Մանր նկարներ անող-մանրանկարիչ, թռչուններ բուծելու տեղ-թռչնաբուծարան, գյուղի տնտեսությանը հատուկ-գյուղատնտեսական, միտք հղանալը-մտահեղ, արդյունք ունեցող-արդյունավետ, աշխատանքը սիրելը-աշխատասեր, հավասար կշիռ ունենալը-հավասարակշիռ, բառերի մասին գիտություն-բառագիտություն:
Ռեֆլեքսն օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան է ներքին և արտաքին միջավայրից ստացվող գրգիռներին: Ռեֆլեքսի օրինակ է սուր առարկային կպնելուց հետո ձեռքի արագ հեռացումը: Տեղեկատվությունը մաշկի ցավային ընկալիչներից զգայական նյարդաթելերով հաղորդվում է ողնուղեղ, որտեղ վերլուծվում է և շարժական թելերի աքսոններով հասնում մկաններին: Արդյունքում կատարվում է պատասխան ռեակցիան և ձեռքն արագ հետ է քաշվում: Դրա հետ միաժամանակ նյարդային ազդակը հաղորդող ուղիներով հասնում է գլխուղեղի մեծ կիսագնդերի կեղևին, որի արդյունքում մարդը զգում է ցավը և հասկանում, թե ինչ է կատարվել:
Ողնուղեղ
Մարդու ողնուղեղից դուրս են գալիս երեսունմեկ զույգ խառը նյարդեր, որոնք կազմված են զգայական և շարժողական նյարդաթելերից: Ողնուղեղային նյարդերն ու դրանց ճյուղերն ուղղվում են դեպի մկանները, ոսկրեր, մաշկ և որոշ ներքին օրգաններ: Տեղեկատվությունն այդ օրգաններից զգայական նյարդերով հասնում է ողնուղեղի գորշ նյութին, որտեղ վերլուծվում է ստացված ազդակները և հաղորդվում շարժողական նյարդերին: Շարժողական նյարդերն էլ ապահովում են նյարդային ազդակների հաղորդումը ծայրային օրգաններին և հյուսվածքներին:
Քո սիրելի ստեղծագործության մասին տեղեկատվական տեքստ կտեղադրես բլոգում՝ բոլոր բառերը բաժանելով բառակազմական բաղադրիչների՝ արմատ, ածանց, հոդակապ, վերջավորություն:
Տասներեք տարեկանում Աննա Ֆրանկը սկսում է իր օրագիրը՝ ապաստարանի մասին, թե ինչպես է նա ընտանիքի հետ թաքնվում է գերմանացիներից, որոնք ուղղված էին քաղաքի հրեաների և նրանց օգնող քրիստոնյաների դեմ: Օրագրում նա խոսում էր երևակայական Քիթթիի հետ, որտեղ նկարագրում է թաքստոցում ապրող 8 մարդկանց ամենօրյա կենցաղը, հույսերը, ապրումները և սովորությունները… Այդ մարդիկ են՝ Օտտո Ֆրանկը, Էդիթ Ֆրանկը, Մարգո Ֆրանկը, Աննա Ֆրանկը, Հերման վան Պելսը, Ավգուստա վան Պելսը, Պետեր վան Պելսը և Ֆրից Պֆեֆերը: 1942 թ. Ֆրանկների ընտանիքը տեղափոխվում է ապաստարան վան Պելսերի ընտանիքի հետ: Այդ ժամանակ տիրում է սով, մարմնավաճառություն, հիվանդություններ… 1944 թ., երբ գերմանացիները պատրաստվում էին թողնել Ամստերդամը, անհայտ անձ, որին հայտնի էր ապաստարանի մասին, մատնում է Ֆրանկներին և ընտանիքին կալանավորում են: Գրառումներն այստեղ ընդհատվում են: Կալանվածներին ուղարկում են տարբեր համակենտրոնացման ճամբարներ: Ճամբարներից ողջ է վերադառնում միայն Օտտո Ֆրանկը:
Նպատակը՝ Հասարակության սոցիալական կազմի մասին պատկերացոսւմների ամբողջացում, հասարակական մեծ և փոքր խմբերի տարբերակում, այս կամ այն հասարակությունը կազմող սոցիալական խմբերի, խավերի նկարագրում։ «Համայնք» հասկացության վերլուծություն, համայնքի խնդիրների վերհանում։
Մասնակիցներ՝ Միջին դպրոցի 8-րդ դասարանի սովորողներ։
Առաջադրանքներ՝
•Ի՞նչ է հասարակությունը։
Հասարակությունը մարդկանց խումբ է և իրենց շփումն է։ Հասարակությունում մարդիկ վիճում են, խոսում են, զարգանում են։
Օրինակն է` երբ դուք կանգնած եք խանութում, հերթում։ Այդ հերքը խումբ է և այն կարճաժամկետ է։ Այդ հերթում բոլորը նպատակ ունեն վճարել գումար և վերձնել իրենց գնածը։ Այսինքն հասարակությունում բոլորը ունեն նպատակ։
•Ի՞նչ եք կարծում, մարդկային հասարակությունն ինչով է տարբերվում կենդանիների միավորումներից։
Կենդանիների և մադկանց շփման ձևը տարբերվում է։ Մարդիկ շփվում են խոսքերով, իսկ կենդանիները շփվում են զանազան ձայներով, շարժումներով և այլն։
•Ենթադրենք բարձրացել եք ավտոբուս և մաս կազմել ավտոբուսում եղած բազմության։ Ի՞նչ եք կարծում, դա խո՞ւմբ է, ինչո՞ւ։
Այո, դա խումբ է և այն կարճաժամկետ է։ Մարդիկ այս խմբում նպատակ ունեն հասնել իրենց տուն կամ աշխատավայր։
•Մտածեք՝ ինչը կարող է տարբեր շերտերում բախումների պատճառ դառնալ։
Մարդիկ իրար չեն հասկանում և այդպես սկսվում է կռիվը։ Կան տարբեր պատճառներ, օրրինակ`
•Մարդկանց միավորումների ի՞նչ տեսակներ գիտեք։
Կան երկարաժամկետ, կարճաժամկետ, մեծ և փոքր խմբեր։
•Փողոցում հավաքված ամբոխը խումբ է թե ոչ։
Ոչ, քանի որ նրանք նպատակ չունեն։
•Ինչ է համայնքը, ովքեր են ղեկավարում ձեր համայնքը։
Как далеко ты от меня! Там, в сказочном Париже, танцуешь на величественной театральной сцене на Елисейских полях. Я хорошо знаю это, и все же мне кажется, что в ночной тишине я слышу твои шаги, вижу твои глаза, которые блестят, словно звезды на зимнем небе. Сегодня твой черед. Танцуй! Я танцевал в широких рваных штанах, а ты танцуешь в шелковом наряде принцессы. Эти танцы и гром аплодисментов порой будут возносить тебя на небеса. Лети! Лети туда! Но спускайся и на землю! Ты должна видеть жизнь людей, жизнь тех уличных танцовщиков, которые пляшут, дрожа от холода и голода. Я был таким, как они, Джеральдина.
После твоего имени – Джеральдина – следует моя фамилия – Чаплин. С этой фамилией более сорока лет я смешил людей на земле. Но плакал я больше, нежели они смеялись.
Джеральдина, в мире, в котором ты живешь, существуют не одни только танцы и музыка!
В полночь, когда ты выходишь из огромного зала, ты можешь забыть богатых поклонников, но не забывай спросить у шофера такси, который повезет тебя домой, о его жене. И если она беременна, если у них нет денег на пеленки для будущего ребенка , положи деньги ему в карман. Но всем другим плати строго по счету. Время от времени езди в метро или на автобусе, ходи пешком и осматривай город. Приглядывайся к людям! Смотри на вдов и сирот! И хотя бы один раз в день говори себе: «Я такая же, как они».
Я хочу, чтобы ты никогда не знала бедности. С этим письмом посылаю тебе чековую книжку, чтобы ты могла тратить сколько пожелаешь. Но когда истратишь два франка, не забудь напомнить себе, что третья монета – не твоя. Она должна принадлежать незнакомому человеку, который в ней нуждается. А такого ты легко сможешь найти. Стоит только захотеть увидеть этих незнакомых бедняков, и ты встретишь их повсюду.
… Не продавай своего сердца за золото и драгоценности. Знай, что самый огромный бриллиант – это солнце. К счастью, оно сверкает для всех. А когда придет время, и ты полюбишь, то люби этого человека всем сердцем.
Чарли уже постарел, Джеральдина. Рано или поздно вместо белого платья для сцены тебе придется надеть траур, чтобы прийти к моей могиле. Сейчас я не хочу расстраивать тебя. Только время от времени всматривайся в зеркало – там ты увидишь мои черты. В твоих жилах течет моя кровь. Даже тогда, когда кровь в моих жилах остынет, я хочу, чтобы ты не забыла своего отца Чарли.
Я не был ангелом, но всегда стремился быть человеком. Постарайся и ты.
ЗАДАНИЕ 1. Подчеркните в тексте имена существительные.
Вокр́уг нас
От́ец и мать раб́отали с утр́а до в́ечера. Он́и обор́удовали нам класс́ическое «золот́ое детств́о». У нас был́а специ́альная гимнаст́ическая ќомната, игр́ушечные поезд́а, автомоб́или, парох́оды. Нас учил́и языќам, м́узыке, рисов́анию. Мы зн́али наиз́усть р́усские сќазки и греческие ́ м́ифы. Но все это для м́еня пом́еркло, когд́а я прочит́ал кн́ижку «Вокр́уг нас». В ней пр́осто рассќазывалось о том, как пеќут хлеб, д́елают ́уксус, изготовл́яют кирп́ич, обраб́атывают ќожу. Кн́ижка ́эта раскр́ыла мне сл́ожный и заним́ательный мир вещ́ей и люд́ей, которы́е их произв́одят. (По Л. Касс́илю)
ЗАДАНИЕ 2. Запишите 10 одушевленных и 10 неодушевленных существительных, связанных с темой «школа».
Одушевлённые
неодушевлённые
ученица
класс
ученик
доска
учитель
парта
директор
мел
одноклассник
тетрадь
преподователь
книга
руководитель
ручка
физик
карандаш
химик
рюкзак
физрук
учебник
ЗАДАНИЕ 3. Впишите данные существительные в таблицу. Допишите по три своих примера в каждый столбик.
2.Впиши подходящие по смыслу предлоги, укажи все падежи существительных.
Добежать до(родительный) реки, подъехал к (дательный) заводу, летел над (творительный) полем, читал про (винительный) животных, смотрел на (винительный) картину, нашёл в (предложный) портфеле, поставил на (винительный) полку, ушёл с (творительный) другом, поздравление для (родительный) мамы, поскакал на (предложный) дороге.
3.Определи род существительных, запиши слова в три столбика. Над столбиками напиши :м.р., ж.р, ср.р.
6.Укажи существительные, которые не употребляются в единственном числе: Ручки Духи Облака Шкафы Брюки Диваны Ножницы Ученики Деньги 7.Укажи существительные, которые не употребляются во множественном числе: Посуда Слог Хлопок Обувь Колесо Роза Весло Табак
Նշել Իտալիայի աշխարհագրական դիրքի առավելություններն ու թերությունները: Իտալիան գտնվում է Միջերկրական ծովի կենտրոնական մասում: Հյուսիսային Իտալիան հնարավորություն ունի արտաքին տնտեսական կապեր իրականացնել ցամաքային և ծովային ճանապարհներով: Երկրի տարածքը կազմված է մայրցամաքային, թերակղզային ու կղզային մասերից։ Այն ընդգրկում է նաև մի շարք մանր կղզիներ։ Հարուստ է քիմիական հումքով և բազմատեսակ շինանյութերով: Իտալիայի տարածքի մեծ մասը լեռնային է: Դաշտավայրերը ընդարձակ չեն և նեղ շերտով ձգվում են ափամերձ շրջաններով: Իտալիան աղքատ է օգտակար հանածոներով:
Նշել Իտալիայի բնական պայմանների առավելություններն ու թերությունները: Իտալիայի գետերը մեծ չեն, սակայն ունեն ջրաէներգետիկ և ոռոգիչ մեծ նշանակություն։ Կան շատ գրավիչ տեսարաններ, որոնք զբոսաշրջկության նախադրյալներն են: Իտալիայի անտառները ունեն ռեկրեացիոն նշանակություն և դրանք կազմում եմ Իտալիայի 20%-ից ավելին: Իտալիայում կա խոնավության պակաս, քանի որ տեղումների մեծ մասը լինում է ձմռանը: Ամռան շոգ ժամանակահատվածում ոռոգման անհրաժեշտություն է առաջանում: Իտալիայի շատ շրջաններում բնությանը մեծ վնաս են հասցնում տնտեսության տարբեր ճյուղերը:
Ի՞նչ դեր ունի Իտալիան ժամանակակից աշխարհում: Տնտեսական կապերի մեջ մեծ նշանակություն և հատուկ տեղ ունի միջազգային զբոսաշրջությունը։ Իտալիա են այցելում տարեկան տասնյակ միլիոնավոր զբոսաշրջիկներ: Իտալիայի առևտրային գլխավոր գործընկերներն են Եվրամիության անդամ-երկրները, հատկապես Ֆրանսիան և Գերմանիան։ Բազմաբնույթ տնտեսական կապեր է պահպանում նաև աշխարհի տարբեր կարգի պետությունների հետ։
Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել Իտալիայի հարևան պետությունները, ափերը ողողող ջրային ավազանները, արդյունաբերական խոշոր կենտրոնները:
Չասելով ասելը, երևի, ավելի մեծ իմացություն ու կուլտուրա է պահանջում։
Մարդ ու անասուն իրարից հիշողությունով են ջոկվում, ես հիշողություն ունեմ:
Բայց իմ ձգտումն արձակն է եղել, դանդաղ պատումի արձակը. գլխավորը չասող, էականը չմետաֆորող, բայց ամբողջը՝ գլխավորի մասին։ Դանդաղ, խաղաղ ճնշումի արձակը, որը չունենք։
Կարդացողն ինքն է «նյութականացնելու» քո ասելիքի գլխավորը։ Իրական արձակը դա է։
Սովորաբար գնահատում եմ տարբերությունների համար և ոչ թե նմանությունների։
Գրողն ի՞նչ է անում. աշխարհն իր ուզածի պես չէ, ուզում է աշխարհը բերել իր ուզածի տեսքին։ Դա վեր էր ֆաշիզմի ուժից, բոլոր հանճարներն ուշիզոֆրենիկները իրենց գլուխը կոտրել են դրա վրա, իսկ ահա մի խեղճուկրակ կերպարանք, անունը՝ գրող, ունեցածը՝ թանաք, նստել է եւ ուզում է իր տեսքին բերել այս քաոսային աշխարհը։
Բնությունից հակված եմ եղել դեպի արձակ շարադրանքը, և նույնիսկ բանաստեղծության կուռքերիս՝ Թումանյան, Իսահակյան, Չարենց, գործի մեջ գնահատելին նրանց պոեզիայի վիպայնությունն եմ համարում։
Գրականությունը մարդկության կարոտն է կյանքին։
Աստված որ մի քանի անհասկացող է ստեղծում, կողքներին մի հատ էլ հասկացող է ստեղծում, որ անհասկացողներին գելը չուտի:
Մարդը չպիտի էնքան քաղցր լինի որ կուլ տան, չպիտի էնքան դառը լինի որ թքեն:
Ժամանակը նույնքան առարկայական է, ինչքան առարկայական է ողջ աշխարհը: Երբ դարասկզբի կերպարը դնում ես այսօրվա կերպարի կողքին՝ պարզվում է, որ ժամանակը առարկայական է շոշափելիորեն, ինչպես այս ծառը, այս արտը, այս հայրենիքը, որոնցից կարելի է հեռանալ, որոնց կարելի է մոտենալ:
Ամենից անհրաժեշտ բառերը պիտի գրես: Տարածության մեջ քեզ փակիր, քիչ ասա, ժամանակին լռիր, պաուզայի զգացողություն ունեցիր:
Միայն մեկ արմատով կազմված բառերը կոչվում են պարզ բառեր. Օրինակ` կրակ, հոդ, ջուր, օդ, հոտ, փոս: Մեկ արմատով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են պարզ ածանցավոր բառեր. օրինակ` կրակոտություն, հողեղեն, տնային, հայրենական, պահարան: Մեկից ավելի արմատներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ բառեր, օրինակ` ջրհոր, օդանցք, կենսագիր, արևելք, ծովագնաց: Մեկից ավելի արմատներով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ ածանցավոր բառեր, օրինակ` կրակմարիչ, անջրանցիկ, օդանավակայան, մտածողություն:
3. Տրված բառերից առանձնացրու այն արմատները, որոնք ա) հնչյունափոխված են. ա) լուսավոր, ջրամբար, գնել, չվերթ, լճափ, հանգստություն բ) բ) միայնակ, որպես բառ չեն գործածվում (չես հանդիպել): Օրինակ` ա) բնութագրել — բնութ (բնույթ) – ույ-ը դարձել է ու. բ) խորազնին – զնին արմատը միայնակ, որպես բառ չի գործածվում,