունները որոշեցին արգելել հայերեն լեզվով բազմաթիվ ամսագրեր, այդ թվում՝ Բարոնյանի։

Հարություն Սվաճյանի հրավերով սկզբում աշխատակցել է «Մեղու» երգիծաթերթին, իսկ հետո դարձել նրա խմբագիրը: 1874-1877 թվականներին խմբագրել է «Թատրոն» թերթը: Բացի դրանից, նա հրատարակել է «Թատրոն բարեկամ մանկաց» երկշաբաթաթերթը:

Պարոնյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նրա ստեղծագործությունը նշանակալի դեր է խաղացել հայ գրականության մեջ քննադատական ռեալիզմի զարգացման և քաղաքական երգիծանքի ժանրի ձևավորման գործում։ Պարոնյանին են պատկանում «Մեծապատիվ մուրացկաններ» երգիծական պատմվածքը, ինչպես նաև ֆելիետոններ, երգիծական պատմվածքներ, էսսեներ և այլն, որոնք ներառված են «Պինչեր», «Զբոսանք Ստամբուլի թաղամասերով», «Ծիծաղ», «Նրբության զոհեր» ժողովածուներում։ Հայկական երգիծանքի մեջ նշանավոր տեղ է գրավում «Ազգային սյուներ» երգիծական դիմանկարների ժողովածուն:

Երգիծանքը գրականության և արվեստի իրականությանգեղարվեստական արտացոլման յուրահատուկ տեսակ է։ Երգիծանքը ենթադրում է կյանքի այնպիսի կողմեր, որոնք իրենց թերություններով հիմք են տալիս ծիծաղի համար։ Սատիրան երգիծական ստեղծագործությունների ամբողջությունն է։ Այն ծաղր է բարոյական, քաղաքական, կենցաղային և այլ կարգի թերությունների նկատմամբ։ Հումորը երգիծական պատկերման ձևերից մեկն է, ներողամիտ ծաղր մարդկային բացասական գծերի, դրսևորումների նկատմամբ։

1891 թվականին Պարոնյանը տուբերկուլյոզով հիվանդացավ, որի հետևանքով մահացավ նույն տարվա մայիսի 27-ին:

Աղբյուրներ՝ 1, 2, 3

Կոտորակ՝ m/n ; n = 0
Կանոնավոր կոտորակ է՝ m<n
Անկանոն կոտորակ է ՝ m > n

Ըստ բանաձևի՝ x₁ = -b + √D/2a
x₂ = -b — √D/2a

{x² + 4x — 5 =0 = > x₁ = 1 x₂  = -5
{x — 1 = 0 = > x = 1

x² + 4x — 5
D = b² — 4ac = 16 — 4 * 1 * (-5) = 36
x₁ = -4 — 6/2 = 1
x₂ = -4 + 6/2 = -5

Պատ․՝ x  = -5

{x² + 3x — 28 = 0 = > x₁ = 4 x₂ = -7
{x + 7 = 0 = > x ₌ -7
D = b² — 4ac = 9 — 4 * 1 * (-28) = 121
x₁ = -3 + 11/2 = 4
x₂ = -3 — 11/2 = -7

Պատ․՝ x = 4

{x2 + 6x — 7 = 0 = > x₁ = 1 x₂ = -7
{x — 1 = 0 = > x = 1
D = b² — 4ac = 16 — 4 * 1 * (-7) = 64
x₁ = -6 + 8/2 = 1
x₂ = -6 — 8/2 = -7

Պատ․՝ x = -7

{x² — 7x + 6 = 0 = > x₁ = 6 x₂ = 1
{x — 1 = 0 = > x = 1
D = b² — 4ac = 49 — 4 * 1 * 6 = 25
x₁ = 7 + 5/2 = 6
x₂ = 7 — 5/2 = 1

Պատ․՝ x = 6

{x² — 4 = 0 = > x² = 4 = > {x₁ = 2 x₂ = -2 = > x = 2
{x + 2 = 0 = > x = -2 = > {x = -2
Պատ․՝ x = 2

{x² — 9 = 0 = > {x² = 9 = > {x₁ = 3 x₂ = -3
{x + 3 = 0 = > {x = -3 = > {x = -3
Պատ․ x = 3

{x² — 25 = 0 = > {x² = 25 = > {x₁ = 5 x₂ = -5
{x — 5 = 0 = > {x = 5 = {x = 5
Պատ․՝ x = -5

x² — 9/x — 3 = 6/1

x² — 9 = 6 (x — 3)
x² — 9 = 6x — 18
x² — 6x — 9 + 18 = 0
x² — 6x + 9 = 0
D = b² — 4ac = 36 — 4 * 1 * 9 = 0
x = -6/2 = 3
Պատ․՝ x = 3

Migration in Qatar

Sara

Today, we will be presenting the topic of migration in Qatar, a key aspect of the country’s development and workforce.

People migrate to Qatar for various reasons, including seeking better economic opportunities, escaping conflict, or improving their quality of life. Many individuals leave their home countries in pursuit of higher-paying jobs and improved living conditions. In addition, migration is often driven by conflict.

The question of whether migration is beneficial or detrimental is complex. For sending countries, the loss of skilled workers can slow economic development. However, the receiving countries often experience economic growth, as migrant workers contribute to the labor force and help meet the demands of expanding economies.

Gohar

Qatar has consistently placed a high emphasis on migration as a key factor in its economic development. Each year, approximately 100,000 to 150,000 new migrants arrive in Qatar, depending on the nation’s economic needs. This number fluctuates based on large-scale construction projects and major international events, such as the FIFA World Cup.

The three largest migrant groups in Qatar are from India (698,100), Bangladesh (263,100), and Nepal (254,300). Other significant migrant populations come from countries such as Pakistan, Indonesia, Kenya, Nigeria, the Philippines, Sri Lanka, Sudan, Uganda, and others.

Through understanding the scale and impact of migration in Qatar, we can better appreciate its role in shaping the country’s economy and society.

Irina

Current Migration in Qatar

Migrants play a key role in Qatar’s economy, making up most of the workforce in several important sectors. As Qatar continues to grow and develop, especially with projects like the FIFA World Cup 2022, the demand for migrant labor has increased. Workers from countries like India, Nepal, Bangladesh, and the Philippines are vital to keeping Qatar’s major industries running. The main sectors that employ migrant workers include construction, domestic work, hospitality and tourism, retail and services, and manufacturing.

Construction

The construction industry is the largest employer of migrant workers in Qatar. Major projects, such as building stadiums, roads, and hotels, require a large number of workers. Migrants, especially from South Asia, take on difficult jobs, often in hot conditions. Even though Qatar is wealthy, construction workers usually earn low wages and work long hours.

Domestic work

Another major sector for migrant employment is domestic work. Many women from the Philippines, Indonesia, and Ethiopia are hired as domestic workers. They live in the homes of their employers and take care of household tasks such as cleaning, cooking, and childcare. Unfortunately, many domestic workers face problems such as not being paid on time, having their passports taken away, or not getting time off.

Hospitality and tourism

Qatar’s growing tourism industry also employs many migrants in hotels, restaurants, and entertainment centers. Workers from countries like India and Nepal are important for running these services smoothly. While the work is less physically demanding than construction, workers in this sector often have long shifts and earn modest wages.

Retail and services

Migrant workers also play an important role in Qatar’s retail sector. They work as salespeople, cashiers, and cleaners in shopping malls, supermarkets, and small businesses. These jobs are less physically demanding, but workers still deal with long hours and low pay.

Conclusion

Overall, Qatar depends heavily on migrant workers in construction, domestic work, hospitality and retail. While migrants are essential to the country’s growth, many face poor working conditions, low wages, and limited rights. Although Qatar has introduced reforms to improve the situation, more needs to be done to ensure fair treatment and better protection for migrant workers.

Migration in Qatar from 1950 to 2024 has changed significantly. In 1950 the local population was small, so the country needed foreign workers to help build roads, buildings, and the energy sector. Over time, Qatar became more dependent on migrant labor. By 2024, migrant workers make up the majority of the population, working in construction, services, and domestic jobs. While reforms have improved their rights, many challenges, like long hours and limited legal protection, still exist. Migrants remain crucial to Qatar’s economy today.

Gender distribution among migrant workers

The gender distribution among migrant workers in Qatar reveals significant differences between male and female employment patterns. Qatar’s booming economy, driven by major infrastructure projects and the service industry, heavily depends on migrant labor, which constitutes about 85-90% of the workforce. However, the sectors in which men and women work are often distinctly separated, with men dominating physically demanding fields like construction and women primarily employed in domestic work. This gender divide reflects broader patterns of labor migration in the Gulf region, where job opportunities for men and women vary significantly based on the nature of the work and the demands of the economy.

Male migrant workers

The majority of migrant workers in Qatar are men. They primarily work in construction, which is the largest sector employing migrants in the country. Many men migrate to Qatar for construction jobs because the wages, although low by global standards, are higher than what they could earn in their home countries.

Female Migrant Workers

Though domestic work is the largest sector for female migrants, women are also employed in smaller numbers in hospitality and retail. However, job opportunities for women outside of domestic work are more limited, and many female migrants face greater challenges in accessing employment in other sectors.

Gohar

Migration Policies in Qatar

Qatar is highly dependent on migrant workers, especially in sectors like construction, domestic work, and services. The country’s migration policies are shaped by the Kafala system, where workers must have a local sponsor (usually their employer) to enter, work, and stay. This system has been controversial due to the control it gives employers over workers. However, in recent years, Qatar has made important reforms.

