Լոռվա բարբառ

Երբ 1919 թ.-ին Լոռեցիների հայրենակցական միությունը Հովհաննես Թումանյանին հրավիրել էր նրա 50-ամյա հոբելյանը նշելու, բանաստեղծը կատակում է. «Գնում եմ լոռեցիների քեֆին, շաշերը հավաքվել են»։ Դուստրը՝ 12-ամյա Թամարը, արձագանքում է. «Դու ամենամեծ լոռեցին ես, ուրեմն դու ամենամեծ շաշն ես»:
Լոռեցիները շատ հումորասեր են: Թումանյանը մեզ վառ օրինակ:  Լոռեցիների մասին ասում են, որ միամիտ են, բայց ընդհանուր առմամբ հումորներում առկա ծիծաղի գլխավոր շարժառիթը լոռեցիների ոչ այնքան միամտությունն է, որքան ավելորդ հարցասիրությունը: Լոռեցին տեղի-անտեղի հարց է տալիս: Լավագույն վկայությունը ամենահայտնի անեկդոտն է.

-Անձրև ա գալիս:
-Դռաաա՞նը:

Լոռեցիները չեն սիրում հարցին այո կամ ոչ պատասխանել: Նրանք սովորաբար հարցին հարցով են պատասխանում: Եթե դուք լոռեցուն հարցնեք, օրինակ, արդյոք սոված է նա, չեք լսի այո կամ ոչ պատասխան: Այլ կլսեք նմանատիպ պատասխաններ.

1.- Խի՞:
2.-Բա կո՞ւշտ եմ:
3.-Սոված եմ, բա ի՞նչ եմ:
4. -Բա հո սովա՞ծ չեմ:
5. -Ես ի՞նչ գիդեմ:

ԱՅԺՄ ԿԱՐԴԱ ԱՆԵԿԴՈՏՆԻ ԼՈՌԵՑԱՆՑ ՄԱՍԻՆ

Երկու լոռեցի գնացքով գնում են, մեկ էլ կողքի կուպեից բանան են հյուրասիրում, սրանք բանան կերած չեն լինում: Սրանցից մեկն ասում ա.
— Բի մին ես կծեմ, թե ինձ բան չեղավ, դուն էլ կուտես:
Սա հենց կծում ա բանանը, գնացքը մտնում ա թունել: Էն մյուսը հարցնում ա.
— Հըըը՞, ո՞նց ա:
Նա էլ.
— Ապո, ուտես ոչ, հենց կծեցի, աչքերս քոռացան:

***

Էս մի կիրովականցի մարդ Երևանում ա լինում, երթևեկություն, շարժում, մլորած ա մնում, մեկ էլ մեկը մոտենում ա, թե՝
-Հայրիկ ջան, չէի՞ք ասի՝ ո՞նց կարող ենք Oպերա գնալ:
-Տղա ջան, որ ինձ հարգեցիր ու հարցրեցիր, հլե ոնց ուզում ես, գնա:

***

-Այ հեր, հլա տնայինս մին նայի, իքսը կարըմ չեմ քթնեմ:
-Ա, դրան մեր վախտովն էլ էին ման գալի, հլա քթա՞ն ոչ:

***
— Վազգեն, ինչո՞ւ չես ժամանակին տուն գալիս:
— Ի՞նչ է պատահել, որ…
— Շուտ արի, որ պարապ չմնամ, զրից անենք:
— Այ կնիկ, քո զրիցն էլ կռի՞վն ա…

***
— Էդ ընչի՞ եք իրար միս ուտում:
— Ինձ ասեց` հո շա՞շ չես:
— Այ տա, էդքան հասարակ հարցին չես կարըմ ասես` հա կամ չէ…

***
— Մտածիր, նոր խոսիր, էլի ըլանի-ըլանի խոսում ես:
— Այ տա, որ առանց մտածելու կարըմ եմ խոսեմ, էլ ընչի՞ չրչարվեմ` անտեղի մտածեմ:

***
Լոռեցուն ասում են.
-Էն հեռու անտառը տեսնըմ ես:
Լոռեցին պատասխանում է.
-Չէ ծառերը խանգարում են:

Լրացուցիչ կրթություն
Առանձնացրու քեզ համար հետաքրքիր մի քանի բառ Լոռվա բարբառից և գրիր այդ բառերի գրական տարբերակները: Օրինակ՝ բիձա՝ հորեղբայր, զրից՝ զրույց…

Գդոլակ-կարճ

Իշատռտռուկ-վայրի բանջար

Անչոբան-առանց հովվի

Ըթե-այդպես

Թագավերք-իջնելը (հարսանիքի երկրորդ օրը)

Գադիկ-լեռնանցք

Ծիմոն-ծառի խեժ

Թիլ-թիլ-բարձրահասակ ու նուրբ

Ալատուտուզ-ծայրը կարմիր

Խելեխել-օրորուն

Օգտակար հղում՝
Լոռվա բարբառային բառեր

1.Напишите, как правильно: учить, выучить, научить, научиться,изучать, изучить, заниматься?

• Каждый человек должен заниматься спортом, если хочет быть здоровым.
• Моя бабушка научила меня готовить пироги, а вот готовить салаты я выучу сама.
• Мой брат – будущий переводчик. Он учится в университете. В университете он изучает иностранные языки, историю и литературу.
• Каждый день я учу 20 новых французских слов. Учитель говорит, если выучу 1500 слов, можно уже понимать обычный разговор.
• Я люблю учится в библиотеке, здесь всегда тихо и удобно.
• На Байкале ученые занимаются проблемами экологии.
• Когда мне было пять лет, я сам научился кататься на велосипеде.

2. Закончите предложения:

Чтобы  поехать в Петербург на зимние каникулы, мне нужно тепло одеться.

Чтобы не болеть, надо есть фрукты.

Чтобы купить лекарство, нужны деньги.

Чтобы решить этот вопрос, мне надо думать.

Мне нужно 5 минут, чтобы дойти до школы.

Нужно взять словарь в библиотеке, чтобы переводить текст.

Чтобы хорошо знать русский язык, нужно хорошо учится.

3.Напишите об этих действиях, если они происходили в прошлом.

1. Я встречу Марину около метро в 5 часов. Я встретила Марину в 5 часов около метро.
2. Мы надеемся, что вы не забудете о нашей просьбе. Мы надеялись, что вы не забыли о нашей просьбе.
3. Они много работают и добьются хороших результатов. Они много работали и добились хороших результатов.
4. Друзья приедут и привезут книги, которые я дал им неделю назад. Друзья приехали и привезли книги, которые я дал им неделю назад.
5. Нина начнет заниматься в 6 часов, а кончит в 9. Нина начала заниматься в 6 часов, а закончила в 9.
6. Я приеду и привезу продукты. Я приехала в привезла продукты.

4. Напишите об этих действиях, если они будут происходить в будущем.

1. Нина встретилась с Виктором на остановке автобуса. Нина встретиться с Виктором на остановке автобуса.
2. Мы надеемся, что все хорошо. Мы будем надеяться, что все хорошо.
3. Мой брат приехал и привез мне подарок. Мой брат приедет и привезет мне подарок.
4. Мы посмотрели фильм, о котором рассказывал путешественник. Мы посмотрим фильм, о котором рассказывает путешественник.
5. Мы добились хороших результатов. Мы добьемся хороших результатов.
6. Я послал телеграмму домой. Я пошлю телеграмму домой.
7. Студенты повторяли грамматику на уроке. Студенты повторят грамматику на уроке.

5. Закончите предложения.

Я верю этому мальчику.

Я всегда помогаю своей маме.

Виктор обрадовался моему приезду.

Этот словарь принадлежит моему брату.

Я позвонил своей тете.

Врач не разрешил этой зимой заниматься спортом.

6.  Закончите предложения, используя слова для справок.

1. Мы слушали концерт по радио.
2. Я смотрел этот фильм не в кинотеатре, а в интернете.
3. Я получил это письмо на электронную почту.
4. Завтра по телевизор Покажут очень интересный фильм.
5. Мы слушали речь президента по радио.
6. Родители послали мне деньги по электронной почте.
7. Ашот в соседней комнате говорит по телефону.
8. Ваш поезд не опаздывает, он придет точно по расписанию.

Слова: телефон, телевизор, Интернет, электронная почта, радио, расписание.