Dear students, please come with your roles and words ready for the presentation.
Navigate Student’s Book slide Gerund and Infinitive slide 145, ex-es 1,2,3

1. Make sentences using the prompts.

1. I want to see the new James Bond film.
2. My friend insisted on paying for the cinema tickets last night.
3. Adam hopes to get to London at about two-thirty.
4. I didn’t expect to enjoy the film so much.
5. Let’s watch a film at home tonight instead of going to the cinema.
6. We have great memories of living in Austria.
7. Did you manage to finish writing your report?

2. Complete the conversations with the verbs in the box. Use the -ing form or infinitive with to.

1. A We’re thinking of going to see a film. Would you like to go with us.
B Great, thanks. I’d do anything to avoid doing!
2. A I’m thinking of going to acting lessons.
B You’re going to start acting! I never knew you were interested in becoming an actor.
3. A Are you interested in going to that film exhibition? I’m going with Francesca tomorrow.
B I’d really like to, but I’ve promised to go out for the day with mum. I think she’s planning to take all sorts of things. I can’t let her down.

3. Rewrite the sentences to make one sentence with similar meaning. Use the words in brackets.

1. He didn’t apologise for being late.
2. Francesco left without saying goodbye.
3. Carmen is very good at playing the guitar.
4. Ingrid can’t afford to buy a new car.
5. I’m nervous about taking my driving test tomorrow.
6. I forgot to book the tickets.

103․ ա) 1 — cos²α = sin²α

բ) 1/cos²α — 1/1 = sin²α/cos²α = (sinα/cosα)² = tg²α

գ) tgαctgα + ctg²α = 1 + ctg²α

դ) tgβctgβ + tg²β = 1 + tg²β

Բանաձևեր

1 — sin²α = cos²α

1 — cos²α = sin²α

tgα = sinα/cosα

ctgα = cosα/sinα

tgα — ctgα = 1

sin²α + cos²α = 1

Dear students, please learn your roles and be ready to present in class.
Watch the video and answer the questions, slide 45, ex 3,4
Navigate Review slide 46, ex-es 1a,2a,3a,4a,
Classroom activities Navigate Grammar Gerund and Infinitive slide 145

3. Watch the video. Answer the questions.

1. Why did city planners decide to develop a new city?
Seoul is one of the most developed, but at the same time crowded cities in the world. Around 10 million people live there with a further 15 million people living in the city’s outskirts. So that lead the government to build a new city near Seoul, which is called Songdo.
2. How is Songdo different to many other cities.
Songdo is a really developed city. It uses technological innovations that make living there very comfortable.The green areas make up 40% of the city, also they use a really interesting technology to collect rubbish directly from peoples’ homes and so on. The Songdo project is the largest property development in history. It’s the city of the future.

4. Watch again. Complete the summary with the words in the box.

City developers are building Songdo on land which was underwater until some years ago. There are plenty of green spaces in the city, and there is a large park in the centre with skyscrapers all around it. Property developers have built 80,000 new homes as well as schools and a university. The city aims to watchpollution levels carefully by using technology to measure energy use and car use. Designers are also planning a system which will soon use the population’s waste and rubbish to generate renewable energy. Families like living here because there is so much space. Planners also hope that they will soon see more businesses in Songdo when transport links with Seoul are even faster.
Songdo is a city of the future, and it could become a model for many other cities around the world.

1a. Complete the replies with the correct form of will or going to and the verbs in brackets.

1. A I just can’t do this maths problem.
   B Don’t worry, I will help you.
2. A Can you lend me £20?
   B I suppose so.
   A Thanks, I promise I will give it back next week.
3. A I’m starting college next week.
   B Really? What are you going to study?
4. A Have you got any plans for your birthday?
   B Yes, I am going to have a big party.
5. A Why have you got your coat on?
   B I am going to get a few groceries we need from the supermarket.
6. A You look tired.
   B Yes, you’re right. I think I will go to bed now.

2a. Choose the correct options to complete the sentences.

1. I might get a new car soon. My old one is 10 years old now.
2. I’ll probably go out tonight, but I haven’t quite decided yet.
3. I’m definitely going to live abroad one day.
4. I won’t move house soon. It’s too expensive at the moment.
5. I will definitely visit Bolivia one day.
6. I probably won’t move to another city. I like living here.

3a. Choose the best words to complete the text.

1 — sand, 2 — beaches, 3 — pools, 4 — coast, 5 — waves, 6 — floating, 7 — lakes

4a. Read the conversation between a receptionist (R) and a guest (G) and complete each sentence with up to four words.

R Hello, Grand Hotel. How can I help you?
G Hello, I think I may have left my briefcase at reception this morning. I wonder if you know if it’s been handed in?
R Certainly. Could I have some details? What colour was it?
G It’s black, and it has my initials on it, MHG, Miguel Hernandez Garcia.
R Thank you .. one moment .. Yes, we have it.
G That’s great. I wonder if I could come and pick it up this evening?
R Yes, any time. Can I help you with anything else?
G No, that’s all. Thank you for your help, though. I really appreciate it.

Հանածո վառելիքը ստացվում է քայքայվող բույսերից և կենդանիներից: Այս վառելիքները գտնվում են Երկրի ընդերքում և պարունակում են ածխածին և ջրածին, որոնք կարող են այրվել էներգիա ստանալու համար: Ածուխը, նավթը և բնական գազը հանածո վառելիքի օրինակներ են։

Ածուխը նյութ է, որը սովորաբար հայտնաբերվում է նստվածքային ապարների հանքավայրերում:

Նավթը սկզբնապես հայտնաբերվում է որպես պինդ նյութ նստվածքային ապարների շերտերի միջև: Այս նյութը տաքացվում է, որպեսզի ստացվի յուղ, որը կարող է օգտագործվել բենզին պատրաստելու համար:

Բնական գազը հանդիպում է նավթի հանքավայրերի վերևում գտնվող գրպաններում: Այն կարող է հայտնաբերվել նաև նստվածքային ապարների շերտերում, որոնք նավթ չեն պարունակում: Բնական գազը հիմնականում կազմված է մեթանից։

Հանածո վառելանյութերը շատ թանկարժեք ռեսուրսներ են, քանի որ դրանք չվերականգնվող են: Դրանցից մենք կարող ենք նաև շատ օրգանական քիմիական նյութեր պատրաստել, որոնք անհրաժեշտ են ներկեր, լվացող միջոցներ, պոլիմերներ (ներառյալ պլաստմասսա), կոսմետիկա և որոշ դեղամիջոցներ պատրաստելու համար:

Ընդերքից ստացումը

Ածուխը ձևավորվում է ցամաքում հսկայական տորֆային ճահիճներում, որոնք ի վերջո թաղվում են ծովի մոտ և այլ նստվածքներ դրվում են դրանց վրա. միլիոնավոր տարիներ անց տորֆը վերածվում է ածուխի։

Նավթը և գազը ստացվում են միկրոօրգանիզմների և բանջարեղենի մեռած նյութերից, որոնք գնացել են երկրի խորքերը:

Կլիմայի փոփոխության պատճառով դրանք ծածկել են նստվածքի շերտերը։ Միլիոնավոր տարիներ անց (400–600 միլիոն տարի) ճնշման, բարձր ջերմաստիճանի և թթվածնի բացակայության պայմաններում այս նյութերը դառնում են հանածո վառելիք: Հողում առաջանում է ածուխ։ Նավթը և բնական գազը գոյանում են օվկիանոսի տակ: Նրանք ի վերջո ծածկվում են այլ նստվածքներով, և ամբողջ տարածքը վերածվում է քարի: Սակայն մահացած ջրիմուռների յուղերն ու գազերը ի վերջո դուրս են մղվում իրենց սկզբնական ժայռերի ձևավորումից, գաղթում են դեպի վեր՝ նստվածքային ապարների ավազանում և հետո արգելափակվում ջրամբարում:

Նմանություններ. երեքն էլ առաջանում են օրգանական մնացորդներից և երեքն էլ առաջանում են հսկայական ճնշման տակ նստվածքային հաջորդականությամբ:

Տարբերություններ. ածուխը ձևավորվում է ճահիճներում և ափամերձ ճահիճներում գտնվող ցամաքային բույսերից, մինչդեռ նավթն ու գազը ստացվում են փոքր ծովային օրգանիզմներից, ինչպիսիք են ջրիմուռները և ֆիտոպլանկտոնը:

Էներգիայի ստացում

Այս հանածո վառելիքները երկար տարիներ եղել են էներգիայի հիմնական աղբյուր մարդկային տարբեր գործունեության համար, ինչպիսիք են էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը, ջեռուցումը, փոխադրումը և արդյունաբերական գործընթացները:

Էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար օգտագործվող վառելիքի քանակը կախված է էլեկտրակայանի արդյունավետությունից և վառելիքի ջերմային պարունակությունից:

Մեկ մետրիկ տոննա ածուխը կարող է արտադրել 1927 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիա, իսկ 1000 խորանարդ ֆուտ բնական գազը կարող է արտադրել 99 կՎտ/ժ էլեկտրաէներգիա: Մեկ գալոն նավթից արադրվում է 12,69 կՎտ/ժ էներգիա:

Էներգիայի առաջնային աղբյուրների վիճակագրության համաձայն՝ նավթն արտադրում է աշխարհի էներգիայի մոտավորապես 33,1%-ը, գազը՝ 24,2%-ը և ածուխը՝ 27%-ը, այսինքն՝ ընդհանուր այս երեք էներգիա ստանալու միջոցները կազմում են ամբողջ աշխարհի էներգիայի 84,3%։

Աղտոտում

Ի տարբերություն քամու և արևի էներգիաների, հանածո վառելիքները վերականգնվող չեն, և հանածո վառելիքի հսկայական պաշարները, որոնք դեռ կան, մի օր կարող են սպառվել:

Ավելի հրատապ մտահոգություն է շրջակա միջավայրի վնասը, որն առաջացել է հանածո վառելիքի արդյունահանման և այրման հետևանքով: Հանածո վառելիքի այրման արդյունքում արտազատվող ածխաթթու գազը գլոբալ տաքացման հիմնական պատճառն է: Ածուխն արտանետում է ամենաշատ ածխածնի արտանետումները, որին հաջորդում է նավթը, ապա բնական գազը:

Աղբյուրներ՝ 1, 2, 3, 4, 5

Բանաձևեր

103․ ա) 1 — cos²α = sin²α

բ) 1/cos²α — 1 = 1 — cos²α / cos²α = sin²α/cos²α = (sinα/cosα)² = tg²α

գ) tgα * ctgα + ctg²α = 1 + ctg²α

դ) tgβ * ctgβ + tg²β = 1 + tg²β

104․ ա) sinα/cosα — sin³α/cos³α = sinα (1 — sin²α) / cosα (1 — cos2α) = sinα/cosα*cos²α/cosα * sin²α = cosα/sinα = ctgα

բ) sin³α — sin⁵α / cos³α — cos⁵α = sin³α (1 — sin²α) / cos³α (1 — cos²α) = sin³α * cos²α / cos³α * sin²α = sinα/cosα = tgα

գ) tgα * ctgα — cos²α/sinα = 1 — cos²α / sinα = sin²α/sinα = sinα
tgα * ctgα = 1

դ) 1 — cos²α / 1 — sin²α + tgα * ctgα = sin²α/cos²α + 1 = sin²α + cos²α / cos²α = 1/cos²α
sin²α + cos²α = 1

105. ա) tgβ *ctgβ — sin²β / ctgβ = 1 — sin²β / ctgβ = cos²β / ctgβ = tgβ — ctgβ = 1 = cos²β / cosβ / sinβ = cos²β : cosβ / sinβ = cos²β * sinβ / cosβ = cosβ * sinβ

բ) cos²β (1 — tg²β) — sin²β = cos²β * 1/cos²β — sin²β = 1 — sin²β = cos²β

գ) ctg²α + (1 + tg²α) cos²α = ctg²α + 1/cos²β * cos²α = ctg²α + 1 = 1 / sin²α

դ) cos²α (tgα/ctgα + 1) + tg²α = cos²α * tg²α + 1 + tg²α = cos²α * 1/cos²α + tg²α = 1 + tg²α = 1/cos²α

Dear students, please find your names in the script and learn to read your parts fluently.
Listen to the interview with Ashot Bleyan related to Mkhitar Sebastatsi Educational Complex, watch the video, and answer the questions.
Write your attitude and approach towards the school you study.

• What  kind of  city is Venice?
  Venice, the magnificent city of canals. Every time you walk by the streets of Venice, you get the urge stretch your hands and touch the bricks of the antique buildings.
• What is Venice famous for?
  Venice is famous for its canals, bridges, tourist attractions, Venitian masks and so on.
• Why  is it noteworthy city for Armenians?
  It is noteworthy city for Armenians because back in the 1512 Hakob Meghapart had published the first Armenian printed book “Urbatagirq”. But the first Armenian Venetian relations date back to the sixth to seventh centuries and had reached their peak during the Armenian kingdom of Cilicia.
• How  was  the first  published book called?
  The first Armenian printed book is called “Urbatagirq”.
• Speak  about the Island of San Lazzaro?
  The island that Armenian have a connection to is called San Lazzaro. When you see the island your heart swells with excitement.
• What can you see  at the bay?
  The first thing that you see at the bay when you get to the island is the Armenian ship.
• Who was the founder of the monastery church?
  The founder of the monastery church was clergyman named Mkhitar.
• Who was  Mkhitar  Sebastatsi?
  Mkhitar Sebastatsi was the founder of an Armenian Catholic order. He settled on the island of San Lazzaro and founded the COngressional Venice.
• Where did Mkhitar  Sebastatsi  arrive from?
  Mkhitar Sebastatsi had arrived from Sebastia.
• Thanks to whom could he found the  Congregation?
  Thanks to the goodwill of local government Mkhitar Sebastatsi finally settled and founded the Congressional Venice.
• What can you see in the museum?
  In the museum you can see artworks of Ayvazovski, Martiros Saryan, ancient coins, traditional clothes and much more.
• What  mission  does  the Congrgation carry  out up to this day?
  The Congregation continues to carry out the mission that was given to him by divine power.

504 Essential Words Word Review 1 slides 24-25 , ex-es A B C D E

A. In each of the parentheses below you will find two of the new vocabulary words. Pick the one that fits better. Remember, the sentences should make good sense.

1. It was a typical day in July, hot and sticky.
2. I could tell that Matt was coming because I knew his blend of tobacco.
3. Please realize that if you try to climb the icy mountain peril awaits you.
4. The mechanic detected an oil leak in the engine.
5. How could you neglect paying the rent?
6. Felix made a sinister remark that sent chills up and down my spine.
7. Many questions had to be answered before Mrs. Soto could qualify for the job.
8. I am unaccustomed to receiving gifts from people I don’t know very well.
9. Factory-made goods are plentiful, but farm products are scarce.
10. When he got to the jail, the people in charge tried to reform him.

B. Opposites. In Column I are ten words taught in Lessons 1-6. Match them correctly with their opposite meanings, which you will find in Column II.

Column I — approach, expensive, visible, popular, vacant, keen, descend, humid, vanish, essential

Column II — unseen, filled, hated, dull, dry, be seen, leave, not needed, climb, cheap

approach — leave, expensive — cheap, visible — unseen, popular — hated, vacant — filled, keen — dull, descend — climb, humid — dry, vanish — be seen, essential — not needed

C. Which of the vocabulary choices in parentheses fits best in these newspaper headlines?

1. Sailors Abandon Sinking Ship
2. Congress Votes to Raise Minimum Wage
3. Dense Fog Covers Bay Area
4. Undif Parents Arrested for Child Neglect
5. Escaped Conflict Continues to Evade Police
6. College Campus Quiet After Demonstration
7. Mayor Takes Oath of Office on Steps of City Hall
8. Rescuers Descend into Mine to Find Lost Workers
9. New Apartment House to Rise on Vacant Land
10. Poll to Predict Outcome of Election

D. From the list of words below choose the word that means:

1. in large amounts as well as less costly — wholesale
2. an evil doer, but originally meant someone who lived on a farm — villain
3. more than half as well as the legal age at which persons can manage their affairs — majority
4. search or investigate either by means of an instrument or simply by questioning — probe
5. cheat and also deprive someone of rights or property — defraud
6. give up on a plan as well as neglect one’s post — abandon
7. gather (data) or just get together — assemble
8. reject and also expel — eliminate
9. leaving out little or nothing and is related to the word for “understanding” — comprehensive
10. skill in dealing with people as well as a fine touch or cleverness — tact

E. Letter of Complaint. The following business letter uses 10 words that appeared in Lessons 1-6. Fill in the blanks with those words, selected from the group below:

1 — annual, 2 — enormous, 3 — detected, 4 — defects, 5 — hardship, 6 — expensive, 7 — wholesale, 8 — employees, 9 — neglected, 10 — essential

Հարցեր.

1. Ի՞նչ քաղաքականություն էր վարում Հռոմը Արտաշեսյան արքայատոհմի վերացումից հետո: Ներկայացրե՛ք Հայաստանի ներքաղաքական իրադրությունը դրածո թագավորների օրոք:

Որոշ ժամանակ Արտաշեսյան արքայատոհմի անկումից հետո Մեծ Հայքը կառավարվում էր Հռոմի կողմից՝ նրանք փորձում էին Հայաստանը միացնել Ատրպատականին: Շատ դրածո թագավորներ էին եկել կառավարության Հռոմից, բայց նրանց բոլորին հայ ժողովուրդը սպանում էր և վտարում երկրից: Այդ պատճառով Հռոմի կողմից հետո որոշվեց այլևս փորձեր չանել կառավարելու Հայաստանը:

2. Ինչ՞ու հայոց ավագանին ընտրեց պարթևամետ քաղաքականություն: Արդյո՞ք ճիշտ ընտրություն էր դա:

Այդ ժամանակահատվածում Հայաստանին անընդհատ ճնշում էին հռոմեացի կառավարողները, այդ պատճառով, երբ Պարթևստանի Վաղարշ I Արշակունին առաջարկում է իր երկրից թագավոր ուղարկել և հաշտվել, հայերը համաձայնվում են: Այդպես վտարվեց ևս մեկ հռոմեացի կառավարող:

3. Ինչպե՞ս արձագանքեց Հռոմը Հայաստանում տեղի ունեցած գահակալական փոփոխությանը:

Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունները Հռոմում դիտվեցին որպես կայսրության՝ Արևելքում վարած քաղաքականության խոշոր անհաջողություն:

4. Ներկայացրե՛ք տասնամյա պատերազմի ընթացքը: Արդարացվա՞ծ էր արդյոք Արտաշատի ավերումը Հռոմեացիների կողմից:

Պարտություն կրելուց հետո Ներոն կայսրը ուղարկում է Հայաստան Կորբուլոն զորավարին: Հայաստանում արդեն դառնում է շատ վտանգավոր, հռոնմեական զորքերը ջախջախում էին հայ ժողովուրդը, ամրոցներ և քաղաքներ էին քանդում, որոնց մեջ մտնում էր Արտաշատը, իսկ Տրդատ թագավորը փախչում է Ատրպատական՝ քիչ զորք ունենալու պատճառով: Բայց հետո օգնության է գալիս Վաղարշ թագավորը, նաև զորք տալով Տրդատին: Մարտում հռոմեացիները մեծ պարտություն են կրում: Դրանից հետո Ներոն կայսրը հրավիրում է Տրդատին և Վաղարշին Հռոմ, որտեղ նրանք հաշտվում են:

Ծանոթացե՛ք այս հոդվածի հետ

Հղում

Դուրս բերե’ք այն հայտնագործություններից մեկը, որոնք կարծում եք ամենից կարևորն է եղել մարդկության պատմության մեջ

Թերթեր

Ամենօրյա պապիրուսային թերթ՝ «Ակտա Դիուրնա» (Ամենօրյա իրադարձություններ), տարածվում էր Հռոմում և Բաղնիքների շրջակայքում։ Նրա կարգախոսն էր՝ «Հրապարակել և տարածել»։ Հավանաբար դրանց պատրաստության համար օգտագործվում էին ցածր կարգի սաիթական կամ տենոտիկ պապիրուսներ, քանի որ երբևէ չեն հայտնաբերվել Acta Diurna-ի ոչ մի գրություն:

Հասարակական վայրերում ամեն օր փակցվել են օրվա լուրերով սպիտակեցված տախտակներ։ Acta Diurna-ն հռոմեացիներին ակտուալ էր պահում հետաքրքրություն ներկայացնող իրադարձությունների վերաբերյալ՝ հարսանիքներ, ծնունդներ, մահեր, հանցագործություններ, դատավարություններ, գանձարաններում գումարներ, հացահատիկի մատակարարման ծախսեր, կայսերական ընտանիքում տեղաշարժեր և իրադարձություններ: Հարուստների և հայտնիների սիրողական արկածներ, գլադիատորական իրադարձություններ, ռազմական և քաղաքական նորություններ, ինչպես նաև մարդկային հետաքրքրության որոշ պատմություններ և աստղագիտական ընթերցումներ:

Երբ Հուլիոս Կեսարը հյուպատոս էր մ.թ.ա. 59 թվականին, նա հրամայեց փակցել Acta Diurna-ն շուկաներում, տաճարների դռներին և բոլոր հասարակական վայրերում: Քանի որ օրաթերթից ոչ մի կտոր գոյություն չունի, թերթի և հռոմեացիների, քրիստոնյաների և բարբարոսների շրջանում դրա հանրաճանաչության մասին մենք գիտենք միայն հին գրողների միջոցով: Ընթերցելով Տակիտուսի միջոցով մենք իմանում ենք, որ թերթը առաքիչով տեղափոխվում էր Հռոմի հսկայական կայսրությունում և անհամբերությամբ ընթերցվում էր Հռոմից ստացվող ընթացիկ նորությունների համար:

Acta Diurna-ն շարունակում էր հրատարակվել դարեր շարունակ, ընդհուպ մինչև կայսրության նստավայրը տեղափոխվեց Կոստանդնուպոլիս: Դժվար է պատկերացնել ավելի կարևոր հայտնաբերում հռոմեական կյանքում, քան այս մեկը:

Աղբյուր՝ 1

Ընտրե՛ք Հռոմեական հանրապետության որևէ քաղաքական կամ ռազմական գործիչին և ձեր բլոգում գրե՛ք նրա մասին հետաքրքրաշարժ նյութ:

Կայսր Վեսպասիանոսի իշխանությունը տևել է մ.թ. 69-ից մինչև 79 թվականը: Մինչ իր համբարձումը նա ունեցել է ուշագրավ ռազմական կարիերա՝ ներառյալ հռոմեական զորքերի հրամանատարությունը Բրիտանիայում: 68 թվականին նա առանցքային դեր խաղաց Ներոնի մահից հետո Հռոմում կայունությունը վերականգնելու և Ֆլավյանների դինաստիայի հաստատման գործում, որը ներառում էր Տիտոսը և Դոմիցիան։

Վաղ կյանք և կարիերա

Վեսպասիանոսը, որը ծնվել է մ.թ. 9-ի նոյեմբերին Իտալիայի Ֆալակրինայում, սերում էր ոչ այնքան հայտնի ընտանիքից: Նրա հայրը Փոքր Ասիայում աշխատում էր որպես հարկահավաք և բանկիր, իսկ մայրը սերում էր հարգված տոհմից։

Վեսպասյանի մանկությունն ու վաղ կրթությունը մնում են համեմատաբար չփաստաթղթավորված: Նա ոգեշնչվել է իր ավագ եղբորից՝ Տիտոս Ֆլավիուս Սաբինուսից, ով հաստատվել էր հռոմեական քաղաքականության մեջ և ռազմական հրամանատարություն էր ստացել Դանուբի շրջանում։

39 թվականին Վեսպասիանոսն ամուսնացավ Դոմիտիլլա Ավագի հետ՝ հարուստ ընտանիքից մի կնոջ, և նրանք միասին ունեցան երկու որդի, որոնք հետագայում կայսրեր կդառնան՝ Տիտոսը և Դոմիցիան։

Հետևելով իր ավագ եղբոր օրինակին՝ Վեսպասիանոսը սկսեց իր զինվորական գործունեությունը մ.թ. 36 թվականին՝ որպես ռազմական տրիբուն Թրակիայում, Հունաստանից հյուսիս, Դրուսոս կայսեր օրոք: Նա արագորեն ձեռք բերեց հմուտ հրամանատարի համբավ: Մ.թ. 37-ին նա դարձավ քվեստոր Կրետեում և Կիրենեում, էդիլ՝ մ.թ. 39-ին և պրետոր՝ մ.թ. 40-ին: Նրա քաղաքական նվաճումները գրավեցին Կալիգուլա կայսրի ուշադրությունը:

Առաջին ռազմական հրամանները

43 թվականին Կլավդիոս կայսրը սկսեց լայնածավալ ներխուժում Բրիտանիա, որտեղ Վեսպասիանոսի գերմանական լեգեոնը վճռորոշ դեր խաղաց՝ նրան վաստակելով վստահելի առաջնորդի համբավ: Նրան ի վերջո վստահեցին հարավարևմտյան Բրիտանիայի ուժերի հրամանատարությունը: Այնուամենայնիվ, ինտենսիվ պատերազմը վիրավորեց Վեսպասիանոսին, և մ.թ. 50-ին նա վերադարձավ Հռոմ՝ քաղաքական կարիերա սկսելու։

Քաղաքական կարիերա

Մ.թ. 51-ին Վեսպասիանոսի ռազմական համբավը և ժողովրդականությունը նրան շնորհեցին հյուպատոսի պաշտոնը: Այնուամենայնիվ, երբ Ներոնը կայսր դարձավ, դա նշանակեց, որ Վեսպասիանոսը չէր կարող այլ քաղաքական դեր ունենալ ավելի քան մեկ տասնամյակ:

63 թվականին Վեսպասիանոսը նշանակվեց Աֆրիկայի պրոկոնսուլարիսի (ժամանակակից Թունիս) կառավարիչ։ Նման դերերում գտնվող հռոմեացի քաղաքական գործիչների մեծ մասը կոռուպցիայի միջոցով անձնական հարստություն էր փնտրում, սակայն Վեսպասիանոսը այլ մոտեցում ցուցաբերեց: Նա առաջնահերթություն է տվել հարկաբյուջետային պատասխանատվությանը՝ որպես արդյունավետ ադմինիստրատորի ճանաչում՝ բարեփոխելով հարկային համակարգը և բարելավելով մարզի ենթակառուցվածքները:

Չորս կայսրերի տարի

68 թվականին Ներոնը ինքնասպան եղավ, ինչը հանգեցրեց իշխանության համար պայքարի հզոր գեներալների միջև, թե ով է լինելու հաջորդ կայսրը։

«Չորս կայսրերի տարին» սկսվեց նրանով, որ Գալբան կարճ ժամանակ կառավարեց Հռոմը: Վեսպասիանոսը, հավատարմություն ցույց տալով Գալբային, իր որդուն՝ Տիտոսին, ուղարկեց Հռոմ մ.թ. 68-ի վերջին: Այնուամենայնիվ, Տիտոսը իմացավ Գալբայի սպանության և Օթոյի վերելքի մասին իր ճանապարհորդության ընթացքում: Ավելի ուշ Օթոն պաշտոնանկ արվեց Գերմանիայի նահանգապետ Վիտելիուսի կողմից։ Տիտոսը վերադարձավ Հրեաստան՝ տեղեկացնելու Վեսպասիանոսին, որն այնուհետև որոշեց արշավել դեպի Հռոմ։

Վեսպասիանոսը Տիտոսին թողեց հուդայական արշավի ղեկավարը և ետ կանչեց իր բանակի մի մասը Իտալիա՝ ժամանելով Հռոմ մ.թ. 69թ.-ին: Վեսպասիանոսի զորքերը Վիտելիուսին հանեցին կայսերական պալատից, մահապատժի ենթարկեցին և նրա մարմինը գցեցին Տիբեր գետ:

Հետևաբար, մ.թ. 69-ի դեկտեմբերին Վեսպասիանոսը դարձավ կայսր՝ հիմնելով Ֆլավյանների դինաստիան։

Կայսրություն

Որպես կայսր Վեսպասիանոսի առաջին խնդիրը կայսրության կայունացումն էր Ներոնի գահակալության և Չորս կայսրերի տարուց հետո։

Նա դա արեց՝ զորացնելով բանակը, բարեփոխելով հարկային համակարգը, բարելավելով հարաբերությունները գավառների հետ։ Նա նաև սկսեց շինարարությունը մի շարք հասարակական աշխատանքների նախագծերի վրա, ներառյալ Կոլիզեյը:

Վեսպասիանոսը, որպես կայսր, բախվեց զգալի մարտահրավերների, այդ թվում՝ դադարեցրեց հրեական ապստամբությունը, որին հասավ նրա որդի Տիտոսը՝ գրավելով Երուսաղեմը մ.թ. 70 թվականին: Չնայած իր ժողովրդականությանը իր տասնամյա կառավարման ընթացքում՝ Վեսպասիանոսը քննադատության էր ենթարկվում հին հեղինակների կողմից՝ խնայողություն ցուցաբերելու համար՝ հավանաբար որպես ապագա ֆինանսական մարտահրավերների դեմ նախազգուշական միջոց:

Մահ և ժառանգություն

Մ.թ. 79-ին Վեսպասիանոսը հիվանդացավ տենդով Ապուլիա կատարած ճանապարհորդության ժամանակ և մահացավ Aquae Cutiliae-ում ճանապարհին: Նրա վերջին խոսքերն էին. «Օ՜, սիրելիս, ես կարծում եմ, որ ես աստված եմ դառնում»: Վեսպասիանոսը մահացավ բնական մահով վաթսունինը տարեկանում և նրան հաջորդեց նրա որդին՝ Տիտոսը։

Վեսպասիանոսի իշխանությունը Ներոնի խռովությունից հետո բերեց կայունություն և բարգավաճում, ինչը նրան դարձրեց հռչակավոր կառավարիչ և շինարար, որը տևական ազդեցություն ունեցավ Հռոմի վրա: Նրա մահից հետո Սենատը նրան աստվածացրեց, և նրա հիշատակը հարգվեց հանրային արձանների, մետաղադրամների և տարբեր հասարակական նախագծերի միջոցով, ներառյալ Կոլիզեյը:

Աղբյուր՝ 1