Ապրիլ ամսվա ամփոփում

1. Ներկայացնել սնման հիգիենան:

Մարդը պետք է ընդունի լիարժեք սնունդ որպեսզի կարողանա ապահովել կենսագործունեությունը։ Լիարժեք սնունդը այն սնունդն է, որը պարունակում է բավարար քանակությամբ սպիտակուցներ վիտամիններ, ածխաջրեր ճարպեր և այլն։
Սպիտակուցներով առավել հարուստ են կաթնամթերքը:
Սպիտակուցները մարդու օրգանիզմում մտնում են բջիջների թաղանթների կազմի մեջ, իրականացնում են գազափոխանակությունը և այլ շատ բաններ:

2. Մարողական օրգանների հիվանդություններ և դրանց կանխարգելումը:

Շատ հաճախ հիվանդաբեր մանրէներ թափանցում են օրգաններ ջրի կամ լավ չլվացած մրգի կամ բանջարեղենի միջոցով։ Աղիներում դրանք բազմանում են և առաջացնում են թունավոր նյութեր։ Շատ հաճախ հանդիպվող հիվանդություներից են դիզենթերիան ու որովայնային տիֆը։ Այդ դեպքերում պետք է շտապ դիմել բժշկի օգնության:

Շատ վտանգավոր են բոտուլիզմի հարուցիչները, որոնք եղջերավոր անասուներից տարածվում են հողում մրգերի և բանջարեղենի միջոցով։

3. Վիտամիններ, դրանց դերը մարդու կյանքում:

Օրգանիզմ մտած սննդանյութերի մեջ պարունակվում են վիտամիններ, որոնք անհրաժեշտ են նյութափոխանակության կարգավորման և բջիջների գործունեության համար:

Վիտամինների քանակությունն ավելի շատ է բուսական օրգանիզմներում, սակայն որոշ վիտամիններ բավարար քանակությամբ կան նաև կենդանական ծագում ունեցող սննդամթերքում:

Սննդում վիտամինների պակասը տարբեր խանգարումներ կարող է առաջացնել։ Օրինակ՝ ախորժակի բացակայություն, աճի դադար, քաշինվազումով և այլն։

4. Վիտամինների թերֆունկցիայից առաջացած հիվանդություններ, դրանց ախտանիշները:

Նույնիսկ մեկ վիտամինի բացակայությունը հանգեցնում է նյութափոխանակության խանգարումների, որոնց հետևանքով նվազում է մարդու աշխատունակությունը։ Առաջանում են տարբեր հիվանդություններ։

Օրգանիզմի վիճակը վիտամինների բացակայության դեպքում կոչվում է ավիտամինոզ, անբավարարության դեպքում` թերվիտամինոզ, իսկ հավելյալ քանակի դեպքում՝ գերվիտամինոզ։ Դրանք կարող են առաջացնել տարբեր հիվանդություններ։

5. Մարսողական համակարգի կառուցվածք:

Մարսողական համակարգը սկսվում է բերանից, որից հետո գալիս են ըմպանը, կերակրափողը, ստամոքսը, բարակ ու հաստ աղիները։ Այս օրգաններից յուրաքանչյուրն ունի իր հատուկ գործառույթը և կազմում է ընհանուր երկար և ոլորուն խողովակի մի մասը, որը կոչվում է «մարսողական ուղի»։

6. Մարսողական գեղձերը և դրանց ֆունկցիան:

Մարսողական համակարգը կազմված է մարսողական խողովակի օրգաններից և մարսողական գեղձերից:

Մարսողական գեղձերն են թքագեղձերը, լյարդը, ենթաստամոքսային գեղձը, նաև ստամոքսի ու աղիների լորձաթաղանթում գտնվող հսկայական քանակությամբ մանր գեղձերը:

Կան գեղձեր նաև աղիներում, որոնք նպաստում են նյութերի, սննդանյութերի արտաթորմանը և արյան հուն մտնելու գորառույթին։ Գեղձերից է նաև լեզուն ու բերանը։ Դրանք նպաստում են ուտելիքի մանրացմանը։

