Ատոմի էլեկտրոնային թաղանթիկ Սովորել`էջ-105-112,վարժ`112-113

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Առավելագույնը քանի՞ էլեկտրոնի կարող է «տեղ տրամադրել» ատոմի չորրորդ էներգիական մակարդակը:

2*4²=32

2. Հետևյալ մեծություններից որի՞ հետ է համընկնում հիմնական վիճակում գտնվող քիմիական տարրի ատոմի էներգիական մակարդակների թիվը.

ա) կարգաթիվ
բ) խմբի համարին
գ) պարբերության համարին
դ) հարաբերական ատոմային զանգվածին

3. Հետևյալ պնդումներից ո՞րն է ճիշտ.

1) ատոմի էլեկտրոնային թաղանթն առաջացնում են ատոմում առկա բոլոր էլեկտրոնները.
2) միջուկին առավել մոտ գտնվող էլեկտրոնային շերտն անվանվում է արտաքին:

ա) երկու պնդումներն էլ ճիշտ են
բ) երկու պնդումներն էլ սխալ են
գ) ճիշտ է միայն առաջինը
դ) ճիշտ է միայն երկրորդը

4. Ո՞ր բառակապակցություններն են բաց թողած:

Արտաքին ազդեցության բացակայության դեպքում էլեկտրոններն ըստ էներգիական մակարդակների բաշխվում են այնպես, որ ատոմի գումարային էներգիան նվազագույնն է: Ատոմի նման վիճակն անվանվում է հիմնական վիճակ:

5. Քիմիական ո՞ր տարրի ատոմին է համապատասխանում հետևյալ էլեկտրոնային ուրվագիրը.

ա) բերիլիում
բ) բոր
գ) ածխածին
դ) ազոտ

6. Հաստատե՛ք կամ ժխտե՛ք (չգիտեմը նույնպես տարբերակ է) պարբերական համակարգի 31 զանգվածային թվով 15-րդ տարրի վերաբերյալ հետևյալ պնդումները.

1) քիմիական նշանն է P
2) ատոմի միջուկի լիցքն է +15
3) միջուկում նեյտրոնների թիվն է 15
4) միջուկում պրոտոնների թիվն է 15
5) արտաքին էներգիական մակարդակում էլեկտրոնների թիվն է 6
6) օժտված է մետաղական հատկություններով

Կորդինատային համակարգ

Փիղ

Գայլ

Կաչաղակ

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից էջ 81-ից մինչև էջ 85

Տարբերակ 1

I.
Աշպատանք կատարվում է, երբ ավտոբեռնիչը բարձրացնում է բեռը:
Պատ.՝ 3:

II.
A=Fs
F=6Ն s=2մ
A=6Ն*2մ=12Ջ
Պատ.՝ 3:

III.
S=5մ
A=20Ջ
P=A/S=20Ջ/5մ=20Ն*մ/58=4Ն
Պատ.՝ 1:

IV.
F=5000Ն
S=200մ
A=F*s=5000Ն*200մ=10000=10000կՋ
Պատ.՝ 2:

V.
1կՋ=1000Ջ
1Ջ=1Ն*Ջ
A=f*s=mgs=10կգ
9,8Ն/կգ*500Ն=500Ջ
Պատ.՝ 2:

VI.
A=Fs
F=60Ն
s=50մ
A=60*50
A=3000Ջ
Պատ.՝ 1:

VII.
m=P*V
p=1500կգ/մ³
V=0,5մ³
m=1500կգ/մ^3_*0,5մ³=750կգ
F=mg
g=10Ն/կգ
F=750կգ*10Ն/կգ=7500Ն
A=Fs
s=4մ
A=7500Ն*4մ=30 000Ջ
Պատ.՝ 3:

Տարբերակ 2

I.
Ապակու հարթ հորիզոնական մակերևույթով գլորվում է գնդիկը
Պատ.՝ 3:

II.
A=Fs
F=8Ն
A=32Ջ
S=?
S=A:F
S=32:8=4մ
Պատ.՝ 3:

III.
A=12Ջ
s=3մ
P-?
A=p*s
P=A/s=12Ջ/3մ=4Ն
Պատ.՝ 3:

IV.
F=2500Ն
s=400մ
A=?
A=Fs=2500Ն * 400մ=1 000 000Ջ=1000կՋ
Պատ.՝ 4:

V.
F=100Ն
s=5մ
A=?
A=Fs=100Ն * 5մ=500Ջ
Պատ.՝ 2:

VI.

VII.

Տարբերակ 3

Լուծել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ 174-ի խնդիրներ 107-ից մինչև 110

107.
A=Fs
F=20Ն s=5մ
A=20Ն_^*5մ
A=100Ջ

108.
s=A:F
A=32Ջ F=8Ն
s=4մ

109.
A=Fs
F=mg
g=10Ն/կգ m=10կգ s=5մ
F=10^_*10=100Ն
A=100*5=500Ջ

110.
m=P*V

P=2000կգ/մ³

V=0,25մ³

m=2000կգ/մ^3_*0,25մ³=500կգ

F=mg

g=10Ն/կգ

F=500կգ*10Ն/կգ=5000Ն

Թեման.Մեխանիկական աշխատանք:Հզորություն:

Դասարանում քննարկվող հարցեր.

1.Ե՞րբ է ֆիզիկայում օգտագործվում <<աշխատանք>> հասկացողությունը

Ֆիզիկայում “աշխատանք” հասկացությունը օգտագործվում է միայն այն ժամանակ, երբ դիտարկվում է մարմնի շարժումը որևէ ուժի ազդեցությամբ: Նման դեպքերում ասում են, որ կատարվում է մեխանիկական աշխատանք:

2.Ի՞նչ մեծություններից է կախված մեխանիկական  աշխատանքը

Մեխանիկական աշխատանքը կախված է մարմնի վրա ազդող ուժից և անցած ճանապարհից:

3.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը:Ո՞րն է աշխատանքի բանաձևը

Աշխատանք = ուժ ^_x ճանապարհ

A=Fs

4.Ի՞նչ միավորով է արտահայտվում աշխատանքը, միավորների ՄՀ-ում

Արտահայտվում է ջոուլով:

Ջ

5.Ի՞նչն է կոչվում հզորություն

Հզորություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է աշխատանքի հարաբերությանն այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում կատարվել է այդ աշխատանքը:

6.Ինչպես հաշվել հզորությունը:Ո՞րն է հզորության բանաձևը և միավորը

Հզորություն = աշխատանք : ժամանակամիջոց

N=A:t

Հզորության միավորը վատտն է:

Վտ

7.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը՝իմանալով հզորությունը և աշխատանքը կատարելու ժամանակամիջոցը

Աշխատանք = հզորություն ^_x ժամանակամիջոց

A=Nt

Կատարած աշխատանքը իմանալու համար պետք է հզորությունը բազմապատկել այն ժամանակամիջոցով, որի ընթացքում կատարվել է այդ աշխատանքը:

 Սովորել Է..Ղազարյանի դասագրքից էջ82-ից մինչև էջ89

Սովորել. Է.Ղազարյանի դասագրքից պատրաստել նյութ էջ89-ի«Հետաքրքիր է իմանալ»թեմայից

Հետաքրքիր է իմանալ

Հզորության “ձիաուժ” միավորի մասին

Քանի դեռ Ջեմս Ուատտը չէր կատարելագործել շոգեմեքենան, և քանի դեռ այն
չէր դադարել պարզապես թանկարժեք խաղալիք լինելուց, հզորության միավորի սահ-
մանման անհրաժեշտություն չկար։
Այն ժամանակ լուրջ, մտահոգող խնդիրներից էր հանքահորերից պոմպերով ջուրը հանելը: Սկզբնական շրջանում այդպիսի գործերի համար ձիեր օգտագործելն Անգլիայում բավական թանկ էր։ Այդ պատճառով էր, որ շոգեմեքենայի գյուտարարին հետաքրքրում է, թե քանի՞ ձիու կփոխարինի մեկ մեքենան, և ինչպե՞ս արտահայտել մեքենայի հզորությունը ձիու հզորությամբ, այսինքն՝ այն աշխատանքով, որ ձին կատարում է 1 ժամում, 1 րոպեում, 1 վայրկյանում:
Ուատտը փորձնականորեն որոշում է, որ ձին 75 կգ զանգվածով բեռը
1 վայրկյանում բարձրացնում է 1մ: Այսինքն՝ 1 վայրկյանում ձին կատարում է 75կգ _* 9,8 Ն/կգ _* 1մ=735 Ջ աշխատանք։ Ձիու զարգացրած միջին հզորությունն անվանել են ձիաուժ (կրճատ ձ.ու.): Ուատտը հաշվել է, որ

1ձ.ու. (ձիաուժ) = 735Ջ/1վ = 735Վտ:

Համեմատելու համար նշենք, որ ժամանակակից ավտոմեքենաների շարժիչ-
ները զարգացնում են 60 — 500 ձ.ու. հզորություն:
Չնայած անվանմանը՝ պետք է հիշել, որ ձիաուժը ոչ թե ուժի, այլ հզորության միավոր է:

Ամփոփումների շարք

Բանավոր ներկայացնել Հռոմեկան կայսրությունը։

Առաքելական դարաշրջանում Հռոմեական Կայսրությունը միակ հզոր ուժն էր աշխարհում: Այն ներառում էր այն ամենը, ինչ գտնվում էր Եփրատ, Դանուբ, Հռենոս գետերի, Ատլանտյան օվկիանոսի և Սահարա անապատի միջև: Ք.ծ.ա. 63 թվականին, երբ Պոմպեոսը գրավեց Երուսաղեմը, Պաղեստինը դարձավ ենթակա նահանգ: Պողոսը, որը Հռոմեական կայսրության քաղաքացի էր, օգտագործեց հունարենը, կայսրության մեջ ամենաշատ օգտագործվող լեզուն, ավետարանը կայսրությունով մեկ տարածելու համար:
Դիոկղետիանոսի ձեռնարկումներից հետո վերսկսվեցին իշխանության համար պատերազմները: Հաղթեց Կոնստան տինոս Մեծը: Նա իր մայրաքաղաքը դարձրեց (330 թ.) Բոսփորի նեղուցի ափին գտնվող հունական Բյուզանդիոն քաղաքը: Նա քաղաքը վերակառուցեց շքեղ շինություններով և կոչեց իրանունով՝ Կոստանդնուպոլիս:

Նշել հռոմեկան կայսրերից մի քանիսին, նկարագրել նրանց։

Օկտավիանոս Օգոստոս

Ծննդյան ժամանակ տրված անունը՝ Գայոս Օկտավիոս Թուրինոս: Ծագումով եղել է հարուստ ընտանիքից, Կեսարի քրոջ թոռն էր։ Մ.թ.ա. 27-23 թվականներին Օկտավիանոսն իր ձեռքում է կենտրոնացրել մի շարք սովորական և արտակարգ պաշտոններ, որոնք թույլ էին տալիս նրան կառավարել Հռոմեական հանրապետությունը՝ խուսափելով բաց միապետության հաստատումից։

Տիբերիոս

Կալիգուլա

Կլավդիոս

Ներոն

Ինչպե՞ս կործանվեց Հռոմեկան կայսրությունը։

Կորդինատային համակարգ

Ուղտ

Ձի

Ջայլամ

Սագ