One of the key changes is the removal of the exit visa requirement for most workers, meaning they no longer need their employer’s permission to leave the country. Additionally, workers can now change jobs without needing approval from their current employer, which was previously difficult.

To protect workers’ wages, Qatar introduced the Wage Protection System (WPS), which ensures that workers are paid on time through bank transfers, preventing employers from delaying or withholding payments. There are also improved worker welfare standards, especially in preparation for the 2022 FIFA World Cup, with better accommodation and safety regulations.

Despite these reforms, challenges still exist. Some workers face long working hours, delayed wages, limited access to legal support, and overcrowded housing. While progress has been made, Qatar continues to work on improving its migration policies to ensure fair treatment for all migrant workers.

Nane

The Director of Immigration and Passports in Qatar is responsible for managing the visa and passport processes for the country’s many migrant workers. These workers are essential to Qatar’s economy, especially in industries like construction and domestic work. Ensuring that migrants can easily apply for visas, renew them, and obtain residency permits is a crucial part of their ability to live and work in the country legally.

However, even with recent improvements, migrants still face problems related to their visas and passports. Under the old kafala system, workers needed their employer’s permission to leave the country, often trapping them in difficult situations. Although reforms were made in 2020, some employers continue to take workers’ passports or delay renewing their visas, which puts workers in a tough spot. Without valid visas or passports, these workers face the risk of being deported or imprisoned, and they have little power to seek help or return home.

While the system has improved, there are still serious issues that need to be addressed to ensure migrants are treated fairly and have the freedom to leave or change jobs without fear of retaliation from their employers.

Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին՝

• Ի՞նչ պատմական պայմաններ էին ստեղծվել ազգային կուսակցությունների ստեղծման համար։

Հայ ազգային-քաղաքական կյանքը աշխուժացել էր, քանի որ Հայկական հարցը դարձել էր մեծ տերությունների հետաքրքրության առարկա և հայ մտավորական շրջանները՝ մանկավարժներ, պարբերականների խմբագիրներ, գրական դեմքեր, միավորվում էին ազգային-ազատագրության գաղափարի շուրջ:
Բայց սուլթանական վարչակարգը ուժեղացրել էր ազգային և հասարակական ճնշումը, ինչից հետո Հայաստանի տարբեր շրջաններում և գաղթավայրերում ձևավորված գաղտնի ազատագրական խմբակներն ու միությունները հիմք դարձան ավելի հասուն քաղաքական կազմակերպությունների՝ ազգային կուսակցությունների առաջացման համար:

• Ներկայացնե՛ք Արմենական կուսակցության հիմնական տեսլականները։

Մ. Փորթուգալյանը և նրա 12 սաները ստեղծում են մի միություն, որը կազմում է ապագա կուսակցության կորիզը, բայց նրան վտարում են: Հետո Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում է հաստատվում, որտեղ հրատարակվում է <<Արմենիա>> թերթը:
Հեղափոխությունների շրջանում 1885թ. աշնանը Վան քաղաքում գաղտնիության պայմաններում հիմնադրվում է առաջին հայ ազգային կուսակցությունը, որը կոչվեց <<Արմենական>>, քանի որ Փորթուգալյանի աշակերտները շարունակում էին հետևել <<Արմենիայի>> ուղղությանը:
Արմենականները պայքարում էին արևմտահայերին լուսավորելու և թուրքական բռնատիրությունից ազատագրելու համար:

• Ո՞րոնք էին Հնչակյան կուսակցության ծրագրի հիմնական կետերը։ Ի՞նչ ձգտումներ ունեին նրանք։

Որպես հեռավոր նպատակ Հնչակյան կուսակցությունը սահմանում է մարդու կողմից մարդու շահագործման վերացումը և սոցիալիզմի կառուցումը, իսկ մոտակա խնդիր՝ հայրենիքի մեծագույն մասի՝ Արևմտյան Հայաստանի ազատագրումը թուրքական բռնապետությունից: Ապագա հայկական անկախ պետության կազմում պետք է միավորվեին օսմանյան, ռուսական և պարսկական տիրապետությանը ենթակա հայկական հողերը:

• Ինչու՞ ստեղծվեց ՀՅԴ-ն։ Ի՞նչ ձգտումներ ուներ ՀՅԴ-ն Հայկական հարցի լուծման շուրջ։

Օսմանյան իշխանությունների կողմից օրեցօր սաստկացող բռնությունների դեմ ընդհանուր ճակատ ստեղծելու, միավորվելու, միմյանց հետ դաշնակցելու համար 1890թ. ամռանը Թիֆլիսում ընթացող հիմնադիր ժողովները հանգեցնում են ազգային ավելի ազդեցիկ կուսակցության՝ <<Հայ հեղափոխականների դաշնակցության>> (ՀՅԴ) ստեղծմանը:
Կուսակցության անդամները ձգտում էին հասնել Արևմտյան Հայաստանի ազատությանը, որով այս փուլում հասկացվում էր հայկական նահանգների ինքնավարության հաստատումը: նաև նախատեսվում էր ժողովրդի զինում, մարտական խմբերի ձևավորում, ապստամբական և ահաբեկչական գործողությունների իրականացում:

Թեմա 9՝ Պետության արտաքին քաղաքականությունը և գործառույթները․
ա/ Պետության արտաքին քաղաքականությունը
բ/ Արտաքին քաղաքականության սահմանադրական հիմունքները
գ/ Պետության արտաքին գործառույթները
էլ․ դասագիրք՝ Հասարակագիտություն-11, էջ 201-204
Կարող եք օգտվել նաև՝ «Քաղաքագիտություն, ուսումնամեթոդական ձեռնարկ /Է․ Օրդուխանյան, Հ․ Սուքիասյան/

Առաջադրանք
1․ Ի՞նչ է արտաքին քաղաքականությունը, ինչպե՞ս է այն ձևավորվում։ Որո՞նք են ՀՀ արտաքին քաղաքականության սահմանադրական նպատակները։

Յուրաքանչյուր պետություն այլ պետությունների հետ հարաբերություններում կիրառում է իր արտաքին քաղաքականությունը: Պետության արտաքին քաղաքականությունը նրա համապատասխան մարմինների նպատակային գործունեությունն է՝ ուղղված միջազգային (արտաքին) հարաբերությունների ոլորտում պետության առջև դրված խնդիրների նվաճմանը: Պետության արտաքին քաղաքականությունը պետք է ելնի ազգային շահերից և ազգային անվտանգության որոշակի հայեցակարգից:

Պետության արտաքին քաղաքականությունը ձևավորվում է բազմաթիվ գործոնների հիման վրա, որոնց մեջ են մտնում երկրի սոցիալ-տնտեսական դրությունը, աշխարհագրական դիրքը, պատմական, ազգային-կրոնական առանձնահատկությունները, երկրի անկախության և անվտանգության ապահովման պահանջը և այլն:

ՀՀ արտաքին քաղաքականության նպատակներից են բարիդրացիականությունը և փոխշահավետությունը: Հայաստանն իր արտաքին քաղաքական գործունեության մեջ պարտավորվում է ղեկավարվել միջազգային իրավունքի սկզբունքներով և անշեղորեն կատարել միջազգային իրավունքի նորմերով ստանձնած իր պարտավորությունները:

2․ Որո՞նք են պետության արտաքին գործառույթները։

Արտաքին գործառույթները իրականացվում են արտաքին ոլորտում պետության առջև դրված խնդիրներն իրականացնելու համար: Պետության արտաքին գործառույթները նրա գործունեության հիմնական ուղղություններն են, որոնք ուղղված են երկրի արտաքին խնդիրների և շահերի լուծմանը: Դրանց նպատակն է այլ պետությունների հետ որոշակի հարաբերությունների հաստատումը, դրանց զարգացումը, երկրի պաշտպանությունը:

3․ Փորձե՛ք գնահատել մեր երկրի արտաքին քաղաքականությունը։ Ձեր կարծիքով՝ ինչպե՞ս է ՀՀ-ը իրականացնում իր արտաքին գործառույթները:

Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունն ուղղված է տարբեր երկրների հետ լավ հարաբերություններ պահելուն, օրինակ՝ Ռուսաստանի, Եվրոպայի, ԱՄՆ-ի, Իրանի և Հնդկաստանի։ Այս ամենը օգնում է անվտանգություն ու տնտեսական կապեր ապահովել։ Բայց Հայաստանի խնդիրները՝ կապված Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, դժվարացնում են առաջընթացը։ Դեռ պետք է զարգացնել դիվանագիտությունն ու ավելի անկախ լինել խոշոր երկրներից։

ax² + bx + c = 0
D = b²-4ac
D >/ 0 => 2 արմատ
D = 0 => x₁ = x₂
D < 0 => արմատ չունի

x₁ = b + √D/2a
x₂ = -b — √D/2a

Առաջադրանքներ՝ 75, 86 և 94

75․ x² — 4x — 5 = 0
D = 16 — 4 * (-5) = 36
x₁ = 4 + √36/2 = 5
x₂ = -4 + √36/2 = -1
Պատ․՝ 5 ; -1

86․ x² — 6x + 9 =0
D = 36 — 4 * 1 * 9 = 0
x₁ = -6/2 = 3
x₂ = 6/2 = 3
Պատ․՝ 3

94․ x² + 3x + 10 = 0
D = 9 — 4 * 1 * 10 = -31
Եթե 0-ն փոքր է D-ից, ապա արմատ չունի