Գրականություն Տնային աշխատանք

Լոռվա բարբառ

Image result for laughing

Երբ 1919 թ.-ին Լոռեցիների հայրենակցական միությունը Հովհաննես Թումանյանին հրավիրել էր նրա 50-ամյա հոբելյանը նշելու, բանաստեղծը կատակում է. «Գնում եմ լոռեցիների քեֆին, շաշերը հավաքվել են»։ Դուստրը՝ 12-ամյա Թամարը, արձագանքում է. «Դու ամենամեծ լոռեցին ես, ուրեմն դու ամենամեծ շաշն ես»:
Լոռեցիները շատ հումորասեր են: Թումանյանը մեզ վառ օրինակ:  Լոռեցիների մասին ասում են, որ միամիտ են, բայց ընդհանուր առմամբ հումորներում առկա ծիծաղի գլխավոր շարժառիթը լոռեցիների ոչ այնքան միամտությունն է, որքան ավելորդ հարցասիրությունը: Լոռեցին տեղի-անտեղի հարց է տալիս: Լավագույն վկայությունը ամենահայտնի անեկդոտն է.

-Անձրև ա գալիս:
-Դռաաա՞նը:

Լոռեցիները չեն սիրում հարցին այո կամ ոչ պատասխանել: Նրանք սովորաբար հարցին հարցով են պատասխանում: Եթե դուք լոռեցուն հարցնեք, օրինակ, արդյոք սոված է նա, չեք լսի այո կամ ոչ պատասխան: Այլ կլսեք նմանատիպ պատասխաններ.

1.- Խի՞:
2.-Բա կո՞ւշտ եմ:
3.-Սոված եմ, բա ի՞նչ եմ:
4. -Բա հո սովա՞ծ չեմ:
5. -Ես ի՞նչ գիդեմ:

ԱՅԺՄ ԿԱՐԴԱ ԱՆԵԿԴՈՏՆԻ ԼՈՌԵՑԱՆՑ ՄԱՍԻՆ

Երկու լոռեցի գնացքով գնում են, մեկ էլ կողքի կուպեից բանան են հյուրասիրում, սրանք բանան կերած չեն լինում: Սրանցից մեկն ասում ա.
— Բի մին ես կծեմ, թե ինձ բան չեղավ, դուն էլ կուտես:
Սա հենց կծում ա բանանը, գնացքը մտնում ա թունել: Էն մյուսը հարցնում ա.
— Հըըը՞, ո՞նց ա:
Նա էլ.
— Ապո, ուտես ոչ, հենց կծեցի, աչքերս քոռացան:

***

Էս մի կիրովականցի մարդ Երևանում ա լինում, երթևեկություն, շարժում, մլորած ա մնում, մեկ էլ մեկը մոտենում ա, թե՝
-Հայրիկ ջան, չէի՞ք ասի՝ ո՞նց կարող ենք Oպերա գնալ:
-Տղա ջան, որ ինձ հարգեցիր ու հարցրեցիր, հլե ոնց ուզում ես, գնա:

***

-Այ հեր, հլա տնայինս մին նայի, իքսը կարըմ չեմ քթնեմ:
-Ա, դրան մեր վախտովն էլ էին ման գալի, հլա քթա՞ն ոչ:

***
— Վազգեն, ինչո՞ւ չես ժամանակին տուն գալիս:
— Ի՞նչ է պատահել, որ…
— Շուտ արի, որ պարապ չմնամ, զրից անենք:
— Այ կնիկ, քո զրիցն էլ կռի՞վն ա…

***
— Էդ ընչի՞ եք իրար միս ուտում:
— Ինձ ասեց` հո շա՞շ չես:
— Այ տա, էդքան հասարակ հարցին չես կարըմ ասես` հա կամ չէ…

***
— Մտածիր, նոր խոսիր, էլի ըլանի-ըլանի խոսում ես:
— Այ տա, որ առանց մտածելու կարըմ եմ խոսեմ, էլ ընչի՞ չրչարվեմ` անտեղի մտածեմ:

***
Լոռեցուն ասում են.
-Էն հեռու անտառը տեսնըմ ես:
Լոռեցին պատասխանում է.
-Չէ ծառերը խանգարում են:

Լրացուցիչ կրթություն
Առանձնացրու քեզ համար հետաքրքիր մի քանի բառ Լոռվա բարբառից և գրիր այդ բառերի գրական տարբերակները: Օրինակ՝ բիձա՝ հորեղբայր, զրից՝ զրույց…

Գդոլակ-կարճ

Իշատռտռուկ-վայրի բանջար

Անչոբան-առանց հովվի

Ըթե-այդպես

Թագավերք-իջնելը (հարսանիքի երկրորդ օրը)

Գադիկ-լեռնանցք

Ծիմոն-ծառի խեժ

Թիլ-թիլ-բարձրահասակ ու նուրբ

Ալատուտուզ-ծայրը կարմիր

Խելեխել-օրորուն


Օգտակար հղում՝
Լոռվա բարբառային բառեր

Русский Классная и Домашняя работа

1.Напишите, как правильно: учить, выучить, научить, научиться,изучать, изучить, заниматься?

  • Каждый человек должен заниматься спортом, если хочет быть здоровым.
  • Моя бабушка научила меня готовить пироги, а вот готовить салаты я выучу сама.
  • Мой брат – будущий переводчик. Он учится в университете. В университете он изучает иностранные языки, историю и литературу.
  • Каждый день я учу 20 новых французских слов. Учитель говорит, если выучу 1500 слов, можно уже понимать обычный разговор.
  • Я люблю учится в библиотеке, здесь всегда тихо и удобно.
  • На Байкале ученые занимаются проблемами экологии.
  • Когда мне было пять лет, я сам научился кататься на велосипеде.
  1. Закончите предложения:

Чтобы  поехать в Петербург на зимние каникулы, мне нужно тепло одеться.

Чтобы не болеть, надо есть фрукты.

Чтобы купить лекарство, нужны деньги.

Чтобы решить этот вопрос, мне надо думать.

Мне нужно 5 минут, чтобы дойти до школы.

Нужно взять словарь в библиотеке, чтобы переводить текст.

Чтобы хорошо знать русский язык, нужно хорошо учится.

3.Напишите об этих действиях, если они происходили в прошлом.

  1. Я встречу Марину около метро в 5 часов. Я встретила Марину в 5 часов около метро.
  2. Мы надеемся, что вы не забудете о нашей просьбе. Мы надеялись, что вы не забыли о нашей просьбе.
  3. Они много работают и добьются хороших результатов. Они много работали и добились хороших результатов.
  4. Друзья приедут и привезут книги, которые я дал им неделю назад. Друзья приехали и привезли книги, которые я дал им неделю назад.
  5. Нина начнет заниматься в 6 часов, а кончит в 9. Нина начала заниматься в 6 часов, а закончила в 9.
  6. Я приеду и привезу продукты. Я приехала в привезла продукты.

4. Напишите об этих действиях, если они будут происходить в будущем.

  1. Нина встретилась с Виктором на остановке автобуса. Нина встретиться с Виктором на остановке автобуса.
  2. Мы надеемся, что все хорошо. Мы будем надеяться, что все хорошо.
  3. Мой брат приехал и привез мне подарок. Мой брат приедет и привезет мне подарок.
  4. Мы посмотрели фильм, о котором рассказывал путешественник. Мы посмотрим фильм, о котором рассказывает путешественник.
  5. Мы добились хороших результатов. Мы добьемся хороших результатов.
  6. Я послал телеграмму домой. Я пошлю телеграмму домой.
  7. Студенты повторяли грамматику на уроке. Студенты повторят грамматику на уроке.

5. Закончите предложения.

Я верю этому мальчику.

Я всегда помогаю своей маме.

Виктор обрадовался моему приезду.

Этот словарь принадлежит моему брату.

Я позвонил своей тете.

Врач не разрешил этой зимой заниматься спортом.

6.  Закончите предложения, используя слова для справок.

  1. Мы слушали концерт по радио.
  2. Я смотрел этот фильм не в кинотеатре, а в интернете.
  3. Я получил это письмо на электронную почту.
  4. Завтра по телевизор Покажут очень интересный фильм.
  5. Мы слушали речь президента по радио.
  6. Родители послали мне деньги по электронной почте.
  7. Ашот в соседней комнате говорит по телефону.
  8. Ваш поезд не опаздывает, он придет точно по расписанию.

Слова: телефон, телевизор, Интернет, электронная почта, радио, расписание.

Հայոց լեզու Դասարանական աշխատանք

Լեզվական աշխատանք

1. Տեքստում գտի՛ր և նշի՛ր այն բառերը, որոնք պետք է գրվեն մեծատառ:

ա. գեղանկարչության մեջ առաջին անգամ հովհաննես այվազովսկին է պատկերել հայկական բնությունը, արարատը և արարատյան դաշտը, սևանա լիճը, արտացոլել հայրենի բնաշխարհի գեղեցկությունը:

բ. վանա լճից հինգ-վեց կիլոմետր հեռավորության վրա է նարեկավանքը, որը միջնադարյան հայաստանի կենտրոններից մեկն էր. այստեղ է ապրել և ստեղծագործել հայ խոշորագույն բանաստեղծ գրիգոր նարեկացին:

գ. փայտակարանը մեծ հայքի տասնմեկերորդ նահանգն էր կուր և երասխ գետերի ստորին հոսանքի շրջանում՝ կասպից ծովի ափին:

2. Փակագծերում նշվածներից ընդգծի՛ր ճիշտ տարբերակը:

Մեր (թիմ, թիմը) հաղթեց գավաթի մրցաշարում:
Վերջապես (ուղեկցող, ուղեկցողն) ասաց, որ կարող ենք շարժվել առաջ:
(Կարեն, Կարենը)՝ իմ ավագ եղբայրը, արդեն ավարտել է դպրոցը:
Սուրենի գրած (ստեղծագործություն, ստեղծագործությունը) հաղթեց մրցույթում:

3. Նշված ածանցներով կազմի՛ր ածականներ:

-ական՝ մեծական, ընկերական
-ային՝ լեռնային, գարնանային
-ավոր՝ պոչավոր, բախտավոր
ան-անգին, անխելք
դժ-դժգոհ, դժբախտ
տ-տգեղ, տգետ

4. Ընդգծի՛ր ուղղական հոլովի 5 ձև:

Տիկին, հատակին, կացին, ջրվեժին, թութակից, մասնակից, նավով, ժողով, տողով, հոլով:

5. Ընդգծի՛ր ներգոյական հոլովի 5 ձև:

Խոսքում, բախում, կղզյակում, դիմում, գյուղում, հանդիպում, դրվագում, բախում, դպրոցում:

Քիմիա Դաս 15

Դաս 15

Քիմիական տարրերի նշաններ

Անվանումներ                                                             Նշաններ

ԹթվածինO
ՋրածինH
ԱզոտN
ԱծխածինC
ՖոսֆորP
ՖտորF
ՅոդJ
ԿալիումK
ԲրոմBr
ՍիլիցիումSi
ՆատրիումNa
ԿալցիումCa
ԲարիումBa
ԱլյումինAl
ԵրկաթFe
ԾծումբS
ՊղինձCu
ՈսկիAu
ՔլորCl
ՄագնեզիումMg
ԱրծաթAg
ՄանգանMn
ՑինկZn
ԿապարPb
ՍնդիկHg

Հայոց լեզու Տնային աշխատանք

Դերանվան տեսակներն են՝
Անձնական
Ցուցական
Փոխադարձ
Հարցական
Հարաբերական
Որոշյալ
Անորոշ
Ժխտական

1. Գրել դերանվան յուրաքանչյուր տեսակից մի քանի օրինակ:

Անձնական-ես, նա, ինքը

Ցուցական-սա, այդպիսի, այսքան

Փոխադարձ-միմյանց, իրար, մեկմեկու

Հարցական-ու՞մ, ինչքա՞ն, ո՞րտեղ

Հարաբերական-որ, ինչպես, ում

Որոշյալ-բոլորը, ամեն մեկը, ամբողջը

Անորոշ-մի-քանի, ինչ-որ, որևէ

Ժխտական-ոչ ոք, ոչ մի, ոչ մեկը

2. Առանձնացնել դերանունները: Որոշել դրանց տեսակը:
Ինչ-որ ձայներ են հասնում ականջիս,
Ու ես տարբերել չեմ կարողանում…
Այսքա՜ն շատ թիթեռ չեմ տեսել ես դեռ…
Խարույկի մոտ ոչ ոք չկար:
Ո՞վ կարող է նրա հետ վիճել:
Իմ սիրտը տիեզերք է:
Դու ինձ չես լսում ձմռան փոթորկում…
Մենք միշտ ենք հպարտանում քեզնով:
Գետի այն կողմից ձայն էր գալիս. դա թշնամու բանակն էր:
Այստեղ է անցել իմ մանկությունը:
Սա քեզ կօգնի ճիշտ կողմնորոշվել:
Նրանք թշնամաբար էին նայում միմյանց:
Կարոտավառ երազում ենք միշտ իրար:
Թվում է՝ կյանքում ամե՜նքն են խելոք,
Ամե՜նքն են իրոք ամե՜ն ինչ զգում…
Մի քանի աշակերտ կմասնակցեն ճամփորդությանը:
Խոստանում եմ ոմանց նման իզուր տեղը չխոստանալ…
Ես չգիտեի, թե ինչ է սերը,
Ի՞նչն էր այդքան շուտ ինձ տնից հանում,
Ինչո՞ւ էր երկար տևում գիշերը,
Եվ ինչի՞ց էր, որ քունս չէր տանում…
Այն աղբյուրը, որի մոտ նստել էր հովիվը, ուղեցույց է բոլորի համար:
Խոսքերը, որոնցով կգերես մարդկանց, պետք է լինեն անկեղծ:

Ինչ-որ-անորոշ

Ես-անձնական

Այսքան-ցուցական

Ոչ ոք-ժխտական

Ո՞վ-Հարցական

Նրա-անձնական

Իմ-անձնական

Դու-անձնական

Ինձ-անձնական

Մենք-անձնական

Քեզնով-անձնական

Այն-ցուցական

Դա-ցուցական

Այստեղ-ցուցական

Սա-ցուցական

Նրանք-անձնական

Միմյանց-փոխադարձ

Իրար-փոխադարձ

Ամենքն-որոշյալ

Ամեն-անորոշ

Մի քանի-անորոշ

Ոմանց-անորոշ

Ինչ-հարաբերական

Ի՞նչն-հարցական

Այդքան-ցուցական

Ինչու՞-հարցական

Ինչի՞ց-հարցական

Այն-ցուցական

Որի-հարաբերական

Բոլորի-անորոշ

Որոնցով-հարաբերական

3. Հոլովել ես, նրանք, սա, իրար, ոմանք դերանունները:

Ուղղական-ես, նրանք, սա, իրար, ոմանք

Սեռական-իմ, նրանց, սրա, իրար, ոմանց

Տրական-ինձ, նրանց, սրան, իրար, ոմանց

Հայցական-ինձ, նրանց, սրան, իրար, ոմանց

Բացառական-ինձնից, նրանցից, սրանից, իրարից, ոմանցից

Ներգոյական- —

Գործիական-ինձնով, նրանցով, սրանով, իրարով, ոմանցով

Գրականություն Տնային աշխատանք

1. «Խելոքն ու հիմարը» /հեքիաթ/
Հարցեր՝
1. Ի՞նչ սովորեցի հեքիաթից:

Հասկացա, որ մի բան անելուց առաջ օպետք է մի լավ մտածել։
2. Ի՞նչ խորհուրդ կտայի «խելոք» եղբորը:

Խորհուրդ կտայի փողերը, որոնք իրեն պետք չեն տալ աղքատներին, այդ թվում նաև հիմար եղբորը։
3. Ի՞նչ խորհուրդ կտայի «հիմար» եղբորը:

Խորհուրդ կտայի լավ մտածել մինչև ինչ-որ բան անելը
4. Մտածի՛ր նոր վերնագիր ստեղծագործության համար:

“Մոզի ծախիր, աղքատացիր”

Ձեռքերի խնամք

Սովորում ենք ճիշտ լվացվել

hand washing

Քանի որ մեր ձեռքերը մեր մարմնի ամենաօգտագործվող մասն են, դրանք հարկավոր է հաճախակի լվանալ:

Լվացվելու համար օգտագործում ենք ջուր և օճառ: Օճառը լինում է պինդ և հեղուկ : Ցանկալի է օգտագործել հեղուկ օճառ, քանի որ այն գտնվում է փակ ամանում և ձեռքից ձեռք չի անցնում:

Լվացվելը պարտադիր է ուտելուց , սնունդ պատրաստելուց առաջ, պետքարանից հետո, դրսից տուն գալուց, կենդանիների հետ շփվելուց, հողի հետ խաղալուց հետո և այլն:

Լվացվելիս պետք է ուշադրություն դարձնել եղունգների տակին, մատների միջև տարածություններին:

Ձեռքերը պետք է լավ չորացնել անձնական սրբիչով, կամ թղթե անձեռոցիկով:

Սովորում ենք լվացվել

Հայոց լեզու Տնային աշխատանք

1. Առանձնացնել ածականները և խմբավորել ըստ տեսակների:

Ձյունապատ լեռներ ու կապույտ լճեր:
Երկինքներ, որպես երազներ հոգու:
Երկինքներ, որպես մանկական աչեր:
Մենակ էի ես: Ինձ հետ էիր դու…

Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բառն եմ սիրում,
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։

Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե,
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ,
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև,
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում…  

Որակական-անուշ, հին, մուգ, ջինջ, սև, վսեմ, կապույտ

Հարաբերական-ձյունապատ, լուսե, մանկական, արևահամ, ողբանվագ, լացակումած, արնանման, նաիրյան, հեզաճկուն, վիշապաձայն, անհյուընկալ, հնամյա, հազարամյա

2. Գրել 5 որակական և 5 հարաբերական ածականներ:

Որակական-մեծ, տգեղ, գեղեցիկ, խելացի, ուժեղ

Հարաբերական-կապուտաչյա, վարդագույն, հնամյա, հյուրընկալ, երևանյան

3. Հետևյալ բառախմբից ընդգծել գերադրական աստիճանի ածականները:

Լավագույն, խստագույն, թեթևագույն, երկնագույն, արծաթագույն, չքնաղագույն, մարմնագույն, ծայրագույն, դարչնագույն, ազնվագույն, բազմագույն, լրջագույն, կաթնագույն:

4. Նշված բառերից ընդգծել միայն ածականները:

Խմորեղեն, լուսեղեն, գրավիչ, արարիչ, թշնամական, գնահատական, մասրենի, հայրենի, գառնուկ, սևուկ:

5. Տրված թվականները խմբավորել ըստ տեսակների:

Ութ, չորսական, առաջին, մեկ երկրորդ, տասը-տասնհինգ, քսանչորս, երեք չորրորդ, երկու-երկու, երեսուն, երեքական, տասներեք, մի տասը, հարյուրական, հինգ-վեց, տասնութերորդ, երկու վեցերորդ:

Բացարձակ թվականներ՝ Ութ, քսանչորս, երեսուն, տասներեք,

Կոտորակային թվականներ՝ մեկ երկրորդ, երեք չորրորդ, երկու վեցերորդ, տասնութերորդ

Բաշխական թվականներ՝ չորսական, երկու-երկու, երեքական, հարյուրական

Դասական թվականներ՝ առաջին

Մոտավորական թվականներ՝ տասը-տասնհինգ, մի տասը, հինգ-վեց

6. Ընդգծել միայն թվականները:

Քսանական, հնգանոց, հազարավոր, իններորդ, բազմաթիվ, երեսունչորս, այնքան, հնգյակ, քառասունչորս, նույնչափ, շատ, երկու վեցերորդ, միլիոնավոր, երկուական:

7. Տրված թվականները գրել տառերով:

105, 47, 1106, 155, 2500, 829, 2/5, 6.3:

105-հարյուր հինգ

47-քառասունյոթ

1106-հազար հարյուր վեց

155-հարյուր հիսունհինգ

2500-երկու հազար հինգ հարյուր

829-ութ հարյուր թսանինը

2/5-երկու հինգերորդ

6.3-վեց ամբողջ երեք

8. Կազմել տրված թվականների բաշխական և դասական ձևերը:

7, 12, 3, 158, 92:

7-յոթերորդ, յոթական

12-տասերկուերորդ, տասերկու – տասերկու

3-երրորդ, երեքական

158-հարյութ հիսունյոթերորդ, հարյուր հիսունութական

92-ինսուներկու, իննսուներկուական