Սովորել էջ 47-50 վարժ.էջ 57

Տնային հարցեր և վարժություններ

1. Բացատրե՛ք «ատոմ» բառի իմաստը և տվե՛ք նրա սահմանումը:

Դեռևս 2500 տարի առաջ բացահայտվել է, որ նյութերը կազմված են հավերժ շարժման մեջ գտնվող մասնիկներից: Այդ մասնիկներն անվանեցին ատոմներ: Ատոմ բառը հունարենից թարգմանաբար նշանակում է անբաժանելի: Ժամանակակից ֆիզիկոսները ապցուցել են, որ ատոմը չնայած անտեսանելի լինելուն՝ գոյություն ունի: Ատոմները նյութի փոքրագույն,
քիմիապես անբաժանելի մասնիկներն են և էլեկտրաչեզոք են:

2. Պատկերացրե՛ք, որ ձեր ձեռքին կախարդական փայտիկ է, և դուք փոխարկում եք

ա) քարը` ավազի, բ) թթվածինը` օզոնի, գ) սառույցը` գոլորշու: Ո՞ր դեպքում եք դուք քիմիական փոխարկում կատարել:

բ) թթվածինը` օզոնի

3. Հետևյալ նյութերից որո՞նք են պարզ` ջուր, օզոն, պղինձ, թթվածին, ազոտ:

Օզոն, պղինձ, թթվածին, ազոտ

4. Լրացրե՛ք բաց թողած բառը. «Քիմիական տարրը միատեսակ հատկություններով օժված ատոմների որոշակի տեսակ է»:

5. Ո՞ր պնդումն է վերաբերում

1. պարզ նյութին, 2. բարդ նյութին.

ա) ջուրը կազմված է ջրածնի և թթվածնի ատոմներից,

բ) մեխը պատրաստված է երկաթից,

գ) ածխաթթու գազը կազմված է ածխածնի և թթվածնի ատոմներից,

դ) մատիտի գրաֆիտը կազմված է ածխածնի ատոմներից,

ե) շաքարը կազմված է ածխածնի, թթվածնի և ջրածնի ատոմներից:

Պարզ նյութեր-բ, դ

Բարդ նյութեր-ա, գ, ե

Տնային`սովորել`էջ 52-56.վարժ.էջ 57

1. Ո՞ր քիմիական տարրերն են ստացել իրենց անվանումները ըստ աշխարհամասերի:

Eu-Եվրոպիում

Am-Ամերիցում

2. Թվարկեք այն տարրերը, որոնք իրենց անվանումները ստացել են ըստ երկրների անվամբ:

Արգենտում, Ֆրանսիում, Ինդիում, Գերմանիում, Գալիում, Պոլոնիում, Ռութենիում, Սկանդիում

3. Ո՞ր տարրերի անվանումների մեջ են մտնում գետերի անուներ:

V – Վանադիում

4. Գտեք այն քիմիական տարրի անվանումը,որի մեջ ,եթե փոխեք առաջին տառը , ապա կստանաք նեղուցի անունը , որը գտնվում է Եվրոպայի և Ասիայի միջև:

Ֆոսֆոր (P)

5. Ո՞ր քիմիական տարրի անվանումի մեջ է մտնում Թուրքիայի մեջ գտնվող լճի անունը:

Վանադիում
Գրեք այն տարրերի նշանները, տարածվածությունը և կիրառումը:

Ատոմա-մոլեկուլային տեսության ստեղծման պատմությունը նյութերը
Նպատակը`

• ուսումնասիրել տեսության ստեղծման պատմությունը
• ,,Ատոմ,, ,,մոլեկուլ.. տերմինների նշանակությունը
• Ատոմա-մոլեկուլային տեսության նշանակությունը քիմիական երևույթների բացատրման համար 
• ուսումնասիրել այն գիտնականների կյանքը և գործունեությունը,որոնք ստեղծել են այս տեսությունը                                                                                                                       Ընթացքը
• սովորողները պատրաստում և ներկայցում են նյութերը կայքում և բլոգներում:
• ընթացքը մեկ ամիս

1800-ական թվականների սկզբին  Ջոն Դալթոնը ատոմի գաղափարի միջոցով է բացատրել այն, որ տարրերը միշտ փոխազդում են փոքր ամբողջ թվերի հարաբերությամբ։՚ Օրինակ՝ գոյություն ունի երկու անագի օքսիդ. մեկը՝ 88.1% անագ, 11.9% թթվածին, երկրորդը՝ 78.7% անագ, 21.3% թթվածին: Սա նշանակում է, որ 100 գրամ անագը միայն կարող է միանալ 13.5 կամ 27 գրամ թթվածնի հետ։ 13.5-ը և 27-ը կազմում եմ 1:2 հարաբերություն: «Մոլեկուլ» բառը առաջացել է  լատիներեն “moles” բառից, որը նշանակում է չափազանց փոքր զանգված: «Ատոմ» բառը թարգմանվում է հունարենից անբաժանելի։ Ջոն Դալթոն ( 6 սեպտեմբերի 1766. Իգլսֆիլդ, Անգլիա — 27, 1844, Մանչեսթեր), քիմիկոս և ֆիզիկոս։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1822 թ.)։
Ուսումնասիրել է գազերի խառնուրդների հատկությունները, հայտնաբերել գազերի պարցիալ ճնշումների օրենքը (1801 թ.) և գազերի լուծելիության կախումը պարցիալ ճնշումից (1803 թ.)։

Դասարանում` Պարբերական համակարգից արտագրել H,A,R,M,S,C,O-ով սկսվող բոլոր տարրերը,գրել նրանց հայկական անվանումները::

H

Ջրածին (H)

Հելիում (He)

Հասիում (Hs)

Հորմիում (Ho)

Սնդիկ (Hg)

Հաֆնիում (Hf)

A

Արգոն (Ar)

Ալյումին (Al)

Արսեն (As)

Արծաթ (Ag)

Ոսկի (Au)

Աստատ (At)

Ակտինիում (Ac)

Ամերիցիում (Am)

R

Ռուբիդիում (Rb)

Ռութենիում (Ru)

Ռոդիում (Rh)

Ռենիում (Re)

Ռադիում (Ra)

Ռեզեֆորդիում (Rf)

Ռադոն (Rn)

M

Մագնեզիում (Mg)

Մանգան (Mn)

Մոլիբդեն (Mo)

Մայտներիում (Mt)

Մենդելեվիում (Md)

S

Սիլիցիում (Si)

Ծծումբ (S)

Սկանդիում (Sc)

Սելեն (Se)

Ստրոնցիում (Sr)

Անագ (Sn)

Ծարիր (Sb)

Սամարիում (Sm)

Սիբորգիում (Sg)

C

Ածխածին (C)

Քլոր (Cl)

Կալցիում (Ca)

Քրոմ (Cr)

Պղինձ (Cu)

Կադմիում (Cd)

Ցեզիում (Cs)

Ցերիում (Ce)

Կյուրիում (Cm)

Կալիֆորնիում (Cf)

N

Ազոտ (N)

Նատրիում (Na)

Նեոն (Ne)

Նիկել (Ni)

Նիոբիում (Nb)

Նեոդիում (Nd)

Նոբելիում (No)

O

Թթվածին (O)

Oսմիում (Os)

Օգանեզիում (Og)

P

Ֆոսֆոր (P)

Պալադիում (Pd)

Պլատին (Pt)

Պոլոնիում (Po)

Կապար (Pb)

Պրազեոդիմ (Pr)

Պրոմեթիում (Pm)

Պրոտակտինիում (Pa)

Պլուտոնիում (Pu)

F

Ֆտոր (F)

Երկաթ (Fe)

Ֆրանսիում (Fr)

Ֆերմիում (Fm)

Ֆլեորիում (Fl)