Խորհրդային Հայաստան. կարծրատիպեր և իրականություն

Խորհրդային Հայաստանը գոյություն է ունեցել 1920-ից մինչև 1991 թվականը՝ որպես Խորհրդային Միության մի հանրապետություն։ Այդ տարիներին զարգացել են արդյունաբերությունը, գիտությունը, կրթությունը և մշակույթը․ օրինակ՝ կառուցվել են գործարաններ, բացվել նոր դպրոցներ ու համալսարաններ։ Միևնույն ժամանակ, մարդիկ չունեին խոսքի ու քաղաքական ազատություն, եղել են նաև բռնաճնշումներ։ Խորհրդային տարիները Հայաստանի պատմության մեջ թողել են և՛ դրական, և՛ բացասական հետևանքներ։

Խորհրդային Միության մասին կան բավականին շատռ կարծրատիպեր: Ահա դրանցից մի քանիսը.

ՊԱԿ-ի մասին կան բազմաթիվ կարծրատիպեր։ Շատերը այն պատկերացնում են որպես ահռելի, դաժան գաղտնի ոստիկանություն, որը վերահսկում էր մարդկանց ամեն քայլը։ Իրականում ՊԱԿ-ը հիմնականում կենտրոնացած էր պետության անվտանգության վրա, և չնայած որոշ քաղաքական ճնշումներ լինեին, այն ամենուր անկանխատեսելի ու «արյունարբու օրկեր» չէր, ինչպես հաճախ են պատկերացնում։

Բոլոր խորհրդային քաղաքացիները լիովին ինդոկտրինացված էին. Մինչ խորհրդային ռեժիմը խթանում էր քարոզչությունը և պետության կողմից վերահսկվող պատմությունը, շատ քաղաքացիներ կասկածամիտ էին կառավարության նկատմամբ: Կային ստորգետնյա շարժումներ, սամիզդատ (ինքնահրատարակված) գրականություն և մասնավոր քննարկումներ, որոնք արտացոլում էին այլախոհություն և քննադատական ​​միտք։

Խորհրդային քաղաքացիները չունեին տեղաշարժի ազատություն. Չնայած կային էական սահմանափակումներ, հատկապես Ստալինի դարաշրջանում, շատ քաղաքացիներ կարող էին ճանապարհորդել ԽՍՀՄ-ում և նույնիսկ արտասահմանում, մասնավորապես հետագա տարիներին: Սահմանափակումները հաճախ ավելի շատ վերաբերում էին մոնիթորինգին և վերահսկողությանը, քան տեղաշարժի բացարձակ բացակայությանը:

Assignment for 25.09.25

NEF Vocabulary. Work /slide 162, ex-es 1a, 2a, c, 3

1a. Match sentences 1-6 with A-F.

1. My job as a divorce lawyer is very challenging — C. It tests my abilities in a way that keeps me interested.

2. I’m checkout assistant in a supermarket. I really enjoy my job, but it can be a bit monotonus and repetitive. — A. I have to do exactly the same thing every day.

3. I’m a primary school teacher. I find workiing with young children very rewarding. — B. It makes me happy because it’s useful and important.

4. I work in a small graphic deign company and my job’s really motivating. — F. The kind of work I do and the people I work with make me want to work harder.

5. Being a surgeon is very demanding. — D. It’s very high pressure and you have to work long hours.

6. I work at an accounting firm. My job is incredibly tedios. — E. It’s really boring and makes me feel impatient all the time.

2a. Complete the text with the words in the list.

1. unpaid
2. academic qualifications
3. work experience
4. career ladder
5. events management
6. permanent contract
7. job-hunting
8. full-time-occupation
9. clocking off
10. positions
11. applied for

c. Complete the two words which collocate with the groups below. What do the phrases mean.

leave, job

3a. Look at the pairs of words or phrases.Write S if they have the same or a very similar meaning and D if they are different.

1. colleagues,, co-workers, S
2. quit (a job), resign, S
3. staff, workforce, S
4. be laid off, be made redundant, D
5. be out of work, be off work, D
6. ba sacked, be fired, S
7. get promoted, get a rise, D
8. skills, qualifications, S
9. hire sb, employ sb, S
10. perks, benefits, S

Շտեմարան առաջին, բաժին երկրորդ առաջադրանքներ

(3√5-2)3 + 12(√5 — 3) = 45 — 12√5 + 4 + 12√5 — 36 = 13
Պատ․՝ 13

log38 + log310 / 2log32 + 1 = log3144 / log34 + log33 = log3144/log312 = log3122/log312 = 2log312/log312 = 2
Պատ․՝ 2

(a+b)2 — (a-b)2 / 4a2b2 = a2 + 2ab + b2 — (a2 — 2ab + b2) = a2 + 2ab + b2 — a2 + 2ab — b2 =4ab
4ab/4a262 = 1/ab
1 * 40/2 = 20
Պատ․՝ 20

9 — a2/5 / 3 + a1/5 = 32 — (a1/5)2 = (3 — a1/5)(3 + a1/5) = 3 — a1/5 = 3 — 5√32 = 3 — 2 = 1

Արտահայտությունների ձևափոխություններ և արժեքների հաշվում

1․ ab4 — ba4 / a— b3 + 3ab = ab(b3 — a3) / -(b3 — a3) + 3ab = -ab + 3ab = 2ab
(11 + 2√11 — 2√11 — 4) = 2 + 7 = 14

2. √60 — √20 / √5 — √15 = 2√5 — 2√5 / √5 — √15 = 2√15 — 2√5 / — (√15 — √5) = 2(√15 — √5) / — (√15 — √5) = -2

4. lg8 + lg18 / 2lg2 + lg3 = lg144/lg12 = lg122 / lg12 = 2lg12 / lg 12 = 2

  1. 4a2 — 1 / 2a + 1 * a + 1 / 2a2 — a = (2a — 1)(2a + 1) / 2a + 1 * a + 1 / a(2a — 1) = (2a + 1)(a + 1)/a(2a + 1) = a+1/a

Գոյության կռիվ

Գոյության կռիվը տեսակի ներսում, տարբեր տեսակների առանձնյակների միջև, ինչպես նաև առանձնյակների և անօրգանական աշխարհի միջև տեղի ունեցող բարդ և բազմազան հարաբերություններն է։ Ըստ Չարլզ Դարվինի գոյության կռիվը ոչ թե առանձին էվոլյուցիոն գործոն է, այլ նախադրյալ է բնական ընտրության համար։ Գոյության կռվի հիմնական պատճառը տեսակների թվաքանակի հնարավոր սահմանափակ աճի և միջավայրի պայմանների, պաշարների միջև եղած անհամապատասխանությունն է։ Կան գոյության կռվի երեք ձևեր ՝ ներտեսակային, միջտեսակային և կռիվ անօրգանական աշխարհի անբարենպաստ պայմանների հետ։

Ներտեսակային կռիվը նույն տեսակների առանձնյակների միջև կռիվն է, որը ուղեկցվում է տվյալ տեսակի ամենաքիչ հարմարվող առանձնյակների ոչնչացումով: Պայքար է գնում ապրելավայրի, սննդի, բազմանալու տեղի համար:

Միջտեսակային կռիվը էկոհամակարգի մեջ մեկ տեսակը պայքարի մեջ է մտնում բնության մյուս տեսակների հետ: Այդպիսի պայքարը անվանվում է՝ միջտեսակային: Տեսակների միջև հարաբերությունները բարդ են:

Անօրգանական աշխարհի անբարենպաստ պայմանների դեմ կռիվը բերում է ավելի հաստատուն առանձնյակների ընտրությանը, որոնք կարողանում են հարմարվել տվյալ ֆիզիկական պայմաններին: Ֆիզիկական պայմանների հետ պայքարը ավելի է սրացնում ներտեսակային և միջտեսակային գոյության կռիվը:

Assignment for 18.09.25

NEF Advanced Reading: What I am really thinking about / slide 9. Write down all the unknown words,
Lexis in Context, slide 9, ex-e

gets wearing, build up, does my head in, look down on us, keep up with, life or death, go blank, breaks my heart

e. Look at the highlighted phrasal verbs and idioms and guess the meaning of the ones you don’t know from the context. Then match them to the definitions 1-8.

  1. look down on us — think they are better than sb/sth
  2. breaks my heart — makes me very upset
  3. keep up with — move or make progress at the same rate as sb/sth
  4. does my head in — makes me annoyed
  5. gets wearing — becomes exhausting
  6. life or death — vitally important
  7. build up — get bigger

Հայոց լեզու Շտեմարան I առաջադրանքներ

Ձևաբանություն

  1. 1. շոյանք, մոմլաթ, հարված, կանթեղ
  2. 3. խռչակ, պարույկ, թուխպ, ճամփորդ
  3. 4. հավատարմագիր, ծաղկատոն, կիզակետ, բաժնետոմս
  4. 1. տանուտեր, պատկեր, հավաք, միտք
  5. 4. գիշերներ, պատճեններ, բեռներ, վաչկատուններ
  6. 4. մենապար, մեկնակետ, գիսաստղ, ճամփեզր
  7. 3. մեծատառ, անասնակեր, լրագիր, որսաշուն
  8. 4. երկնաքեր, սևամորթ, նետաձիգ, քարտաշ
  9. 2. շիկամուկ, այգեգործ, կաթնասուն, հերթապահ

Հայոց լեզու Շտեմարան I

Հնչյունափոխություն, շարունակություն

16. 2. մակաղել, քողտիկ, համաճարակ, վարակ
17. 4. քազրիք, ընդերք, բերանքսիվայր, տաքդեղ
18. 3. ստահոդ, որդնել, անդամալույծ, վարսանդ
19. 2. խրտվիլակ, գաղտուկ, գրտնակ, զարտուղի
20. 4. ակութ, անթացուպ, երթուղի, ընթանալ
21. 2. հարցուփորձ, բարձիթողի, երկնաբերձ, խոտհունձ
22. 4. թրծակավե, կոծկել, լացուկոծ, տխերծ
23. 4. հոգեցունց, պախուրց, հանդիպակաց, ցնծալ
24. 4. քաջք, զիջել, աջլիկ, ոջիլ
25. 4. բաճկոն, խոճկոր, ճանճ, ճոճք

Հայոց լեզու Շտեմարան I առաջադրանքներ

Հնչյունաբանություն

  1. 4. դողէրոցք, Հրազդանհէկ, չէի, անէ
  2. 4. ինչևիցե, եղերերգ, գեղուղեշ, աներկբա
  3. 3. հանապազօր, առօրյա, անօրինություն, ոսկեզօծ
  4. 4. ապօրինի, նախօրե, վաղօրոք, հանրօգուտ
  5. 4. հանապազորդ, եռոտանի, կրծոսկր, լացուկոծ
  6. 3. օրըստօրե, հյուրընկալ, գահընկեց, անընդմեջ
  7. 1. ագևոր, ալևոր, ձևույթ, արևկա
  8. 2. սերկևիլ, հևք, կարևոր, հետևակ
  9. 4. ագեվազ, գինեվաճառ, ուղեվճար, դափնեվարդ
  10. 3. ատամնաբույժ, Սերգեյի, հայելազարդ, լռելյայն
  11. 2. բարյացակամ, արքայորդի, լռելյայն, կաթսայատուն
  12. 2. նրբաճաշակ, հարբեցող, արբշիռ, գրաբար
  13. 3. հպանցիկ, ծոպավոր, ճողոպրել, հապշտապ
  14. 3. շամփրել, քարակոփ, Հռիփսիմե, ոսկեծուփ
  15. 1. շագանակագույն, զիգզագաձև, Վարդգես, վարգել

Կյանքի առաջացումը և զարգացումը Երկրի վրա | Հետազոտական աշխատանք 2025-2026

Թեմա՝ Կյանքի առաջացումը և զարգացումը Երկրի վրա

Սովորող՝ Նանե Խաչատրյան

Դասարան՝ 12-3

Աշխատանքի ղեկավար՝ Անուշ Ասատրյան

Գրախոս՝ Էդգար Միրզոյան /Գիտությունների թեկնածու/

Գրախոսությունը տեսեք՝

Ամբողջական աշխատանքը տեսեք`

Սահիկաշարը տեսեք ՝ այստեղ

Հյուրեր՝ ծնողներ, Ավագ դպրոցից մի քանի սովորող