Ապրիլ ամսվա բլոգային աշխատանքներ՝

Վիտամիններ

Սնման հիգիենա

Մարսողությունը Աղիներում

Մարսողական Համակարգ

Շնչառական Համակարգ

Հանրահաշիվ Դասարանական և Տնային աշխատանքներ 29.04.2022

Առաջադրանքներ՝ 600-603

ա) 3 (x2 — 1) = 0

x2 — 1 = 0

(x — 1) (x + 1) = 0

[ x — 1 = 0
[ x + 1 = 0

բ) 2x2 = 0

x = 0

գ) x (x — 1) = 0

[ x = 0
[ x — 1 = 0

x = 0
x = 1

դ) (x + 3) x = 0

[ x = 0
[ x + 3 = 0

x = 0
x = -3

ե) (x — 3) (x + 2) = 0

[ x — 3 = 0
[ x + 2 = 0

x = 3
x = -2

զ) (x + 5) (x — 7) = 0

[ x + 5 = 0
[ x — 7 = 0

x = -5
x = 7

է) 3x (x — 0,5) = 0

[ x = 0
[ x — 0,5 = 0

x = 0
x = 0,5

ը) 0,5x (2 + x) = 0

[ x = 0
[ 2 + x = 0

x = 0
x = -2

թ) 3 (x — 0,5) (5 + x) = 0

[ x — 0,5 = 0
[ 5 + x = 0

x = 0,5
x = -5

ժ) 0,8 (x + 1) (x — 4) = 0

[ x + 1 = 0
[ x — 4 = 0

x = -1
x = 4

ա) x2 — 4x = 0

x (x — 4) = 0

[ x = 0
[ x — 4 = 0

x = 0
x = 4

բ) x2 + 6x = 0

x (x + 6) = 0

[ x = 0
[ x + 6 = 0

x = 0
x = -6

գ) 3x2 + x = 0

x (3x + 1) = 0

[ x = 0
[ 3x + 1 = 0

x = 0

3x = -1
x = -1/3

դ) x2 — 0,5x = 0

x (x — 0,5) = 0

[ x = 0
[ x — 0,5 = 0

x = 0
x = 0,5

ե) 2x + 3x2 = 0

x (2 + 3x) = 0

[ x = 0
[ 2 + 3x = 0

x = 0

3x = -2
x = -2/3

զ) x — 2x = 0

x = 0

է) 7x2 = 5x

7x2 — 5x = 0

x (7x — 5) = 0

[ x = 0
[ 7x — 5 = 0

x = 0

7x = 5
x = 5/7

ը) 3x = 11x2

3x — 11x2 = 0

x (3 — 11x) = 0

[ x = 0
[ 3 — 11x = 0

x = 0

-11x = 3
x = -3/11

թ) 1/2x2 — 3x = 0

x (1/2x — 3) = 0

[ x = 0
[ 1/2x — 3 = 0

x = 0

1/2x = 3
x = 3 / 1/2 = 6

բ) x2 — 9 = 0

x2 — (√9)2 = 0

(x — √9)(x + √9) = 0

x1 = 3
x2 = -3

գ) x2 — 25 = 0

x2 — (√25)2 = 0

(x — √25)(x + √25) = 0

x1 = 5
x2 = -5

դ) 16 — x2 = 0

-x2 = -16

x2 = 16

x2 — 16 = 0

x2 — (√16)2 = 0

(x — √16)(x + √16) = 0

x1 = 4
x2 = -4

ե) 49 — x2 = 0

-x2 = -49

x2 = 49

x2 — 49 = 0

x2 — (√49)2 = 0

(x — √49)(x + √49) = 0

x1 = 7
x2 = -7

զ) 3 + x2 = 0

Լուծում չունի

է) 8 — 2x = 0

-2x2 = -8

x2 = 4

x2 — 4 = 0

x2 — (√4)2 = 0

(x — √4)(x + √4) = 0

x1 = 2
x2 = -2

ը) 3 — 12x2 = 0

-12x2 = -3

x2 = 1/4

x2 — 1/4 = 0

x2 — (√1/4)2 = 0

