Է․ Ղազարյանի դասագիրք, էջ 177-178, խնդիրներ 29-40։

Խնդիր 29.

m = 3կգ……….|…a = F/m = 6Ն/3կգ = 2Ն/կգ = 2 կգ*մ/վ²/կգ

F = 6Ն…………|

—————

a = ?

Խնդիր 30.

F = 90 կՆ = 90000Ն………..| a = F/m

m = 60տ = 60000կգ…………| a = 90 000 Ն / 60 000 կգ = 1,5 մ/վ²

—————————

a = ?

Խնդիր 31.

F = 6կՆ = 6000Ն …………..| m = F/a

a = 2մ/վ² ………………………| m = 6000Ն / 2մ/վ² = 3000կգ = 3տ

______________

m = ?

Խնդիր 32.

m = 200կգ……………..| F = ma

a = 0,2մ/վ² …………..| F = 200կգ * 0,2մ/վ² = 40Ն

_______________

F = ?

Խնդիր 33.

F = 2Ն ………….| m = F/a

a = 8մ/վ²………| m = 2n / 8մ/վ² = 0,25կգ

______________

m = ?

Խնդիր 34. —

Խնդիր 35.

Եթե մարմնի զանգվածը մեծանա 3 անգամ, արագացումը կփոքրանա 3 անգամ՝ a/3:

Խնդիր 36.

Արագացումը կմնա նույնը:

Խնդիր 37.

F₁ = 60n………….| m = F/a

a₁ = 8մ/վ²……..| m = 60Ն / 8մ/վ² = 7,5կգ

____________ ..| F = ma

a₂ = 2մ/վ²………| F₂ = 7,5 * 2մ/վ² = 15Ն

F₂ = ?

Խնդիր 38.

m1 = 10կգ…………| F = ma

a₁ = 2m/v²……….| F = 10կգ * 2մ/վ² = 20Ն

_____________| a2 = F/m²

m₂ = 5կգ…………| a₂ = 20Ն / 5կգ = 4մ/վ²

F = ?

a₂ = ?

Խնդիր 39.

m₁ = 400գ = 0,4kg…….| a₁ = F/m₁

m₂ = 600գ = 0,6կգ…….| a₂ = F/m₂

F₁ = F₂……………………| a₁/a₂ = F/m₁ : F/m₂ = F/m₁ * m₂/F = m2/m1 = 0,6կգ/0,4կգ = 1,5

___________…………..|

a1/a2 = ?

Խնդիր 40.

F₁ = 40Ն………..| m₁ = F₁/a₁

a₁ = 0,8մ/վ²……| m2 = F2/a2

a₂ = 0,15մ/վ²….| F₁/a₁ = F₂/a₂

m₁ = m₂………..| F₁a₂ = F₂a₁

____________| F₂ = F₁a₂/a₁ = 40Ն/0,15մ/վ² / 0,8մ/վ = 7,5Ն

F₂ = ?…………..|

Դասարանում՝ 394 ա-դ, 395, 396 առաջին սյուն, 403 ա-գ, 404, 409, 410

ա)

բ)

գ)

դ)

ա) x > 1

բ) x < 0

գ) -1 < 3

ա)

դ)

է)

ժ)

ա) Այո

բ) Այո

ա) x — 1 > 0

x > 1

• Հարցական դերանունների փոխարեն համապատասխան բացահայտիչներ կգրես:
  1. Միքայելը` քեռիս, երեկ մեր տանն էր:
  2. Տանտիրուհուց` Վարդուհուց, հեռագիր էր ստացել:
  3. Տղան անհամբեր սպասում էր Սևուկի` կատվի երևալուն:
  4. Մայրն աղջկանից` Մարիայից, արդեն երկար ժամանակ լուր չուներ:
  5. Քուռկիկ Ջալալին արագ մոտեցավ տիրոջը` տարեց տղամարդուն:
  6. Հրազդանը` գետը, Երևանով է անցնում:

Упражнени 7 стр.67; упр. 10 стр 70.

Упражнение 7. Вставьте вместо точек подходящие по смыслу глаголы:
учить – выучить, изучать – изучить.

1. К завтрашнему уроку мне надо выучить много новых слов.
2. Студенты филологического факультета изучают много лингвистических дисциплин.
З. Сегодня даже литературоведы изучают теорию информатики.
4. Студенты театрального института с первого курса начинают изучать систему К.С. Станиславского.
5. Я не могу пойти с вами в кино, мне еще нужно учить к завтрашнему дню физику.
6. Еще в 20-е годы XX века В.В. Виноградов изучал тексты старых грамматик и словарей, произведения, документы прошлых веков.
7. Чтобы читать книги на иностранном языке, достаточно выучить тысячу более употребительных слов.

Упражнение 10. Измените данные предложения так, чтобы в них
можно было употребить глаголы: писать – написать, описывать – описать.
Измените, где нужно, структуру предложения.

1. В письме домой студент сообщил (написал), что экзамены он сдал хорошо.

2. В своем романе автор изобразил (описал) чувства двух молодых людей, неожиданно
полюбивших друг друга.

3. Завершив летний археологический сезон, ученые начали систематизировать найденные предметы, подробно излагая (описывая) их особенности.

4. В письме матери Иван детально рассказал (написал) о своей поездке в Сибирь.

1.

	It is raining, isn’t it?
	Her eyes are green, aren’t they?
	Alan is handsome, isn’t he?
	They live in Lugo, don’t they?
	I am the tallest, aren’t I?
	We have a fast car, don’t we?
	She can play chess, can’t she?
	He has long hair, doesn’t he?
	I sing very well, don’t I?
	His cat chases birds, doesn’t it?

2.

	Ann doesn’t like me, does she?
	I am not the best, am I?
	We don’t have pens, do we?
	Today isn’t Monday, is it?
	Paul can’t dance, can he?
	Sharks don’t talk, do they?
	Lucy is never happy, is she?
	His car doesn’t start, does it?
	They aren’t hungry, are they?
	You don’t smoke, do you?

3.

	They have a horse, don’t they?
	I am not silly, am I?
	Your hat isn’t old, is it?
	He plays basketball, doesn’t he?
	There is a butterfly, isn’t there?
	You don’t have a pet, do you?
	Lions aren’t small, are they?
	The beach is nice, isn’t it?
	I am late today, aren’t I?
	There isn’t a river, is there?

4.

	My parrot can talk, can’t it?
	It never snows in spring, does it?
	You are a pirate, aren’t you?
	Our bus has arrived, hasn’t it?
	He speaks English, doesn’t he?
	There are some bees, aren’t there?
	Penguins can’t fly, can they?
	His train is never on time, is it?
	We have got guns, haven’t we?
	There aren’t any roses, are there?

5.

	You study Spanish, don’t you?
	These are my pens, aren’t they?
	It isn’t snowing, is it?
	Linda lives here, doesn’t she?
	They have arrived, haven’t they?
	There isn’t a hut, is there?
	Your name is Ali, isn’t it?
	I am your friend, aren’t I?
	This magpie can’t sing, can it?
	He hasn’t cut the tree, has he?

6.

	I am not very old, am I?
	They can swim, can’t they?
	You don’t like tea, do you?
	He has slept well, hasn’t he?
	There are no trees, are there?
	They play golf, don’t they?
	Nancy never dances, does she?
	Hares are fast, aren’t they?
	There is a ghost, isn’t there?
	We haven’t finished, have we?

7.

You know the answer,

1.   ?     aren’t you?
2.   ?     do you?
3.    don’t you?

It’s time to go,

1.   ?     doesn’t it
2.   ?     is it?
3.    isn’t it?

This animal eats a lot,

1.    doesn’t it?
2.   ?     eats it?
3.   ?     does it?

They can’t fly,

1.    can they?
2.   ?     do they?
3.   ?     can’t they?

He has a girlfriend,

1.   ?     doesn’t he?
2.    both
3.   ?     hasn’t he?

You won’t do it,

1.    will you?
2.   ?     won’t you?
3.   ?     do you?

There is a lot of snow,

1.    isn’t there?
2.   ?     isn’t it?
3.   ?     is there?

They have called the police,

1.   ?     don’t they?
2.    haven’t they?
3.   ?     both

There aren’t any flowers,

1.    are there?
2.   ?     are they?
3.   ?     do they?

I’m always on time,

1.   ?     don’t I?
2.   ?     am I?
3.    aren’t I?

Zac has a lot of money,

1.   ?     doesn’t he?
2.    both
3.   ?     hasn’t he?

You have got big ears,

1.    haven’t you?
2.   ?     both
3.   ?     don’t you?

You mustn’t be rude,

1.    must you?
2.   ?     do you?
3.   ?     are you?

She told us a story,

1.   ?     did she?
2.    didn’t she?
3.   ?     told she?

I should work harder,

1.   ?     shall I?
2.   ?     should I?
3.    shouldn’t I?

• Տերյանական օրերին ընդառաջ՝ ընթերցում ենք Տերյան: Կընտրես շարքերից երեքից չորս ստեղծագործություն, կձայնագրես, կսովորես անգիր, կվերլուծես:
  • Մթնշաղի անուրջներ
  • Գիշեր և հուշեր
  • Ոսկի հեքիաթ
  • Փշե պսակ
  • Վերադարձ
  • Երկիր Նաիրի

***

Արդյոք կապրե՞ս սիրտըս մաշող կարոտը հեզ…
Չարտասանված, սրտում թաղված երազներըս աստեղաշող
Արդյոք կապրե՞ս…

Արդյոք կըզգա՞ս սիրտըս այրող սերը երազ…
Այն խոսքերը, այն երգերը, որ քեզ ասել ես չեմ կարող.
Արդյոք կըզգա՞ս…

1904

Նա այս տողերը հավանաբար նվիրել է իր սիրած մարդուն և պատմում է իր զգացմունքների մասին, հարցնում է, կարո՞ղ է նա իր նման զգալ այդ սերը:

* * *

Ես չեմ հիշում՝ ե՞րբ և ո՞ւր
Հանդիպեցի քեզ, ու դու
Վրդովեցիր համր ու լուռ
Հանգստությունն իմ հոգու…

Գիտեմ, գիտեմ այս աղոտ
Երկրում քեզ չեմ գտնելու,—
Դու անհայտ ես, անծանոթ,
Դու հեռո՜ւ ես, դու հեռո՜ւ…

Այս ստեղծագործությամբ Տերյանը պատմում է, որ տեսել է մի աղջկա և սիրահարվել, բայց կորցրել է նրան և չի կարող գտնել:

* * *

Այստեղ ամեն օր տխրությամբ երկար
Իմ սիրտը քեզ է երազում, և այն,
Եվ այն, որ չըկա՜ր, և այն, որ չըկա՜ր…
Ա՜խ, գուցե կար, բայց արդեն հավիտյան,
Հավիտյան հեռու, հեռու է անհաս —
Եվ դարձել է սուտ, թվում է երազ…

Այս ստեղծագործությունը հավանաբար իր անցած, կորցրած սիրո մասին է:

English in Mind, pages 35-38
Grammar: Tag Questions
Present Perfect Tense with already, yet, just

No one thinks that free wifi is good idea. All three persons — Mike, Anna and Tim think that it’s a bad idea.

2. She has just gone to bed, but hasn’t switched the lights off yet.

3. He just bought a new bike, but he can’t ride it yet.

4. She just ate the dinner, but hadn’t done the washing-up yet.

5. He just made some fruit juice, but hadn’t drunk it yet.

6. He just scored goal, but they didn’t win yet.

Առաջադրանքներ՝ 382 – 391 ներառյալ

ա) -3, -2, -1, 0, 1 փակ

բ) -2, -1, 0 բաց

գ) -3, -2, -1, 0 կիսաբաց

դ) -2, -1, 0, 1 կիսաբաց

ե) -2, -1, 0, 1, 2, 3 փակ

զ) -1, 0, 1, 2 բաց

է) -2, -1, 0, 1, 2 կիսաբաց

ը) -1, 0, 1, 2, 3 կիսաբաց

ա) 0, 1, 4

բ) 3, 6, 8

գ) -5, -1, 0

դ) -9, -2, 1

ա) Փակ

բ) Բաց

գ) Կիսաբաց

դ) Կիսաբաց

ե) Կիսաբաց

զ) Բաց

է) Բաց

ը) Կիսաբաց

ա) [2, 4]

բ) (2, 4)

գ) (2, 4]

դ) [2, 4)

ե) (5, +∞)

զ) [5, +∞)

է) (-∞, 0)

ը) (-∞, 0]

ա) -2∈ [-3, 0]

բ) -2∉ (-2, 3)

գ) -2∈ (-∞, -2]

դ) -2∈ (-3, +∞]

ա) 2/3∈ (0, 1]

բ) 2/3∉ [1, 2]

գ) 2/3∈ (-∞, 2/3]

դ) 2/3∉ (2/3, +∞)

ա) [3, 7]

բ) (3, 7)

գ) (5, 6]

դ) [5, 6)

ե) [7, +∞)

զ) (-∞, 8)

է) (7, +∞)

ը) (-∞, 8]

• Որոշիչներն ըստ օրինակի կդարձնես բացահայտիչ: Ուշադրություն կդարձնես կետադրությանը:
  • Սիրո աստվածուհի Աստղիկը լողում էր Արածանիի ջրերում:
  • Աստղիկը` սիրո աստվածուհին, լողում էր Արածանիի ջրերում:
    
    1. Հայաստանի ամենամեծ լիճ Սևանից սկիզբ է առնում միայն Հրազդանը:
       
       Սևանից՝ Հայաստանի ամենամեծ լճից, սկիզբ է առնում միայն Հրազդանը:
       
    2. Տղան մոտեցավ չարաճճի գեղեցկուհի արքայադստերը:
       
       Արքայադստրին՝ չարաճճի գեղեցկուհուն, մոտեցավ տղան:
       
    3. Զորքը պաշարում է երկրի մայրաքաղաք Նինվեն, սպասում նոր հրամանի:
       
       Նինվենում՝ երկրի մայրաքաղաքում, զորքը պաշարում է, սպասում է նոր հրամանի:
       
    4. Կինը հարևաններին բողոքում է իր ոչ ու փուչ մարդ Նազարից:
       
       Կինը հարևաններին բողոքում է Նազարից՝ իր ոչ ու փուչ մարդուց:
       
    5. Նազարի հետ կռվող Սաքոն էլ էր այդ հարսանիքում:
       
       Սաքոն՝ Նազարի հետ կռվողնել էր այդ հարսանիքում:
       
    6. Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իր հայենիք Իտալիայի թշվառ վիճակից:
       
       Իտալիայի՝ իր հայրենիքի թշվառ վիճակից արյունոտվում էր զորավարի սիրտը:
       
    7. Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ Կարոյով հպարտանում;
       
       Իր թոռնիկով՝ Կարոյով, ծերունին հպարտանում էր:
       
• Ամփոփում ենք սովորածը բացահայտչի մասին:

18-րդ դար

Ռուս-թուրքական բախումների մասին առաջին հիշատակություններն առկա են դեռևս 16-րդ դարից սկսած, բայց էականորեն դրանք մեզ վերաբերվում են:

18-րդ դարում Պետրոս Առաջինն, ավարտելով պատերազմը Բալթիկ ծովի համար, որոշեց հայտնվել նաև Կովկասում: Այդ նպատակի համար, հանդես գալով քրիստոնյա տիրակալի դիրքերից, նա գրգռեց մի քանի շարժումներ Հարավային Կովկասում` հայերի և վրացիների մասնակցությամբ:

Սակայն 1724 թվականին Պետրոսը կնքեց Կ. Պոլսի պայմանագիրը, որով ճանաչեց Թուրքիայի իշխանությունը Հարավային Կովկասի մեծագույն մասի վրա: Թուրքերն անմիջապես անցան գործի. գրավեցին Թիֆլիսը, Երևանը, Արցախը, Սյունիքը և ընդհանրապես Հարավային Կովկասի զգալի մասը:

19-րդ դարի սկիզբ

Հաջորդ ռուս-թուրքական պատերազմը 1806-1812 թվականներին էր: Ռուս-թուրքական պատերազմները, որպես կանոն ընթանում էին երկու ճակատով` Բալկանյան և Կովկասյան: Կովկասյան ճակատում ռուսների հիմնական աջակիցները քրիստոնյա հայերն են: Շատ են դեպքերը, երբ վրացիները, մեգրելական կամ քարթլիի թագավորության ներկայացուցիչները ոչ միայն չեն աջակցել ռուսներին, այլ շատ դեպքերում նաև խոչընդոտել են:

1812 թվականի մայիսի 16-ին Բուխարեստում հայ դիվանագետ Մանուկ բեյի միջնորդությամբ կնքված ռուս-թուրքական հաշտության պայմանագրով ռուսական արքունիքը նախապատմությունը տվեց դանուբյան տարածքներին: Բեսարաբիան զիջելու թուրքերի համաձայնությանը ռուսական դիվանագիտությունը պատասխանեց Անդրկովկասում գրաված Ախալքալաքի գավառը, Անապան ու Փոթին թուրքերին վերադարձնելու որոշմամբ:

Հաջորդը դա 1828-1829թթ. ռուս-թուրքական պատերազմն էր: Այս պատերազմից սկսած, հայերը չբավարարվելով միայն նյութական օգնություն, գիշերակացի կայաններ տրամադրելուց, հետախուզական տվյալներ հաղորդելուց, սկսում են արդեն կազմել կամավորական խմբեր, որոնք պետք է մասնակցեին պատերազմին՝ ռուսական զորքերի կազմում: Այս պատերազմի ընթացքում, կարճ  ժամանակահատվածում ռուսների տիրապետության տակ են անցնում այնպիսի տարածքներ, ինչպիսիք էին` Ախալքաղաքը, Ախալցխան, Արդահանը, Բայազետը, Ալաշկերտը, Էրզրումը, Օլթին, Խնուսը, Մուշը և այլ բնակավայրեր։ Սակայն, պատերազմի ավարտից հետո բացի Ախալքալակից, Ախալցխաից և Փոթիից, մնացյալ տարածքները` Կարսը, Արդահանը, Էրզրումը, Մուշը, Բայազետը ռուսները վերադարձնում են թուրքերին: Արդյունքում այդ տաածքներում ապրող հայերը հայտնվեցին հալածանքների կիզակետում:

Ղրիմի պատերազմն ու դրանից հետո

1853-1856 թվկաներին Ղրիմի պատերազմում բավականին էական է եղել հայերիս մասնակցությունը (բնականաբար, ռուսական կողմից): Սակայն Ռուսաստանի պարտության արդյունքում ստորագրված  հաշտության պայմանագրով ի հավելումն այլ տարածքների, Ռուսաստանը Թուրքիային է վերադարձրել Արևմտյան Հայաստանում գրաված բոլոր տարածքները՝ հայերիս համար դրանից բխող բոլոր հետևանքներով:

1877-1878 թթ պատերազմի մինչ բուն սկիզբը, ռուսները ամպստամբական բռնկումներ հովանավորեցին Բալկաններում և Արևմտյան Հայաստանում: Սակայն, եթե այս պատերազմների արդյունքում սերբերը, բուլղարները, ռումինացիները կստանան անկախություն, Հունաստանը կհայտնվի կիսաանկախ վիճակում, ապա մենք կհայտնվենք կոտրած թաշտակի առջև:

Բալկանյան ապստամբության կայծը խանդավառեց նաև հայ ժողովրդին. 1875 թվականին նորից ապստամբեց Զեյթունը, նաև՝ Վանը, որը մատնվեց հրի։ Այս պատերազմում մասնակցում էին  7 հայ գեներալ և ավելի քան 500 բարձրաստիճան սպա։ Երևանի նահանգի հայությունը ռուսական զորքերին տրամադրեց հազարավոր սայլեր, ձիեր և ուղտեր։ Երևանում և Ղարաքիլիսայում հայերն իրենց տները տրամադրում էին ռուսական զորքերին իբրև հոսպիտալներ, ստանձնում վիրավոր ռուս զինվորների բժշկական օգնության գործը։ Արևմտահայերը ստույգ տեղեկություններ էին հաղորդում թուրքական ռազմական ուժերի վերաբերյալ, կատարում էին ուղեկցորդի դեր, ստեղծում էին կամավորական ջոկատներ և այլն։ Սակայն պատերազմն ավարտվեց Սան Ստեֆանոյի պայմանագրով, իսկ ապա Բեռլինի վեհաժողովով, որոնց արդյունքում Ռուսաստանը և կորցրեց Արևմտյան Հայաստանի զավթված տարածքների զգալի մասը` հայերին նորից միայնակ թողնելով թուրքական բռնատիրության դեմ:

20-րդ դարասկիզբ

Առանձին գրքի թեմա է նաև առաջին աշխարհամարտի ռուս-թուրքական ճակատը: 1914-1916 թթ. ռուսական զորքերի վայրիվեր արշավանքների` հարձակումների և նահաջների, իսկ 1917-ի բոլշևիկյան հեղաշրջումից հետո ընդհանրապես ճակատից դուրս գալու արդյուքնում հնարավոր եղավ ցեղասպանության իրագործումը:

Այսպիսով, ինչպես տեսանք, ռուս-թուրքական բոլոր պատերազմների ընթացքում, որոնք ընթացել են Կովկասյան ճակատում, ռուսներին ամենահավատարիմը եղել են հայերը, և դրա համար բացառապես փոխհատուցել են կրած մարդկային միլիոնավոր և տարածքային հսկայական կորուստներով: Ծառայել են հեզորեն` չստանալով ոչինչ: