Հայոց լեզու Տնային աշխատանք 11.10.2022

Հանդիպում շրջանավարտի հետ

Տանը՝ Մտորում հանդիպումից հետո՝ Մերօրյա իրականությունը

Այս հանդիպումը հետարքիր էր ինձ համար: Զինվորը մեզ պատմում էր, թե ինչեր են կատարվում բանակում, ինչ-որ պատմություններ էր պատմում այնտեղից:

Ինձ թվում է ինչքան էլ նա փորձում էր թաքցնել, զգացվում էր, որ նրա համար դժվար է խոսել այս թեմայից։ Նա շատ հպարտ էր պատմում իր ծառայելու մասին, և այդպես ավելի էր հետքրքրացնում իր պատմությունները։ Զինվորը ասում էր, որ շատ է տխրում, որ մենք զենք չունենք և օգտվում ենք շատ հին զենքերից, և ցավոք, դա ճիշտ է։

Ես կուզեի, որ այդ հանդիպումը ավելի երկար տևեր, քանի որ ինձ շատ հետաքրքիր էր լսել նրան։ Հուսով եմ էլի կունենանք այսպիսի հանդիպումներ։

Ածական․ թեստ

Մեր աչքի առջև էին հինավուրց ճարտարապետական կոթողները, վերասլաց գմբեթներով տաճարները։ Որքան իմաստուն մտքեր են բողբոջել ու ծաղկել նրանց կամարների տակ, որքան մագաղաթներ են զարդարվել մեսրոպյան մարգարիտներով ու անկրկնելի գույնզգույն մանրանկարներով։ Այո, դա հին ու իմաստուն երկիր էր աղքատսակայն վեհ մի երկիրորտեղ գեղջուկի անխոնջ տքնությամբ անջրդի հողերն առատ բերք էին պարգևում ու կյանք տալիս իմաստությանը։
Եվ այդ ամենը հիմա անուրջ է, որ հոդս է ցնդել ամպի քուլայի պես։ Այդ երկրից մենք՝ հայերս, թողել էինք ու հեռացել անզոր մղկտալով։ Սուգ ու արտասուք եղավ։ Հեցկլտոցը, աղեխարշ ճիչերը սիրտ էին կեղեքում, կոկորդ խեղդում, անակնկալ խորվակը մոլեգին իջել էր հինավուրց երկրի վրա։ Անիրեն բռնակալն իր սուրը կարկառեց դեպի խոնարհ գեղջուկի խեղճ հյուղը և միլիոնավոր անբասիր սրտեր խորխովեց։ Անթիվ երազներ իսպառ վերացան և անհամար հույսեր, նվիրական եթերային ի դերև ելան։ հատուկենտ մարդիկ փրկվեցին այդ անօրեն հաշվեհարդարից։

1. Լրացրու բաց թողած տառերը, կետադրիր՝ որքան կարող ես։

2. Գտիր տեքստում հնչյունափոխված բառերը։

վերասլաց, ծաղկել, տքնությամբ, անջրդի, հեռացել, հեցկլտոցը, բռնակալն, խորխովեց։

3. Գտիր երկուական պարզ, ածանցավոր, բարդածանցավոր և բարդ բառեր։

պարզ — աչք, հայեր։

ածանցավոր — եթերային, նվիրական։

բարդածանցավոր — ճարտարապետական, նվիրական։

բարդ — արտասուք, անօրեն։

4. Տեքստից գտիր կառույց, երփներանգ, երազ, ջանք, գյուղացի, անսպասելի բառերի հոմանիշները։

տաճար, գույնզգույն, անուրջ, անխոնջ, գեղջուկ, անակնկալ

5. Գտիր ածականները, որոշիր տեսակները։

հինավուրց — որակական

վերասլաց — որակական

6. Գտիր անդեմ բայերը, որոշիր՝ որ դերբայներն են։

Թեստ | Համանուններ, հարանուններ

Գործնական աշխատանք

1.Գտնե՛լ համանուն բառերը և մեկնաբանե՛լ նրանց իմաստները։

1. Նա երկու օր ավել աշխատեց։
2. Անկյունում դրված էր մի մաշված ավել։ (առաջին նախադասությունում “ավել” նշանակում է շատ իսկ երկրորդում կեղտը փոշին ավլելու ավելը)
3. Վարպետը կատարեց դետալների յուղում։
4. Խոհարարը բանջարեղենը տապակեց յուղում։ (առաջին նախադասությունում “յուղում”֊ը ցույց է տալիս գործողություն, իսկ երկրորդում հենց յուղ)
5. Զգեստ կարող դերձակը աշխատանքը կատարեց բարձր որակով
6. Մեր կուրսում շատ կարող ուժեր կան։ (առաջին նախադասությունում “կարող” նշանակում է մարդ, ով կարում է, իսկ երկրորդում այն նշանակում է ունակություններ ունեցող մարդ)
7. Քիմիական նյութերի ազդեցությամբ սկսվեց խմորում։
8. Թխվածքի խմորում չամիչներ կային։ (առաջին նախադասությունում “խմորում”֊ը ցույց է տալիս գործողություն, իսկ երկրորդում նշանակում է խմորի մեջ)
9. Ֆուտբոլիստը գեղեցիկ գոլ խփեց։
10. Բաժակի մեջ գոլ ջուր կար։ (առաջին նախադասությունում գոլը, դա ֆուտբոլի գոլն է, իսկ երկրորդում մի քիչ տաք ջուրը)

2. Մեկնաբանե՛լ, թե ինչ իմաստներով կարող են ընկալվել
տրված բառակապակցություններն ու նախադասությունները։
1. բարձր հարկ (առաջինը` բարձր շենքի հարկ, սիկ երկրորդը` փողի հետ կապված հարկը)
2. ավել գնել — ավելին գնել, հատակը մաքրելու համար գործիք գնել: (առաջինը ` ավել, հատակ մաքրելու գործիք, սիկ երկրորդը ` ավելի շատ)
3. ոչխարի հոտ — ոչխարի խումբ, ոչխարի բույր: (առաջինը ` ոչխարի հոտ, բույր, իսկ երկրորդը ` ոչխարների խումբ)
4. մետաքսի կտոր (առաջինը ` մետաքսի կտոր, այսինքն մի մաս, իսկ երկրորդը` հենց կտորը, մետքսը)
5. Նա ջրում է։ (առաջինը ` նա ջրի մեջ է, իսկ երկրորդը ` նա ջուր է լցնում ինչ֊որ բանի վրա)
6. Նա գնում է։ (առաջինը` նա քայլում է, իսկ երկրորդը ` նա ինչ֊որ բան է առնում)
7. Խավարում է։ (առաջինը ` ինչ֊որ մեկը խավարի մեջ է գտնվում, իսկ երկրորդը` ինքն է խավարում)

3. Տրված համանուններով կազմել նախադասություններ։
1. սեր (կաթի երեսի թանձր շերտ). սեր (զգացմունք)

Այս կաթի սերը վատն է:
Իմ սերը քո հանդեպ շատ ուժեղ է:

2. կետ (կետանիշ, գծի հատվածի սահման). կետ (ջրային կաթնասուն կենդանի)

Այս բառից հետո պետք է դնել կետ:
Այս կետը վերջինն է իր ցեղատեսակում:

3. քանոն (ձողաշերտ՝ չափելու և ուղիղ գծելու համար). քանոն (երաժշտական
գործիք)

Այս առաջադրանքի համար պետք է քանոն:
Այս երաժշտության համար քանոն էր պետք:

4. դող (մարմնի սարսուռ). դող (անվին անցկացվող ռետինե շրջանակ)

Այս հիվանդությունից իմ մոտ դող է առաջանում:
Հայրիկս իր համար գնեց դող:

5. տոն (ձայնաստիճան). տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված
հանդիսավոր օր)

Իմ հետ խոսելու իր տոնը ինձ դուր չեկավ:
Հայաստանում այսօր շատ մեծ տոն էր:

4.Արտագրե՛լ՝ փակագծերում տրված հարանուններից ընտրելով
նախադասությանը համապատասխանողը։
1. Գրախանութում վաճառվում է այդ բառարանի երկրորդ (հրատարակությունը,
հրատարակչությունը
2. Այդ (հրատարակությունը, հրատարակչությունը) լույս է ընծայել գրքի
վերջին հատորը։
3. Նա այդ գործում մեծ (երախտիք, երախտագիտություն) ունի։
4. Այդ առաջարկը վեճերի ու քննարկումների (տեղիք տվեց, տեղի տվեց)։
5. Ամենուրեք (փտում, փթթում) էին կանաչ այգիներն ու գեղեցիկ ծաղկանոցները։

6. Բակում խաղացող երեխան (հովարով, հովհարով) գլխարկ էր դրել։
7. Զարմացած երեխան (թոթովեց, թոթվեց) ուսերը։
8. Մարզիկները մրցույթին մասնակցելու (հրավերք, հրավեր) էին ստացել։
9. Ջրատար խողովակի (փականը, փականքը) նորոգեցին։
10. Վարպետը (պատրաստականությամբ, պատրաստակամությամբ) օգնեց մեզ։

5.Գտնե՛լ և դո՛ւրս գրել հարանուն բառերն ու բառաձևերը.
ո՞ր բառերն են (բառաձևերը) քերականական փոփոխության հետևանքով
հարանուն դարձել այլ բառի։
Տաք ճառագայթ է, մրսած փաթիլ…
Մրսած փաթիլը դառնում է կաթիլ….
Եվ պիտի ելնի ծիլը հողից,
Եվ արտը կախվի լեռան կողից։
Եվ ծիլը պիտի դառնա ցողուն,
Ցողունը պիտի հասկահանի
Սվսվոցներով հասկանալի։
Եվ հասկը ուռած կոպերի տակ
Ամփոփի պիտի արևներ խակ….
Եզը գութանի գութն ու գրգիռն էր,
Ոգու կորովն ու արյան թրթիռն էր,
Ուղեծիր հանող նրա հրթիռն էր…
Ճակատագիրն էր։
Եզան կերածը դարման ու սեզ էր,
Ինքը բարության քայլող մի դեզ էր,
Համառ էր, բայց և խոնարհ ու հեզ էր….
Հայրենի հեռավոր ձորում
Քարերից երկինք է ծորում։

Հայրենի հեռավոր դռան
Ծաղկել են ծառերը նռան։
Թափառող թախիծն եմ հողիդ,
Հայրենի հեռավոր հովիտ։
(Համո Սահյան)

Գրականություն, Հայոց լեզու Տնային աշխատանք 27.09.2022

Համո Սահյան

Ախր ես ինչպե՜ս վեր կենամ գնամ

Ախր ես ինչպե՜ս վեր կենամ գնամ,
Ախր ես ինչպե՞ս ուրիշ տեղ մնամ:

Ախր ուրիշ տեղ հայրեններ չկան,
Ախր ուրիշ տեղ հորովել չկա,
Ախր ուրիշ տեղ սեփական մոխրում
Սեփական հոգին խորովել չկա,
Ախր ուրիշ տեղ
Սեփական բախտից խռովել չկա:

Ախր ես ինչպե՞ս վեր կենամ գնամ,
Ախր ես ինչպե՞ս ուրիշ տեղ մնամ:

Ախր ուրիշ տեղ

Հողի մեջ այսքան օրհնություն չկա,
Այսքան վաստակած հոգնություն չկա,
Ախր ուրիշ տեղ ձյունի մեջ` արև,
Եվ արևի մեջ այսքան ձյուն չկա:
Ախր ուրիշ տեղ տեղահան եղած,
Եկած` ուսերով Արագած սարի
Ուսերին հենված Սասնա տուն չկա:
Ախր ուրիշ տեղ
Ամեն մի քարից, առվից, ակոսից
Իմ աչքերով իմ աչքերին նայող
Մանկություն չկա…

Ախր ես ինչպե՞ս վեր կենամ գնամ,
Ախր ես ինչպե՞ս ուրիշ տեղ մնամ,
Ախր ես ինչպե՞ս ապրեմ առանց ինձ:

Կգամ

Եթե մինչև անգամ
Լսած լինես, թե ես այս աշխարհում չկամ,
Միևնույն է, կգամ, ինչ էլ լինի, կգամ,
Ուր էլ լինեմ, կգամ:
Եթե մինչև անգամ ես կուրացած լինեմ,
Եթե մինչև անգամ լույսդ մարած լինի,
Վերջին հույսդ քամին առած-տարած լինի,
Առանց լույսի կգամ, ես այս անգամ կգամ
Մենության մեջ լացող երգիդ վրա:

Համեմատություն

Բոլոր այս բանաստեղծությունները ինչ որ բանով իրար նման են, նրանցում Համո Սահյանը ասում է, որ չի կարող լքել իր հայրենիքը, որ նա այն շատ է սիրում և միայն իր հայրենիքում է նա իրեն զգում այսքան լավ, ազատ: Եվ եթե նույնիսկ այն լքի, ամպայման հետ կգա, շատ կկարոտի իր հայրենի հողերը, իր հայրենի ժողովրդին և մշակույթին: Բոլոր ստեղծագործություններում էլ հեղինակը ուզում է նկարագրել իր կապվածությունը Հայաստանի՝ իր հայրենիքի հանդեպ: Որոշ հեղինակներ միշտ նկարագրում են, թե ինչի միջով է անցել Հայաստանը, բայց Համո Սահյանը այս ստեղծագործություններում ուշադրություն է դարձնում Հայաստանի գեղեցկությանը և ուզում է կր սերը փոխանցել մեզ:

Հայոց լեզու | Գոյական. գոյականի թիվը 27.09.2022

  1. Առանձնացրեք գոյականները

Կաղնի, մեծ, կանաչ, աղջիկ, գետ, բուք, բարի, տգեղ, ճշմարտություն, անտուն, բարկացկոտ, Գայանե, տուն, կատու, գունավոր, կաղամբ, հեռուստացույց, Հայաստան, հետաքրքիր, վարդ, Վարդուհի, փշոտ, լիճ, ալիք, հզոր, բարձր, մարտ, մարտակառք, կառապան, հմուտ, մարտական,  հեծանիվ,  պատմություն, պատմական, թռչուն, թռիչք, խիզախ, բարի:

2. Մանկիկմայրմանկությունզավակորդիգագաթառյուծ
 բառերը գրիր համապատասխան շարքերում:

Ո՞վ- մանկիկ, մայր, զավակ, որդի, առյուծ
Ի՞նչ- մանկություն, գագաթ

3.Տրված բառերը դարձրու հոգնակի՝ ավելացնելով —եր կամ —ներ վերջավորությունը, օրինակ՝ սեղան-սեղաններ

  1. պարան, սեղան, սիրտ, շուն, գիրք, դասարան, գետ, բառարան

Պարաններ, սեղաններ, սրտեր, շներ, գրքեր, դասարաններ, գետեր, բառարաններ:

4.Կազմի՛ր տրված գոյականների հոգնակին:
Փորձի՛ր բացատրելթե ո՞ր բառերին է —եր վերջավորություն ավելանումո՞ր բառերին՝ —ներ:

Ա. Ծառ — ծառեր, ձայն — ձայներ, հոտ — հոտեր, քար — քարեր, կով — կովեր, արջ — արջեր, փունջ — փնջեր, լուր — լուրեր, բառ — բառեր, բեղ — բեղեր, հայ — հայեր, հայր — հայրեր, ցեղ — ցեղեր, սիրտ — սրտեր, գիր — գրեր, սյուն — սյուներ, պատ — պատեր, հույն — հույներ, ձու — ձվեր, սուր — սրեր, քիթ — քթեր, քույր — քրեր, մայր — մայրեր, ձեռք — ձեռքեր, ոտք — ոտքեր, տատ — տատեր, պապ — պապեր:

Ա խմբի բոլոր բառերը միավանկ են և այդ պատճառով ավելացնում ենք “եր” վերջավորությունը:

Բ. Եղբայր — եղբայրներ, աթոռ — աթոռներ, պապիկ — պապիկներ, տատիկ — տատիկներ, գրպան — գրպաններ, թութակ — թութակներ, եղնիկ — եղնիկներ, ոչխար — ոչխարներ, սեղան — սեղաններ, թռչուն — թռչուններ, մեքենա — մեքենաներ, բարեկամ — բարեկամներ, աշակերտ — աշակերտներ, մատյան — մատյաններ, հեռախոս — հեռախոսներ, ծաղկավաճառ — ծաղկավաճառներ, պանրագործարան — պանրագործարաններ:

Ա խմբի բոլոր բառերը բազմավանկ են և այդ պատճառով ավելացնում ենք “ներ” վերջավորությունը:

Հայ ժամանակակից հեղինակները Հայաստանի մասին | Հայոց լեզու 20.09.2022

Հայոց լեզու՝ թարգմանական նյութերի ներկայացում, անցած նյութի կրկնություն՝

Գոյականի հոլովները

Գոյականի տեսակները

Գրակ՝ Հայ գրողները՝ Հայաստանի մասին

Թադևոս Տոնոյան

Ինձ մնացել ես լոկ դու, Հայաստա՜ն

Ինձ մնացել ես լոկ դու՜, Հայաստա՜ն`
Տանս չափ ու դեռ Խոսքին համընթաց,
Թաց աչքերիս մեջ` մանկան, անհաստատ,
Դատապարտվածիդ արցունքներ են թաց.

Ինձ ափսոսանքն է պատում անեզեր.
Մեզ էլ էր տրվել Լեզուն Կենդանի,
Տանիքդ դարձյալ փլվել, ու հույսն է
Ուսն իր ետ քաշում մեր Բեռան տակից:

Լռե՜լ, անհու՜նչ են երգերդ անգիր`
Կիրակնամուտի երեկոների.
Ներիդ գնում է դարձյալ ետևից`
Դևից ծանակված ու հոտին գերի:

Վերլուծություն

Հեղինակը այս բանաստեղծության մեջ նկարագրում է հայրենիքի իր կապվածությունը։ Կարծում եմ այս բանաստեղծությամբ հեղինակը ուզոմ է ասել, որ Հայաստանը շատ դժվարության միջով է անցել, շատ կորուստներ ունեցել, բայց միևնույն է նա չի կորցրել իր սերը հայրենիքի հանդեպ։ Նաև միգուցե հեղինակը իր կարոտն էր հայրենիքի հանդեպ ուզում արտահայտել։ Բանաստեղծության մեջ Հայաստանը, կարծես թե, նկարագրված է որպես դժբախտ երկիր, բայց բանաստեղծը փորձել է այնպես անել, որպեսզի կարդացողը հասկանա, թե ինչ էլ լինի և որտեղ էլ լինի, միևնույն է իր հայրենիքի պես տեղ չկա։

Հենրիկ էդոյան
ՄԻ ՍԻՐՏ ՀԱՐԱՏԵՎ

Փոքրիկ երկիր` սեղմված
լեռների կոնքերում, ի՞նչ երգ ես
ուզում լսել, ի՞նչ խոսքեր ես հիմա
տեսնում քո երազում: Չորացած
կոկորդի մեջ, ամռան
կիզիչ օդում, ընկնում են բառերը
անձայն ու անարձագանք,
ինչպես ծառեր` կտրված
օտար մի ձեռքով, ինչպես շիրմաքարեր,
որոնց տակ աշխարհը
չունի ոչ մի չափում:
Կարճ ինչպես կյանքի խոստում,
երկար ինչպես քունը մղձավանջային
բառերը չեն հասնում քեզ:
Ի՞նչ երգ ես ուզում լսել
քո հին երազում: Այն, ինչ ունես դու,
մի սիրտ է հարատև,
որ բաց է և արթուն:

Վերլուծություն

Բանաստեղծը այս բանաստեղծության միջոցով իր վերաբերմունքն է ցույց տալիս իր հայրենիքին և այդ վերաբերմունքի մեջ ավելի շատ տխրություն կա, քան հպարտություն․ որ սովորաբար լինում է հայրենիքին նվիրված բանաստեղծություններում։ Բանաստեղծության մեջ անբացատրելի վախ կա առ այն, որ հայրենիքը աշխարհի կողմից մերժված է, անտեսված, չնայած որ այդ մասին բանաստեղծը բաց ձևով չի գրել։ Նույնսիկ ապագայի նկատմամբ տարակուսանք ու կասկածներ է բանաստեղծը թաքցրել իր տողերում։

Կատարված է Գոհար Բարսեղյանի հետ:

Հայոց լեզու Տնային և Դասարանական աշխատանքներ 16.09.2022

1.Մեսրոպ Մաշտոց, գրերի ստեղծում․ անհատական աշխատանքների ներկայացում

2.Թարգմանական ամբողջական նախագիծը

Իմ թարգմանական նախագիծը

1.Օրվա թարգմանական նախագծի թեման՝ խաղաղություն, պատերազմ։ Առաջարկվող թարգմանական նյութերի բովանդակությունը՝ արտասահմանյան հեղինակների ստեղծագործությունները պատերազմի կամ խաղաղության մասին

Մեծերը՝ պատերազմի կամ խաղաղության մասին

Վերը նշված հասկացությունները փիլիսոփաների, հոգեբանների մեկնաբանմամբ։

Ծավալը՝ կես էջ

Իմ թարգմանական աշխատանքը պատերազմի մասին

Անգլո-Զանզիբարի պատերազմը՝ պատմության ամենակարճ պատերազմ | Թարգմանություն

Ոչ թարգմանված

Война произошла 27 августа 1896 года. Длилась она с 9:00 до 9:38, то есть 38 минут.

Военный конфликт произошел между Британской империей и султанатом Занзибара. Причиной войны стал захват власти султаном Халида ибн Баргаша, который был двоюродным братом прошлого султана Хабада ибн Тувайни (умер 25 августа того же года).

Проще эту ситуацию можно описать так умерший султан был активным сторонником Британии, а захвативший власть Халид ибн Баргаш был союзником Германии. Что само собой не понравилось британцам.

Британская империя выдвинула ультиматум 26 августа в восемь утра, новому султану. По этому ультиматуму занзибарцы должны были сложить оружие и спустить флаг ( проще говоря — сдаться). Ультиматум истекал в 9 часов 27 августа. Занзибар не сдался, после чего Британия начала боевые действия, которые продлились 38 минут.

Результатом войны стало бегство султана, который укрылся в германском посольстве. Британцы непрерывно дежурили у ограды посольства, что бы арестовать беглого султана. Тогда для его эвакуации немцы пошли на хитрость. Они принесли шлюпку со своего крейсера (на плечах матросов) к дверям посольства, погрузили туда Халида ибн Баргаша и таким же способом доставили его на свой крейсер «Орлан». Формально шлюпка так же была территорией Германии, так что британцы ни чего не смогли сделать.

В результате этой войны один британский офицер был легко ранен. Со стороны Занзибара погибло около 570 человек. Так же была потоплена султанская оборонительная яхта «Глазго».

Թարգմանված

Պատերազմը տեղի ունեցավ 1896թ.-ի օգոստոսի 27: Այն տևեց 9:00 մինչև 9:38, այսինքն 38 րոպե:

Ռազմական հակամարտությունը տեղի ունեցավ Բրիտանական կայսրության և Զանզիբարի սուլթանության միջև։ Պատերազմի պատճառը սուլթան Խալիդ իբն Բարղաշի կողմից իշխանության զավթումն էր, ով նախկին Չաբադի սուլթան իբն Թուվեյնիի զարմիկն էր (մահացել է նույն թվականի օգոստոսի 25-ին)։

Այս իրավիճակը կարելի է ավելի պարզ բնութագրել, քանի որ մահացած սուլթանը եղել է Բրիտանիայի ակտիվ աջակիցը, իսկ իշխանությունը զավթած Խալիդ իբն Բարգաշը Գերմանիայի դաշնակիցն էր։ Ինչն, իհարկե, դուր չեկավ բրիտանացիներին։

Բրիտանական կայսրությունը օգոստոսի 26-ին առավոտյան ութին վերջնագիր է ներկայացրել նոր սուլթանին։ Ըստ այս վերջնագրի՝ Զանզիբարիները պետք է վայր դնեին զենքերը և իջեցնեին դրոշը (այլ կերպ ասած՝ հանձնվեին)։ Վերջնագրի ժամկետը լրացել է օգոստոսի 27-ի ժամը 9-ին։ Զանզիբարը չհանձնվեց, որից հետո Բրիտանիան սկսեց ռազմական գործողությունները, որոնք տևեցին 38 րոպե։

Պատերազմի արդյունքը գերմանական դեսպանատանն ապաստանած սուլթանի փախուստն էր։ Բրիտանացիները մշտապես հերթապահում էին դեսպանատան ցանկապատի մոտ՝ ձերբակալելու փախած սուլթանին։ Հետո գերմանացիները գնացին հնարքի՝ նրան տարհանելու համար։ Նրանք իրենց հածանավից (նավաստիների ուսերին) նավ բերեցին դեպի դեսպանատան դռները, այնտեղ բեռնեցին Խալիդ իբն Բարգաշին և նույն կերպ հանձնեցին իրենց հածանավին՝ Օռլանին։ Ֆորմալ առումով նավը նույնպես գերմանական տարածք էր, ուստի բրիտանացիները ոչինչ անել չէին կարող։

Այս պատերազմի արդյունքում մեկ բրիտանացի սպա թեթև վիրավորվել է։ Զանզիբարի կողմից զոհվել է մոտ 570 մարդ։ Սուլթանի պաշտպանական «Գլազգո» զբոսանավը նույնպես խորտակվել է:

Դասարանական աշխատանք Հայոց լեզու | Գոյականի տեսակները

Անձնանիշ և իրանիշ գոյականներ

Անձնանիշ են միայն անձ ցույց տվող գոյականները, oրինակ՝ մարդ, աղջիկ, այդ թվում՝

  • անձնանուններ, oրինակ՝  Հովհաննես Թումանյան
  • մասնագիտություն, զբաղմունք՝ oրինակ՝ դերասան, որսորդ, տնտեսուհի:

Իրանիշ են այն գոյականները, որոնք ցույց են տալիս՝

  • իրեր, oրինակ՝  պատ, աթոռ, ծաղիկ
  •  կենդանիներ, oրինակ՝ արջ, կրիա,
  • երևույթներ (ընդ որում, երևույթ ցույց տվող բառերը ոչ շոշափելի առարկաներն են),  oրինակ՝  սեր, ամպրոպ և այլն:

Կատարիր առաջադրանքները:

  1. Առանձնացրեք գոյականները:

Խիզախ, բարի, բարեկամական, շքեղ, գարուն, գարնանային, արևոտ, արև, երկար, ծաղիկ, ջինջ, վազել, բուրավետ, մեծ, ժամացույց, թրթռալ, թիավարել, ջուր, ջրոտ, ուրախ, ջրել, սար, մարդ, գնալ, ծաղկավետ, հրաշալի, երեխա, լողալ, վազվզել, մաքուր, նավաստի, օձ, ճկուն, սողալ, իջնել, ամպ, բացվել, չխկչխկալ, սև, ինքնաթիռ, առվակ, պայծառ, գոռգոռալ, բարձրանալ, սպիտակ, թիթեռ, պահակ, նավակ, գաղտնի, պահել, ոսկեզօծել, երկաթյա:

2. Առանձնացրեք անձնանիշ գոյականները:

Մարդ, սեղան, պատուհան, կրիա, որսորդ, աթոռ, մայր, դուստր, գիրք, երջանկություն, երազանք, Աշոտ, վարդ:

3.Գրեք գոյականների թիվը, ապա տեսակը՝ իրանիշ են, թե անձնանիշ:

Մահճակալից — եզակի, իրանիշ
Տաբատով — եզակի, իրանիշ
Ոտքերին — հոգնակի, իրանիշ
Բերանում — եզակի, իրանիշ
Սենյակի — եզակի, իրանիշ
Պատերի — հոգնակի, իրանիշ
Մորը — եզակի, անձնանիշ
Քեռակնոջ — եզակի, անձնանիշ
Նամակով — եզակի, իրանիշ
Խոսքերից — հոգնակի, իրանիշ

Գոյականի մասին

Առարկա ցույց տվող բառերը կոչվում են գոյական: Առարկա ասելով հասկանում ենք՝

  • իրեր, oրինակ՝  պատ, աթոռ, ծաղիկ,
  • կենդանիներ, oրինակ՝ արջ, կրիա,
  • երևույթներ, օրինակ՝ երազանք, ամպրոպ և այլն,
  • անձինք, oրինակ՝ մարդ, աղջիկ, այդ թվում՝

Գոյականները բաժանվում են հետևյալ խմբերի՝

  • հասարակ և հատուկ գոյականներ,

Այն բառերը, որոնք անվանում են առարկայի տեսակը ընդհանուր կերպով և կարող են մասնավորվել տվյալ տեսակի բոլոր առարկաների վրա, կոչվում են հասարակ գոյականներ։ Միևնույն տեսակին պատկանող, ամեն մի առանձին առարկային տրվող անունները կոչվում են հատուկ անուն։

  • թանձրացական (նյութական) և վերացական գոյականներ

Թանձրացական գոյականներն անվանում են բուն առարկայական աշխարհն
իր ամբողջ բազմազանությամբ, իսկ վերացական գոյականները նյութական
մարմիններ չեն անվանում, այլ ցույց են տալիս հատկանիշներ, երևույթներ
(բնության, հասարակական, մտավոր), բայց քերականորեն հասցված են
առարկայի աստիճանի, որպես առարկա մտածված։

  • անձ և ոչ անձ ցույց տվող գոյականներ

Անձ ցույց տվող գոյականները անձերի հատուկ և հասարակ անուններն են, ոչ անձ (իր) ցույց տվող գոյականն են մյուս բոլոր գոյականները։
Անձ ցույց տվող գոյականները սովորաբար ներգոյական հոլով չեն ունենում, իսկ ոչ անձ ցույց տվողների ճնշող մեծամասնությունը այդ հոլովն ունի։ Անձ ցույց տվողները պատասխանում են «ո՞վ», իր ցույց տվողները՝ «ի՞նչ» հարցին։