(x — √1/4)(x + √1/4) = 0

x1 = 1/2
x2 = -1/2

թ) 7 = 28x2

-28x2 = -7

x2 = 7/28 = 1/4

x2 — 1/4 = 0

x2 — (√1/4)2 = 0

(x — √1/4)(x + √1/4) = 0

x1 = 1/2
x2 = -1/2

ժ) 1/4 + x2 = 0

Լուծում չունի

ի) x2 — 4/9 = 0

x2 — (√4/9)2 = 0

(x — √4/9)(x + √4/9) = 0

x1 = 2/3
x2 = -2/3

ա) x2 — 3 = 0

x2 — (√3)2 = 0

(x — √3)(x + √3) = 0

x1 = √3
x2 = -√3

բ) x2 — 5 = 0

x2 — (√5)2 = 0

(x — √5)(x + √5) = 0

x1 = √5
x2 = -√5

գ) 1/3x2 — 1 = 0

1/3x2 = 1

x2 = 3

x2 — 3 = 0

x2 — (√3)2 = 0

(x — √3)(x + √3) = 0

x1 = √3
x2 = -√3

դ) 1/5x2 — 10 = 0

1/5x2 = 10

x2 = 50

x2 — 50 = 0

x2 — (√50)2 = 0

(x — √50)(x + √50) = 0

x1 = √50
x2 = -√50

ե) 4x2 — 3 = 0

4x2 = 3

x2 = 3/4

x2 — 3/4 = 0

x2 — (√3/4)2 = 0

(x — √3/4)(x + √3/4) = 0

x1 = √3/4
x2 = -√3/4

զ) 5x2 + 2 = 0

Լուծում չունի

է) x2 = 2304

x2 — 2304 = 0

x2 — (√2304)2 = 0

(x — √2304)(x + √2304) = 0

x1 = 48
x2 = -48

ը) x2 — 31,36 = 0

x2 — (√31,36)2 = 0

(x — √31,36)(x + √31,36) = 0

x1 = 5,6
x2 = -5,6

թ) 0,001x2 = 40

x2 = 40 000

x2 — 40 000 = 0

x2 — (√40 000)2 = 0

(x — √40 000)(x + √40 000) = 0

x1 = 200
x2 = -200

Ներքին էներգիա։ Ներքին էներգիայի փոփոխման եղանակներ։Ջերմաքանակ

Սովորել. Է.Ղազարյանի դասագրքից էջ115-ից մինչև էջ124

1.Մեխանիկական էներգիայի ի՞նչ տեսակներ գիտեք։Բերեք օրինակներ

Մեխանիկական էներգիան լինում է երկու տեսակի՝ կինետիկ և պոտենցիալ:

Օրինակ՝ գնացքում նստած ուղևորը գնացքի նկատմամբ ունի զրո կինետիկ էներգիա, բայց նրա կինետիկ էներգիան Երկրի նկատմամբ զրո չէ, այսինքն այն պոտենցիալ էներգիա է։

2․Ձևակերպիր էներգիայի պահպանման և փոխակերպման օրենքը

Դիմադրության և շփման ուժերի բացակայության պայմաններում մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիան պահպանվում է:

3․Ինչու՞ է գնդիկի հարվածից կապարե թիթեղի ջերմաստիճանը բարձրանում։

Գնդիկի և թիթեղի տաքացումը ցույց է տալիս, որ մեծացել է դրանց դրանց մոլեկուլների ջերմային շարժման միջին կինետիկ էներգիան:

4․Գնդի մեխանիկական էներգիան Ի՞նչ էներգիայի է փոխակերպվում սալին բախվելուց։

Գնի մեխանիկական էներգիան փոխակերպվեց գնդի և թիթեղի ներքին ներքին էներգիայի:

5․Ի՞նչ է մարմնի ներքին էներգիան։Ինչի՞ց է կախված այն։

Մարմնի մասնիկների ջերմային շարժման կինետիկէներգիաների և մասնիկների փոխազդեցության պոտենցիալ էներգիաների գումարն անվանում են մարմնի ներքին էներգիա:

6․Մարմի ներքին էներգիայի փոփոխման քանի՞եղանակ կա։Թվարկիր որոնք են դրանք։

Մարմնի ներքին էներգիայի փոփոխման երկու եղանակ կա: Առաջինը՝ մեխանիկական աշխատանք կատարելով, երկրորդը՝ ջերմահաղորդմամբ:

7․Ինչո՞վ են տարբերվում ջերմահաղորդման պրոցեսը և աշխատանքի կատարումը։

Ջերմահաղորդման պրոցեսը և աշխատանքի կատարումը տարբերվում են նրանով, որ ջերմահաղորդման պրոցեսը կատարվում է՝ առանց աշխատանք կատարելու:

8․Ի՞նչ է ջերմաքանակը։

Ջերմաքանակը մարմնի ներքին էներգիայի փոփոխությունն է ջերմահաղորդման պրոցեսում:

9․Ի՞նչ միավորներով է արտահայտվում ջերմաքանակը միավորների ՄՀ-ում։

Ջերմաքանակը արտահայտվում է ջոուլով:

10․Ո՞ր դեպքում է ավելի շատ ջերմաքանակ պահանջվում՝ նույն զանգվածի գո՞լ, թե՞ եռման ջուր ստանալու համար։

Ավելի շատ ջերմաքանակ պահանջվում է եռման ջուր ստանալու համար:

Վիտամիններ

Վիտամին են անվանում այն միացությունները, որոնք ճարպերի, ածխաջրերի, սպիտակուցների և հանքային նյութերի համակցությամբ անփոխարինելի դեր են կատարում կենդանի օրգանիզմի նյութափոխանակության համար։

Վիտամինները ոչ մեծ քանակությամբ օրգանիզմ են թափանցում սննդի միջոցով և յուրացվում թթվային միացությունների միջոցով։

Այդ թթվային միացությունները, միանալով սպիտակուցներին, արտադրում են ֆերմենտներ (բիոկատալիզատորներ), որոնք խթանում են տարաբնույթ նյութերի սինթեզումն օրգանիզմում։ Վիտամիններն ակտիվորեն ներազդում են բոլոր օրգանների վրա, մասնակցում նյութափոխանակության և նյարդառեֆլեկտոր համակարգի կարգավորմանը։

Մեծ է նաև վիտամինների դերը տարբեր հիվանդությունների բուժման գործում։ Մեր օրերում հայտնի են մոտ 100 ֆերմենտներ, որոնց մոլեկուլների մեջ կան նաև վիտամիններ։

Վիտամինները հիմնականում տոքսիկ չեն, սակայն դրանցից մի քանիսը (օրինակ, վիտամիններ A-ն և D-ն), այնուամենայնիվ, դեղաչափերի չարաշահման պարագայում օրգանիզմում որոշակի խանգարումներ կարող են առաջացնել։ Այս խանգարումներն անվանում են հիպերվիտամինոզ։

Վիտամինների դասակարգումը

Ի սկզբանե շրջանառության մեջ է դրվել վիտամինների այբբենական դասակարգումը, և չնայած այն հանգամանքին, որ վերջինս չի արտացոլում  վիտամինների ո՛չ կենսաբանական, ո՛չ էլ ֆիզիկական հատկությունները` այն մինչ օրս ամենալայն կիրառություն ունեցող դասակարգումն է։

Մեր օրերում գիտնականները բացահայտել են մի քանի տասնյակի հասնող վիտամիններ, որոնց ուսումնասիրությունն առավել մատչելի դարձնելու նպատակով վիտամինները դասակարգում են ըստ իրենց ֆիզիկական հատկությունների. ա) ճարպալույծ վիտամիններ, բ) ջրալույծ վիտամիններ։

Ճարպալույծ վիտամիններն են`

  • վիտամին A-ն
  • վիտամին D-ն
  • վիտամին E-ն
  • վիտամին K-ն


Ջրալույծ վիտամիններն են`

B խմբի վիտամինները, որոնք մոտ երկու տասնյակի են հասնում։ B խմբի վիտամիններից յուրաքանչյուրն ունի իր քիմիական ու կենսաբանական առանձնահատկությունները և օրգանիզմի վրա կենտրոնական նյարդային համակարգի միջոցով ներազդելու մեխանիզմները։

  • Վիտամին C-ն
  • Վիտամին PP-ն


Վիտամինների ազդեցությունը

Սննդի մեջ վիտամինների պակասն օրգանիզմում տարբեր խանգարումների տեղիք կարող է տալ, որոնք արտահայտվում են ընդհանուր կամ ոչ հատկանշական ախտանիշներով, օրինակ. ախորժակի բացակայությամբ, մազաթափությամբ, աճի դադարով, քաշի կտրուկ նվազումով և այլն։ Այս ընդհանուր ախտանիշներին այնուհետև հաջորդում են այնպիսիք, որոնք հատուկ են հենց այս կամ այն վիտամինի պակասին։

Այն հիվանդությունները, որոնք զարգանում են վիտամինների քաղցի կամ պակասի պայմաններում, կոչվում են ավիտամինոզներ (աճի դանդաղում, ռախիտ, պելլագրա և այլն)։

Վիտամինային անբավարարության, իսկ այնուհետև ավիտամինոզի պատճառ կարող են լինել, օրինակ, սննդի ոչ լիարժեք վիտամինային հագեցվածությունը, աղեստամոքսային համակարգի կողմից վիտամինների և ճարպերի ոչ լիարժեք յուրացումը, մեզի միջոցով դրանց մեծ քանակությամբ արտանետումը (լյարդի և երիկամների հիվանդությունների ժամանակ միզամուղ դեղամիջոցների երկարատև օգտագործման պարագայում), վիտամինների մեծ պահանջարկը (օրինակ. պալարախտի ժամանակ վիտամին C-ի գերածախսը)։

A, B12, D, E, PP հիպովիտամինոզներն օրգանիզմում կարող են զարգանալ լյարդի տարաբնույթ հիվանդությունների և մարսողական համակարգի խանգարման ժամանակ սննդի մեջ ճարպերի, ինչպես նաև ձկան ոչ անհրաժեշտ քանակությամբ օգտագործման պարագայում։

B1, B2, B6, C, K հիպովիտամինոզները կարող են սկսվել դիսբակտերիոզի պայմաններում սննդում ոչ լիարժեք քանակությամբ կանաչեղեն, բանջարեղեն, միրգ, հաց օգտագործելու դեպքում։

Աղբյուր

Հանրահաշիվ Դասարանական և Տնային աշխատանք 27.04.2022

Առաջադրանքներ ՝ 616, 617, 618, 621

ա) x2 — 6x + 8 = 0

D = b2 — 4a * c
D = 36 — 4 * 8 = √68

X1 = -b + √D / 2a
X2 = -b — √D / 2a

X1 = 6 + √68 / 2
X2 = 6 — √68 / 2

բ) x2 + 5x + 6 = 0

D = b2 — 4a * c
D = 25 — 4 * 6 = √49 = 7

X1 = -b + √D / 2a
X2 = -b — √D / 2a

X1 = -5 + 7 / 2 = 1
X2 = -5 — 7 / 2 = -6

գ) x2 — x — 2 = 0

դ

ե

զ

է

ը

թ

ժ

Հոկտեմբերյան հեղափոխություն (Ռուսաստան)

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը պետական հեղաշրջում էր, որն իրագործել է Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցությունը Վլադիմիր Լենինի գլխավորությամբ, Սանկտ-Պետերբուրգում, 1917 թ-ի հոկտեմբերի 25-ին։ Հեղաշրջման հետևանքով տապալվել է 1917-ի Փետրվարյան բուրժուադեմոկրատական հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանում ստեղծված Ժամանակավոր կառավարությունը։

Հեղաշրջման ընթացք

Հոկտեմբերի 25-ին Սանկտ-Պետերբուրգում հռչակվել է խորհրդային իշխանության հաստատումը։ Հոկտեմբերի 26-ին ընդունվել է, <<Դեկրետ խաղաղության մասին>>, որը պատերազմող բոլոր պետություններին առաջարկել է կնքել հաշտություն և, <<Դեկրետ հողի մասին>>, որով կալվածատերերի հողը բռնագրավվելու ու հանձնվելու էր տեղական գյուղացիական կոմիտեներին։ Համագումարում կազմավորվել է միայն բոլշևիկներից կազմված կառավարություն՝ ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդ՝ Լենինի նախագահությամբ, հռչակվել է Ռուսաստանի Խորհրդային Հանրապետությունը։

Պետրոգրադում խորհրդային իշխանություն հաստատվելուց հետո բոլշևիկների ձեռքն է անցել իշխանությունը Մոսկվայում, ռազմաճակատներում, Ռուսաստանի կենտրոնական շրջաններում։ Սակայն կայսրության ծայրամասերում և ազգային տարածաշրջաններում (Հյուսիսային Կովկաս, Ֆինլանդիա, Ուկրաինա, Անդրկովկաս, Միջին Ասիա) խորհրդային իշխանությունը հաստատվել է ավելի ուշ։

Աղբյուր

Հայոց լեզու Տնային աշխատանք 26.04.2022

1. Ուղի և ուղիղ բառերից կազմի՛ր նոր բառեր:

Ուղի — ուղևոր, ուղեցույց, ուղենիշ, ուղորդել

Ուղիղ — ուղղագրություն, ուղղել, ուղղահայաց

2. Կազմի՛ր բառեր օրեն(ք) արմատով և -որեն ածանցով:

Օրեն(ք) — օրինական, անօրեն, տնօրեն

-որեն — նրբորեն, քնքշոր, փաստորեն

3. Ընտրի՛ր թեմաներից մեկը, ստեղծագործի՛ր:

  • Մտորումներ
  • Մենախոսություն
  • Զրույց
  • այլ

Урок 20 \ Домашняя работа

Домашнее задание:

Читать рассказ до 4 главы(рисунка )

Упражнения

1.Подберите не менее трех синонимов к каждому слову:

— Отважный — храбрый, …

— Холодный — морозный, ледяной, жестокий, …

— Друг — товарищ, приятель, …

— Дом — здание, …

— Говорить — бормотать, беседовать,

2.Какие пары слов не являются синонимами?

А)  1. Погасить – потушить; 2. Лелеять – нежить; 3. Бесхитростный – незатейливый;

4. Горе – случай; 5. Солидный – видный.

Б)  1. Преграда – помеха; 2. Привлекать – манить; 3. Скука – горе; 4. Склон – откос; 5. Забавный  — занимательный.

   3.Найдите лишнее слово в синонимическом ряду:

  1. Красный, багряный, фиолетовый, алый, огненный.
  2. Томительный, утомительный, томный, пятитомный.
  3. Всадник, наездник, человек, верховой, ездок, конный.
  4. Собака, Бобик, животное, Барбос.

Ամփոփիչ հարցեր | Պատմություն 25.04.2022

Ամփոփիչ հարցեր դասարանում

Համացանցից կամ նախորդ դասերից գտնել հետևյալ հարցերի պատասխանները

Ինչպե՞ս ստեղծվեց Ռուսական պետությունը (ոչ կայսրույթյունը, այլ պետությունը)։

Ռուսական պետականության սկիզբը համարվում է Վարանգյանների Լադոգայի և Պրիիլմենյեի տարածք կոչումը, որը գլխավորում էր արքայազն Ռուրիկը, 862 թ. — 882 թվականին Նովգորոդի արքայազն Օլեգը գրավեց Կիևը՝ դրանով իսկ միավորելով արևելյան սլավոնների հյուսիսային և հարավային հողերը մեկ իշխանության ներքո՝ հիմք դնելով Կիևյան Ռուսաստանին: XII դարի կեսերին Ռուսաստանը տրոհվեց անկախ մելիքությունների, որոնք կորցրին իրենց անկախությունը 1237-1240 թվականներին մոնղոլների արշավանքի արդյունքում։

Ե՞րբ է Քրիստոնեությունը ընդունվել Ռուսաստանում։

Պետությունը 988 թվականին հեթանոսության փոխարեն քրիստոնեություն է ընդունել Բյուզանդիայից՝ սկսելով բյուզանդական և սլավոնական մշակույթի սինթեզը։

Ինչպե՞ս ստեղծվեց Ռուսական կայսրությունը։ Մանրամսասնել կայսրության հիմնադրի մասին։

Ռուսական կայսրությունը ստեղծվել է 1721 թվականի նոյեմբերի 2-ին (հոկտեմբերի 22), Պետրոս I-ի կողմից՝ կայսրի տիտղոսը ստանալու հետ միաժամանակ: Կայսրուհի Եկատերինա I-ը տիտղոսը վերցնում է ամուսնուց (1725 թ.), չնայած փաստացի իշխանությունը պատկանում է առաջնորդներին: Ռուսաստանը թուլացել է Հյուսիսային պատերազմից և Պետրոսի կոշտ բարեփոխումներից հետո, ինչը հանգեցնում է բարեփոխումների դադարեցմանը։

Պետրոս Մեծը Ռուսաստանի 13-րդ ցարն է (1682 թ-ից), կառավարել է
1689 թ-ից, ռուսական առաջին կայսրն է (1721 թ-ից), Ալեքսեյ Միխայիլովիչ ցարի որդին, զորավար և դիվանագետ: Հիմնադրել է ռուսական նավատորմը և Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքը:

Ի՞նչ վիճակ էր Արցախում 19-րդ դարի առաջին կեսին։

1805 թվականին Արցախը միացվեց Ռուսական կայսրությանը, իսկ Ղարաբաղի խանությունը, որպես այդպիսին, դուրս մղվեց պատմության ասպարեզից։

Աղա Մուհամմադ շահի սպանությունից հետո իշխանության գլուխ է անցնում Ֆաթալի շահը, որը փորձում է ամրապնդել Պարսկաստանի գերիշխանությունը Հարավային Կովկասում։ Այդ ժամանակաշրջանում ռուս-պարսկական խորացող հակասությունները վերածվում են երկարատև պատերազմի (1804-1813 թվականներ)։ Ռուս-պարսկական պատերազմի ավարտից հետո՝ 1813 թվականի հոկտեմբերի 12-ին, Գյուլիստանի հաշտության պայմանագրով Արցախն անցնում է Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ։

1828 թվականի Թուրքմենչայի պայմանագրով վերջ է դրվում ռուս-պարսկական պատերազմին, որի արդյունքում Հայաստանը մեկընդմիշտ ազատագրվում է պարսկական դարավոր լծից։ 1840-1917 թվականներին Ցարական Ռուսաստանի կառավարությունը ձեռնամուխ է լինում մի շարք վարչատարածքային փոփոխությունների իրագործման։

Ի՞նչ վիճակ էր Սյունիքում 19-րդ դարի առաջին կեսին։

1828 թվականից Սյունիքը եղել է Ռուսական կայսրության կազմում։

1830-ական թվականներին Սյունիքի արևմտյան շրջանները (Գելակունիք, Սոթք, Վայոց-Ձոր, Չախուկ, Շաապոնք, Երնջակ) ներառվել են Հայկական մարզի մեջ, արևելյանները (Ծղուկ, Աղախեչք, Աբանդ, Ձորք, Բալք, Արևիկ) Ղարաբաղի նահանգ: