Wasting money

People should spend their money carefully. Wasting money can be a pleasure and sometimes people need to waste money on necessary things, like food, clothes, taxes and so on. Also to improve their mood and have a good time. But we should pay attention not to spent too much money on things that we don’t need. For example some clothes, that are very expensive, but as other clothes wear off quickly. Or gadgets, accessories, cars, home appliances. But not everything expensive is a waste of money for some people, for example books, musical instruments, traveling, art and so on.
Nowadays every company is making many advertisements to promote their product, and it sometimes causes people to buy things that they don’t need at all. For example the company does a big sale on their product, which leads you to buy it because it was cheaper than usually. That’s why you should be careful when spending money, also it’s much better also to save some money for future, because you never know what you will need.

Հայոց լեզու, Հնչյունափոխություն

Երբ բառի վերջից վանկ կամ վանկեր են ավելանում, որոշ ձայնավորներ և երկհնչյուններ փոփոխության են ենթարկվում: Օրինակ՝ վեճ-վիճաբանություն, սուր-սրել, գույն-գունավոր:

Նկատելի է, որ վեճ բառի ե-ն դարձել է ի, սուր բառի ու-ն՝ ը, իսկ ույ երկհնչյունը՝ ու: Այս երևույթը կոչվում է հնչյունափոխություն:

Առաջադրանքներ՝

1.Համեմատիր դեմ-դիմաց գրված բառերը և ցույց տուր, թե հնչյունական ինչ փոփոխություններ են տեղի ունեցել.

Օրինակ՝ ջուր-ջրծաղիկ (ու-ն գաղտնավանկի ը)
ծաղիկ-ծաղկաման (ի-ն սղվել է)
համբույր-համբուրել (ույ-ու)

հին-հնամենի (ի-ն գաղտնավանկի ը), բազուկ-բազկաթոռ (ու-ն սղվել է), պատիժ-պատժել (ի-ն սղվել է), ողջույն-ողջունել (ույ-ու), աշխույժ-աշխուժություն (ույ-ու), մատյան-մատենագիր (յա-ե), պարտեզ-պարտիզան (ե-ի), գլուխ-գլխավոր (ու-ն սղվել է), էշ-իշամեղու (է-ի):

2. Տրված բառերի վերջից բաղադրիչներ ավելացնելով՝ բառեր կազմիր այնպես, որ տեղի ունենա հնչյունափոխություն:

ա) բուրդ, սիրտ, կույր, ճահիճ, ալյուր, կեզ, ատամնաբույժ
բրդոտ, սրտաբաբախ, կուրանալ, ճահճանալ, ալրաղաց, կիզական, ատամնաբուժարան
բ) վիշտ, թույլ, ծնունդ, հաշիվ, արթուն, հույն, տույժ
վշտանալ, թուլանալ, ծննդարան, հաշվել, արթնանալ, հունական, տուժել

3.Վերականգնիր տրված բառերի անհնչյունափոխ ձևերը՝

ձնծաղիկ — ձյուն, թխահեր — թուխ, սառցահատ — սառույց, երգչախումբ — երգիչ, կիսել — կես, ըմպանակ — ումպ, մեղվապահ — մեղու, հունական — հույն, կղզյակ — կղզի:

4.Դո՛ւրս գրիր այն բառերը, որոնցում կան հնչյունափոխված
արմատներ. վերականգնիր անհնչյունափոխ ձևերը։
Գրադարան — գիր, մայրուղի, կատվազգի — կատու, զարդանախշ, գլխապտույտ — գլուխ, խնձորենի,
լեզվաոճական — լեզու, երկաթապատ, շինարարական — շեն, լուսանկար — լույս, գյուղամեջ, մայթեզր,
կուտակել — կույտ, բառիմաստ, ջրապտույտ — ջուր, տուֆակերտ, սրբապատկեր — սուրբ, ուղղաձիգ — ուղիղ։

Է(ե) ձայնավորի հնչյունափոխությունը

1.Համեմատիր դեմ-դիմաց գրված բառերը և ցույց տուր, թե հնչյունական ինչ փոփոխություններ են տեղի ունեցել.

Հովհաննես-Հովհաննիսյան (ե — ի), անեծք-անիծել (ե — ի, ք-ն սղվել է), դեմ-դիմանկար (ե-ի), վրեժ-վրիժառու (ե — ի), վեպ-վիպասան (ե — ի)

2. Տրված բաղադրիչները միացնելով բառեր կազմիր, ուշադրություն դարձրու հնչյունափոխությանը: Օրինակ՝ կես+ա+դեմ-կիսադեմ

Ծաղիկ+ա+ձոր — Ծաղկաձոր, շեկ+ա+հեր — շիկահեր, վեմ+ա+փոր — վիմափոր, մեգ+ա+պատ — միգապատ, գես+աստղ — գիսաստղ, սեր+առատ — սիրառատ, հանդես+ություն — հանդիսություն, պատվեր+ա+տու — պատվիրատու, բնագետ+ություն — բնագիտություն, հրավեր+ա+տոմս — հրավիրատոմս:

3. Վեճ, նվեր, տեր, մեջ, գեր արմատներից 2-ական բառ կազմիր այնպես, որ տեղի ունենա հնչյունի փոփոխություն:

վեճ — վիճաբանություն, վիճել
նվեր — նվիրել, նվիրաբերել
տեր — տիրանալ, տիրություն
մեջ — միջամտել, միջադեպ
գեր — գիրանալ, գիրություն

4. Հետևյալ բառերից փակագծերում տրված բառերի և մասնիկների օգնությամբ կազմիր նոր բառեր՝ ենթարկելով անհրաժեշտ հնչյունափոխության:

Գեր (անալ) — գիրանալ, կես (ատ) — կիսատ, հայրենասեր (ություն) — հայրենասիրություն, մեգ (ապատ) — միգապատ, էշ (ատեր) — իշատեր, պարտեզ (պան) — պարտիզպան, զեն (ակիր) — զինակիր, հրավեր (ատոմս) — հրավիրատոմս, էշ (այծյամ) — իշայծյամ, գրագետ (ություն) — գրագիտություն, տեր (անալ) — տիրանալ, վեպ (ագիր) — վիպագիր:

5. Գտիր հետևյալ բառերի հնչյունափոխված մասը և վերականգնիր անհնչյունափոխ ձևերը՝

դիզել — դեզ, կիսամուշտակ — կես, վիպական — վեպ, իջևանել — էջ, պատվիրել — պատվեր, սիրալիր — սեր, իջվածք — էջ, տիրական — տեր, սիզավետ — սեզ, զինել — զեն:

ի ձայնավորի հնչյունափոխությունը

1.Համեմատիր դեմ-դիմաց գրված բառերը և ցույց տուր, թե հնչյունական ինչ փոփոխություններ են տեղի ունեցել.

Սարգիս-Սարգսյան (ի-ն սղվել է), միրգ-մրգատու (ի-ն գաղտնավանկի ը), ջիղ-ջղային (ի-ն գաղտնավանկի ը), կաղին-կաղնի (ի-ն սղվել է), որդի-որդյակ (ի — յա), կռիվ-կռվել (ի-ն սղվել է), խիղճ-խղճալ (ի-ն գաղտնավանկի ը), կծիկ-կծկել (ի-ն սղվել է), մահիճ-մահճակալ (ի-ն սղվել է), կոշիկ-կոշկեղեն (ի-ն սղվել է), նկարիչ-նկարչություն (ի-ն սղվում է), կղզի-կղզյակ (ի — յա)

2. Տրված բառերը տեղադրիր տրված շարքերում՝

ի-ն սղվել է (չի արտասանվում)-Մկրտչյան, վարչություն, վերջնական, դեղնավուն, գեղեցկանալ, փոթորկալի, մրրկածուփ, բժշկական, կնքել, վրձնահարված, նկարչական

ի-ն դարձել է ը, որը չի գրվում-նարնջագույն սկզբնակետ, սրտամորմոք, կարմրավուն

Մկրտչյան, նարնջագույն, վարչություն, վերջնական, դեղնավուն, գեղեցկանալ, փոթորկալի, մրրկածուփ, բժշկական, սկզբնակետ, կնքել, վրձնահարված, նկարչական, սրտամորմոք, կարմրավուն:

Assignments for 14.09.23

Navigate B1+ Watch Vox Pops and be ready to discuss
Navigate slide 8, ex 8a, slide 137 ex-es 1,2

1. I often meet up groups of friends in the evening.
2. You don’t need to have a lot in common with someone to be friends. It’s fine to have different interests.
3. I get on well with most people I know. There aren’t many people I don’t like.
4. A really good friend is someone you can call at midnight and ask them to help out.
5. The friends you make at school are often friends for life.
6. I’m always pleased when someone I haven’t heard from in ages get in touch.
7. I’m quite easy-going. I rarely have an argument with my friends.
8. I’m not speaking to my sister at the moment — we’ve fallen out. It seems a bit childish.
9. I can trust to my closest friend with all my secrets.

There are one billion Facebook users worldwide. And this number increases all the time. It is clear that Facebook has changed the way we look at friendship. The word ‘friend’ 5 has become a verb, and ‘friends’ now include people we only know online and who we have never met. One positive side to Facebook is that friends who have lost contact, often many years ago, are now able to get in touch again. ‘More and more people are connecting with old friends via Facebook,’ says a spokesperson for the website. ‘And Facebook also means that friends never need to lose touch; people can stay friends for life.’

1. A. Where do you work?
B. Well, normally I work in Berlin, but I am working in Stuttgart at the moment.
2. A. Do you know Jake.
B. Yes, we have known each other for a few years.
3. A. Do you live in London?
B. Yes, I do. Actually I have lived there all my life.
4. A. Jameela’s busy at the moment. . She is having a piano lesson.
B. Oh yes, of course. She has one every Wednesday.
5. A. Have you emailed Andy yet?
B. I am emailing him right now, actually.
6. A. How many facebook friends have you got?
B. Not many. I think I have got about fifty or sixty.
7. A. I am looking for my phone.
B. Have you looked in the kitchen? I think I saw it in there a few minutes ago.
8. A. You see Karen quite often, don’t you?
B. Usually, yes. But I haven’t seen her for a few weeks now.
9. A. I am reading a great book at the moment — Tirbal life by Bruce James. Have you read it?
B. No, but I have read another one of his books.

Հանրահաշիվ, Դասարանական աշխատանք

Բնական թիվ — N
Ամբողջ թիվ — Z
Ռացիոնալ թիվ — Q

5. ա) 3 * 103 + 2 * 102 + 1 * 10 = 3210

բ) 7 * 104 + 4 * 10+ 5 * 10 + 9 = 70459

գ) 8 * 103 + 2 * 103 + 6 = 802006

դ) 5 * 106 + 7 * 104 + 2 * 103 + 5 = 5072005

6. ա) 34,251 = 34 + 0,251

բ) 45 = 24 + 21

գ) -12, 3 = 11,6 + (-0,7)

դ) -80,45 = (-80) — 0,45

7. ա) 45/4 = 11,25

բ) 37/40 = 0,925

գ) 127/25 = 5,08

դ) 99/50 = 1,98

8. ա) 1,25 = 125/100 = 5/4

բ) 2,256 = 2256/1000 = 282/125

գ) 0,016 = 16/1000 = 2/125

դ) 3,625 = 3625/1000 = 29/8

Գրականություն, Արշակ թագավոր և Շապուհ

Չորրորդ դարում հայերը և պարսիկները պատերազմում էին, արդեն 34 տարի: Ե՛վ հայերը, և՛ պարսիկները արդեն հոգնել էին այդքան երկար ժամանակ պատերազմելուց, այդ պատճառով պարսից արքա Շապուհը որոշեց հաշտության պայմանագիր կնքել հայոց թագավորի՝ Արշակի հետ: Արշակը դեռ չէր ուզում վերջացնել կռիվը, բայց տեսնում էր, թե ինչ հոգնած են զինվորները: Սակայն Շապուհը հիշում էր, որ եղել էին ժամանակներ, երբ հայերը նրանց խաբել էին: Դրանից խուսափելու համար նա իր մոտ կանչեց գիտնականների և խնդրում նրանց գտնել մի ձև, որով կարող են ստուգել Արշակին: Որոշվում է հատակին երկու երկրներից էլ հող և ջուր լցնել և տեսնել, թե ինչպես է իրեն պահում Արշակը դրանց վրա: Երբ նա մտավ սենյակը նրանք սկսեցին զրուցելով քայլել: Շապուհը նրան այդպես երկու հողերի վրայով քայլեցրեց: Պարսկական հողի վրա Արշակը համեստ էր դառնում, Շապուհին ասում էր, որ ամեն ինչ իր ասածով կանի, և թե ինչ հզոր երկիր է Պարսկաստանը: Իսկ Հայկական հողի վրա Արշակը լրիվ փոխվում է՝ դառնում է ավելի համարձակ և հպարտ: Այս ժամանակ նա հեռու է գնում Շապուհից, անվանում նրան սրիկա, ծառա, և ասում, որ երբեք չի ների իր զինվորների և արքայի մահը: Դրանից հետո Շապուհը կանչում է իր ծառաներին և ուղարկում Արշակին Անհուշ բերդը:

Getting to know each other

Getting to know each other”. Choose questions you would like to answer, either prepare a video presentation or write a short review.

1․Tell me about yourself. Where were you born? Where do you live at the moment?  What have you studied?
2. How long have you been studying English?
3. Are you good at cooking/swimming/etc?
4. What are your goals in life?
5. Who do you admire most in the world and why?
6. What don’t you like doing?
9. Do you remember your last dream or any particular dream?
10. Can you remember a story from childhood?
11. Do you remember any strange or dangerous situation in your life?
12. Do you live in a house or an apartment?
13Have you ever lived in another country?
14 Have you ever met a famous person?
15. How do you spend your free time?
16. How hard are you willing to work to get what you want?
17. What are your hobbies?
18. What is your motto?
19. What kind of people do you like?
20. What languages do you speak?
21. Are you a ‘morning’ or ‘night’ person?
23. What do you want to improve about yourself?
24. Would you like to be famous?
25. What motivates you?

Hello, my name is Nane. I’m 15 years old. I was born in Yerevan, Armenia. Almost all my life I lived in Komitas, in an apartment. I have been studying English since I was 6. I am really good at swimming and I like it very much. My goal in life is to finish the school, go to a good university and study biology, anatomy to become a doctor. I like spending my free time by reading, watching movies and listening to music. Although I am a bit lazy, if I have a goal I will do what I can to achieve it. I’ve never lived in another country, I just travel with my family every year.
I like people who are creative, have their unique personality and have the same sense of humor as me. I love people who are understanding, kind and friendly. I speak 3 languages — Armenian, Russian and English, but this year I want to start learning a new language. I think I’m mostly a night person, because I get more active at night. I think I have a lot of things to improve in myself. Firstly I would say my laziness, because it interferes with good learning. Then maybe I should improve my personality.
I wouldn’t like to be famous, I think it is hard. Of course you get a lot of money, but I wouldn’t like being in the center of attention.
The thought of having a good future motivates me to study hard.

«Սանասար և Բաղդասար» և «Ոդիսական» էպոսների մասին

Էպոս

Ազգային էպոսը նկարագրում է տվյալ ազգի կամ էթնոսի ծագումը, զարգացումը և պատմությունը: Այն նաև օգնում է փոխանցել ազգի ինքնորոշման կամ ինքնաճանաչման դրվագները և բազմաթիվ ազգային խորհրդանիշների առաջացման պատմությունը:

Հայկական էպոս

«Սասնա ծռեր»ի պատմություն

Հայկական մշակույթում «Սասնա ծռեր» ազգային էպոսն առանձնահատուկ տեղ է գրավում: Այն ծնունդ է առել Հայկական լեռնաշխարհի ամենագողտրիկ անկյուններից մեկում՝ Սասունում: Սասունը պատմական Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգի տասներորդ գավառն է, որը տարածվում է Հայկական Տավրոս լեռների վրա: Սասունցիներն աչքի են ընկել միայն իրենց տեսակին հատուկ համառությամբ, հայրենիք ու հող պաշտելով և մի փոքր էլ «ծուռ» լինելով:

Հայոց ազգային էպոսը փոխանցվել է բանասացների և վիպասացների միջոցով՝ տարբեր պատումների ձևով: Հայկական ազգային էպոսը պարունակում է տարբեր դարաշրջանների պատմություն` մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի պատմական լեգենդներից և առասպելներից: 2-րդ հազարամյակի սկզբի պատմություններից առաջ: «Սասունցի Դավիթը» արտացոլում է հայ ժողովրդի (և հայ ազնվականության) պայքարը Արաբական խալիֆայության դեմ:

Էպոսում գործում են վիպական հերոսների չորս հիմնական սերունդ, որոնք միմյանց հետ կապված են ազգակցական կապերով: «Սասնա ծռերը» բաղկացած է վիպական 4 մասից կամ ճյուղից, որոնցից յուրաքանչյուրը կոչվում է հերոսների մեկ սերնդի անունով՝ «Սանասար և Բաղդասար», «Մեծ Մհեր», «Սասունցի Դավիթ» և «Փոքր Մհեր»:

Սանասարն ու Բաղդասարն

«Սանասար և Բաղդասար» ճյուղը պատմում է առաջին սերնդի մասին: Հայոց Գագիկ թագավորը հարկատու է Բաղդադի կռապաշտ խալիֆին։ Վերջինս, լսած լինելով Գագիկի դստեր՝ Ծովինարի գեղեցկության մասին, ուզում է նրան կնության վերցնել, սակայն մերժում է ստանում։ Վիրավորված խալիֆն ավերում է Հայոց աշխարհը։ Ծովինարը որոշում է հոժարակամ դառնալ խալիֆի կինը՝ երկիրը ավերումից փրկելու համար։ Լեռներում շրջելիս նա ծարավում է և Աստծուց ջուր է խնդրում։ Հանկարծակի բխած Կաթնաղբյուրից Ծովինարը մի լիքը և մի կիսատ բուռ ջուր է խմում ու հղիանում։ Հասնում է Բաղդադ։ Որոշ ժամանակ անց ծնվում են Սանասարն ու Բաղդասարը, որոնք օրեցօր մեծանում ու հզորանում են։ Խալիֆն ուզում է սպանել եղբայրներին, բայց նրանք են սպանում խալիֆին և իրենց մոր հետ փախչում են հայրենիք, հիմնում իրենց բերդը՝ Սասունը, հզորացնում ու շենացնում են այն։ Սանասարն ամուսնանում է Դեղձուն-Ծամի հետ։ Ունենում են 3 զավակ՝ Մհերը, Ձենով Օհանը և Ցռան Վերգոն։

Հունական էպոս

«Ոդիսականը»

«Ոդիսականը» երկու էպոսներից երկրորդն է, որը վերագրվում է հին հույն բանաստեղծ Հոմերին (առաջինը «Իլիականն» է) և սովորաբար համարվում է արևմտյան գրականության երկրորդ պահպանված ստեղծագործությունը։ Այն հավանաբար ստեղծվել է մ.թ.ա. 8-րդ դարի վերջին և մասամբ «Իլիական»-ի շարունակությունն է։ Այն ճանաչված է որպես բոլոր ժամանակների մեծ պատմություններից մեկը և մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա եվրոպական, հատկապես Վերածննդի գրականության վրա:

Էպոսը Հոմերոսի Իլիականի շարունակությունն է՝ Տրոյական պատերազմի պատմությունը։ «Ոդիսականը» հետևում է հույն առաջնորդներից մեկին՝ Ոդիսևսին, Տրոյայի անկումից հետո վերադառնալու իր թագավորություն Իթաքայում:

Ոդիսևսի ճանապարհորդությունը դեպի տուն կտևի տասը տարի և կներառի բազմաթիվ արկածներ: Դրանք ներառում են Պոլիֆեմոսի՝ ցիկլոպների (միաչք հսկա) հետ մարտում ներգրավվելը, Կալիպսոյի նիմֆայի կողմից կղզում գերի մնալը և կորցնելով իր նավը ծովի զայրացած աստված Պոսեյդոնի կողմից ուղարկված փոթորկի մեջ: Երբ նա վերջապես հասնում է տուն, տեսնում է, որ իր դժվարությունները չեն ավարտվել: Ոդիսևսի երկար բացակայության պատճառով ենթադրվում է, որ նա մահացել է, և մի խումբ հայցորդներ գրավել են նրա պալատը և մրցում են իր կնոջ՝ Պենելոպեի ձեռքի համար:

«Ոդիսական»-ի պատմությունը

Բանաստեղծությունը պարունակում է առասպելի և լեգենդի տարրեր, ինչպես նաև ուղղակի գրական գյուտ, և ընդգրկում է իր հերոսի արկածների տասը տարիները՝ Տրոյայի կործանումից մինչև նրա վերադարձը կնոջ՝ Պենելոպեի և որդի Տելեմաքոսի մոտ։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում կանանց դերը նկարագրված բրոնզեդարյան մշակույթում, որը ինչ-որ իմաստով ներկայացված է Ոդիսևսի պահապան աստվածության՝ մտքի աստվածուհի Աթենայի կողմից: Ոդիսևսը ինտելեկտի մարդու արքետիպն է, ով օգտագործում է ուղեղն ու պերճախոսությունը, այլ ոչ թե հնարամիտ՝ հակառակորդներին գերազանցելու և հասակակիցներին տպավորելու համար, և, հետևաբար, հիմք է ստեղծում հետագա հունական դասական մշակույթի համար:

Ոդիսևսի կերպարը

Ոդիսևսի կերպարը մարմնավորում է այն իդեալներից շատերը, որոնց ձգտում էին հին հույները՝ տղամարդկային քաջություն, հավատարմություն, բարեպաշտություն և խելացիություն: Նրա խելացիությունը խորաթափանց դիտողականության, բնազդի և փողոցային խելքի խառնուրդ է, և նա արագ, հնարամիտ ստախոս է, բայց նաև չափազանց զգույշ: Այնուամենայնիվ, նա նաև նկարագրվում է որպես շատ մարդ. նա սխալներ է թույլ տալիս, հայտնվում բարդ իրավիճակներում, կորցնում է իր ինքնատիրապետումը և հաճախ արցունքները հուզվում, և մենք նրան տեսնում ենք բազմաթիվ դերերում (որպես ամուսին, հայր և որդի, բայց նաև որպես մարզիկ: , բանակի կապիտան, նավաստի, ատաղձագործ, հեքիաթասաց, քրքրված մուրացկան, սիրեկան և այլն):

Աղբյուրներ՝ 1, 2, 3, 4

Տարեվերջյան ինքնաստուգում

1. Որո՞նք են կենդանի օրգանիզմի հիմնական տարրերը, թվարկեք մակրո-, միկրո-, ուլտրատարրերը….

Միկրոտարրեր – երկաթ (Fe), պղինձ (Cu), սելեն (Se), յոդ (I), քրոմ (Cr), ցինկ (Z), ֆտոր (F), մանգան (Mn), կոբալտ (Co), մոլիբդեն (Mo), սիլիցիում (Si), բրոմ (Br), վանադիում (Va), բոր (B), մագնեզիում (Mg), նատրիում (Na), քլոր (Cl), կալիում (K), կալցիում (Ca)։

Մակրոտարրեր – ածխածին (C), ջրածին (H), թթվածին (O), ազոտ (N), ֆոսֆոր (P), ծծումբ (S)

Ուլտրատարրեր – ոսկի (Au), արծաթ (Fe), ուրան (U), ալյումին (Al)

2. Որքա՞ն է մակրոտարրերի՝ C, H, O, N, P, S պարունակությունը կենդանի օրգանիզմում ըստ զանգվածի (%).

3) 97%

3. Որքա՞ն է կենսական տարրերի՝ մակրոտարրերի կարգաթվերի գումարը.

3) 53

4. Ո՞ր շարքում են նյութերը ներկայացված ըստ մարդու օրգանիզմում դրանց զանգվածային բաժնի նվազման.

2) ջուր, սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր

5. Որո՞նք են բաց թողած բառերը.

Վիտամինները _________________ նյութեր են, որոնք _______________ քանակներով ներմուծվում են օրգանիզմ, մասնակցում են __________________________ռեակցիաների իրականացմանը և պահպանում կենդանի օրգանիզմներում կենսունակությունը.
4) սննդային, մեծ, կենսաքիմիական

6. Որո՞նք են բաց թողած բառակապակցությունները.

Վերքերը 3%-անոց ջրածնի պերօքսիդով մշակելիս այն փրփրում է, քանի որ ____________ ազդեցությամբ ջրածնի պերօքսիդը քայքայվում է անջատելով _____________:


4) կատալազ ֆերմենտի, ատոմային թթվածին

7. Որո՞նք են բաց թողած բառերը.

Փոքր չափաբաժնով թմրանյութերն ունեն _________ ազդեցություն, մեծ քանակով թմրանյութերն ազդում են որպես ____________ միջոց, իսկ առավել մեծ քանակներով թմրանյութերն ազդում են որպես _______:

1) ընկճող, ուրախացնող, խթանիչ

8. Ո՞րն է կենդանի օրգանիզմի կառուցվածքային միավորը, գրեք նրա բաղադրությունը…

Բջիջը կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքային տարրական միավորն է և օժտված է կենդանի օրգանիզմին բնորոշ հատկանիշներով։

9. Ինչպիսի՞ օրգանական և անօրգանական նյութեր կան կենդանի օրգանիզմում…

Օրգանական նյութեր – սպիտակուցներ, ածխաջրեր, ճարպեր, նուկլեինաթթուներ

Անօրգանական նյութեր – կալիում, նատրիում, ֆոսֆոր, մագնեզիում, կալցիում, քլոր

10. Ո՞րն է ջրածնի առաջացրած և Երկրագնդում ամենատարածված բարդ նյութը, գրեք այդ նյութի քիմիական բանաձևը և որոշեք ջրածնի զանգվածային բաժինը տոկոսով արտահայտած:

Ջուր — H2O(1:16); Mr(H2O) = 2*Ar(H)+Ar(O) = 2+16 = 18 => ω(H2) = (2/18)*100 = 11.111%:

11. Հետևյալ բանաձևերով ո՞ր ջուրն է բնության մեջ առավել տարածված.

1) H216O

12. Որքա՞ն է թթվածին տարրի զանգվածային բաժինը (%) ծանր ջրում՝ D2O –ում.

4) 80

13. Օդում թթվածնի ծավալային բաժինը կազմում է մոտ 20%: Հաշվեք քանի՞ լիտր թթվածին կա Ձեր բնակարանում…

Սենյակների ծավալները՝
26+19+19+31+88+49=232 մ3

1 լիտր = 0.001 մ3

V(O2)=232000 լ * 20/100=46.400 լիտր

Պատ՝․ 46.400 լիտր

14. Գլյուկոզի օքսիդացման ռեակցիայի ջերմաքիմիական հավասարումը հետևյալն է.

C6H12O6 + 6O2 = 6CO2 + 6H2O + 2816 կՋ

Որքա՞ն էներգիա (կՋ) կանջատվի մարդու օրգանիզմում, եթե օքսիդանա 90գ գլյուկոզ:

3) 704

15. Հայտնի է, որ թթվածնի շրջապտույտը բնության մեջ կատարվում է ֆոտոսինթեզով (լուսասինթեզով): Ինչպիսի՞ երևույթ է ֆոտոսինթեզը՝ ֆիզիկական, թե՝ քիմիական, ինչու՞։ Ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ. բույսի աճի համար, պատասխանը հիմնավորեք….


Ֆոտոսինթեզը քիմիական երևույթ է, քանի որ ֆոտոսինթեզը կանաչ բույսերի և ջրիմուռների բջիջներում ածխաջրերի ձևավորումն է ածխաթթու գազից և ջրից՝ բույսերի քլորոֆիլով կլանված լույսի ազդեցության տակ։ Բույսի աճի համար անհրաժեշտ են Արեգակի էներգիա և ջերմություն, ջուր և հանքային նյութեր և այլն։

16. Ի՞նչ է <<Նիտրատային աղետը>>…

Նիտրատային աղետների պատճառը նիտրատներն էին, որոնք մեծ քանակությամբ օգտագործվել էին, որպես պարարտանյութ:
Նախկինում, երբ որպես պարարտանյութ օգտագործում էին գոմաղբը, նիտրատների հիմնախնդիր չի առաջացել:

17. Կարելի՞ է խմելու ջուրը ախտահանել քլորով, պատասխանը հիմնավորեք…

Քլորը քիչ քանակեւթյամբ ջրում վնասակար չէ, սակայն եթե շատ է, այն կարող է շատ վնասակար լինել առողջության համար:

18. Ո՞րն է համարվում էկոլոգիապես մաքուր սնունդ…

Էկոլոգիապես մաքուր սնունդն այն է, երբ վերջնական արտադրանք ստանալու ամբողջ ընթացքում պահպանվում են էկոլոգիական բոլոր նորմերը: Էկոլոգիապես մաքուր սնունդը չի պարունակում իր մեջ այնպիսի վնասակար նյութեր, որոնք թողնում են բացասական ազդեցություն մարդու առողջության վրա:

19. Ո՞րն է համարվում մաքուր խմելու ջուր…

Ջուրը համարվում է խմելու, եթե գույնը թափանցիկ է, հոտ չի գալիս, 100 մանրէից ավել չպիտի պարունակի և պետք է լինի քաղցրահամ՝ կալիումական և նատրիումական հանքային աղեր:

20. Ինչպիսի՞ թունավոր նյութեր կարող են լինել օդում, հողում և ջրում…

Տարատեսակ տարրեր, գազեր, փոշի, աղբ։

21. Ինչպիսի՞ գործառույթներ ունեն սպիտակուցները, նուկլեինաթթուները, ածխաջրերը, ճարպերը, վիտամինները կենդանի օրգանիզմում:

Սպիտակուցները կատարում են կառուցողական ֆունկցիա, կատարում են նյութափոխանակություն և մարմնի գործառույթները

Նուկլեինաթթուները օգնում են պահպանել և արտահայտել գենետիկական տեղեկատվությունը

Ածխաջրերը էներգիա են արտադրում և կուտակում, կառուցողական և նյութափոխանակության ֆունկցիա ունեն

Ճարպը էներգիայի և ջրի աղբյուր է, կատարում է պաշտպանողական և այլ ֆունկցիաներ

Վիտամինները ամրապնդում են իմունային համակարգը, սնունդը վերածում են էներգիայի և վերականգնում բջջային վնասը

Կարդացել եմ  առաջարկում եմ ընթերցել | Ելքի ստուգատես

Աննա Ֆրանկի օրագիրը

Ես բավականին շատ գրքեր եմ կարդացել, բայց Աննա Ֆրանկի օրագիրը միշտ իմ ամենասիրելիների ցանկի մեջ է մնում։

Այն գրել է հենց Աննա Ֆրանկը, ով հոլլանդացի էր, նա ուզում թր դառնալ գրող։ Օրագիրը գրվել էր 1942֊ից մինչև 1944թթ, այն իր 13 ամյակի նվերն էր։ Այսինքն այն գրվել է Հոլոքոստի ժամանակ, երբ նա իր ընտանիքի և մի քանի ծանոթի հետ թաքնվում էր գերմանացի նացիստներից։ Աննան այս օրագիրը սկսել էր, որպեսզի արտահայտեր իր մտքերը և ուղղակի կիսվեր իր ապրածով այդ դժվար ժամանակաշրջանում։

Նա թաքնվում էր տան հետևի հատվածում` նկուղում։ Այնտեղ տարածքը փոքր էր, բայց դա միակ ձևն էր պաշտպանված լինելու։ Նկուղ մտնելու դուռը թաքցրած էր գրքերի պահարանի հետևում։ Նրանք շատ ուշադիր էին` միշտ լուռ էին իրենց պահում, հատկապես գիշերը, լույսը մթնելու հետ անջատում էին։

Թվում էր, թե նրանք կարող էին հաղթահարել այս դժվարությունը և նորից ապրել, սակայն ամեն ինչ փոխվեց օգոստոսի 4֊ին, երբ բոլոր բնակիչներին գտան և ձերբակալեցին։ Նրանց ուղարկել էին համակենտրոնացման ճամբար։ Իսկ 1945թ֊ի մարտի սկզբում Աննան մահացավ տիֆից և հյուծվածությունից։

Այս օրագրից շատ բան կարելի է սովորել։ Օրինակ` այն, որ պետք է գնահատել ամեն ապրած օրը, քանի որ ոչ ոք չգիտի, թե ինչ կարող է լինել հաջորդ պահին, գնահատել և փայփայել մեր սիրելիներին, հարազատներին, ընկերներին և մեզ շրջապատող մարդկանց:

Assignments for 19.05.23

My favourite elective school subjects. Are they connected with my future profession?

My elective subject is biology. I am not sure yet but I want my future profession to be related to this subject, because I find it very interesting. I have a list of professions related to it like a doctor, bioengineer, biologist and so on. The most interesting topics in biology for me are about the evolution, how life came to earth, the genetics, natural selection of species and etc. I think that geneticist is also a very interesting profession. If I decide to choose one of this professions, I will continue to study biology in depth and will focus also on other favourite subjects that I will need to be more educated.

What are the advantages of studying at Mkhitar Sebastatsi EduComplex?

I’ve been studying in Mkhitar Sebastatsi EduComplex since 2019 and I know the advantages of this school quite well.
First of all, of course, I should start from the studying system, which includes studying with computers. All the students have their own blogs where they publish the homeworks, classworks, projects and other stuff. This allows us to know more about computers, technology, which is now developing fast and is important in modern life. Also it is a lot more easier to use computers that books, they are light and we can write fast.
Second very important thing is that we have a choice of some subjects. For example we can choose a language to study, a subject, a sports and so on. It is very important I think because the student can develop in the subject they are interested in.
There are other many advantages, like contact with animals, no uniforms, more freedom than in other schools and so on. SO we can say that this school gives us freedom, comfort in studying.