• Ընտրում ենք տրված թեմաներից որևէ մեկը.
  • «Ինչպես ենք միմյանց ողջունում»,
  • «Ինչպես ենք միմյանց հրաժեշտ տալիս»,
  • «Ինչպես ենք միմյանց շնորհակալություն հայտնում»,
  • «Ինչպես ենք միմյանցից ներողություն խնդրում»,
  • «Ինչպես ենք միմյանց գովում»:
• Նախընտրած թեմայի մասին գրում ենք շարադրանք:
• Գրում ենք, թե, օրինակ, իրար բարևելիս մարդիկ ինչ բառեր են գործածում, կարող ես օգտվել համացանցից, ուշադիր լսել շրջապատիդ մարդկանց, փորձիր հասկանալ, թե մարդիկ ավելի հաճախ որ տարբերակն են ընտրում, չխուսափես գրել նաև շատ տարածված անցանկալի ձևերը, օրինակ`պրիվետ ու նշես կարծիքդ դրա մասին: Կարող ես նաև գրել, թե ինչ շարժումներ` ժեստեր են մարդիկ օգտագործում խոսքի հետ կամ փոխարեն, օրինակ`բարևելիս ձեռքը բարձրացնելն ու աջուձախ շարժելը:
• Աշխատանքը դարձնում ենք տեսանյութ:

Արդյունքը` պատումներ, տեսանյութեր:

Ինչպես ենք միմյանց ողջունում

Մարդիկ իրար ողջունում են զանազան ձևերով։ Օրինակ՝ “Ողջույն”, “Բարև”։ Մեկ-մեկ ասում են նաև “Պրիվետ”։ Կան նաև ձևեր, որի ժամանակ առանց խոսքերի ուղակի ձեռքն են բարձրացնում և թափահարում այն կամ իրար ձեռք են սեղմում։ Ֆրանսիացիները հանդիպելուց ամպայման համբուրում են իրար այտերը երկու անգամ։ Ճապոնիայում բարևելուց խոնարհում են գլուխը։ Չինաստանում նաև ձեռքերի ափերը կպցնում են իրար, իսկ Գրենլանդիայում բարևելիս դպչում են իրար քթերով։

Բարևելու ձևերը

Իմ սիրելի ֆիլմը կոչվում է <<Добро пожаловать или посторонним вход воспрещен>>. Ֆիլմը պատմում է մի տղայի մասին որը խաղտել էր ճամբարի կանոնը և հեռացվել էր ճամբարից, բայց նա չհանձնվեց և իր ընկերների օգնությամբ կարողացավ գաղտնի մնալ ճամբարում։ Այս ֆիլմը ուսուցանում է ընկերության և հնարամիտության կարևորությունը։ Նաև այս ֆիլմը շատ ծիծաղալու է և հետաքրքիր նույնիսկ մեծերի համար։

https://www.youtube.com/watch?v=gi7gs4EGnCI

Ես Նանե Խաչատրյանն եմ։ Ծնվել եմ Երևանում,  հուլիսի 25-ին, 2008թ․-ին։ Ես տասնմեկ տարեկան եմ։ Սիրածս գիրքը <<Հարրի Փոթերն>> է։ Գնացել եմ պարի, մակրամեի, լողի և այլն։  ՈՒզում եմ սովորել <<Մխիթար Սեբաստացի>> կրթահամալիրում, որովհետև այստեղ ավելի հետաքրքիր են անցնում դասերը քան մյուս դպրոցներում։ Նաև դասատուները ավելի ջերմ են աշակերտների հանդեպ։ Այս դպրոցը ինձ շատ է դուր գալիս։ Իմ սիրած գույները մուգ վարդագույնն է և փիրուզագույնը։ Սիրում եմ լողալ լողավազանում և ջրացատկ։ Նաև սիրում եմ բակում խաղալ և նկարել։ ՈՒնեմ շատ կենդանիներ՝ 4 փոքրիկ ձուկ, 2 ալիքավոր թութակ, գերմանամուկ և ջրային կրիա։ Թութակներից էգի անունը Վիկի է, իսկ արուինը՝ Կոկո։ Ես իմ բոլոր կենդանիներին շատ եմ սիրում։ Իմ մասին դեռ այսքանը։

Չարենցյան ընթերցումներ

• Ընթերցում ենք Չարենցից առնվազն 5 գազել:
• Կարող ես ընտրել նաև ցանկացած այլ ստեղծագործություն Չարենցից:
• Դրանք առանձին-առանձին ներկայացնում ենք ձայնագրություններով կամ տեսանյութերով:

ԿԱՊՈՒՅՏ ԲԱԺԱԿԸ ՀՈԳԵԹՈՎ ԴՈՒ ԽՄԻ՛Ր

Կապույտ բաժակը հոգեթով դու խմիր,
Սիրտդ լցվի թող հեքիաթով — դու խմի՜ր
Իրիկնային երկինքը բիլ թող անվերջ

ԿԱՊՈՒՅՏ ԲԱԺԱԿԸ ՀՈԳԵԹՈՎ ԴՈՒ ԽՄԻ՛Ր

ԻՄ ԽՈՍՔԵՐԸ ԿԱՐԿԱՉՈՒՄ ԵՆ ԿԱՊՈՒՅՏՈՒՄ

Իմ խոսքերը կարկաչում են կապույտում,
Կարկաչում են ու կանչում են, կապույտում:

Կարոտներ կան, որ անմարմին ու տրտում —
Միայն շշուկ ու հնչյուն են — կապույտում:

Երազներ կան, որ կարոտներ են միայն,
Լո՛ւյս կարոտներ, որ կանչում են կապույտում…

ԻՄ ԽՈՍՔԵՐԸ ԿԱՐԿԱՉՈՒՄ ԵՆ ԿԱՊՈՒՅՏՈՒՄ

ՔՈ՜ՒՅՐ, ԶԱՆԳԵՐԻ ՏԽՐՈՒԹՅԱՆ ՄԻ ՂՈՂԱՆՋ Է ՔՈ ՀՈԳԻՆ

Քո՛ւյր, զանգերի տխրության մի ղողանջ է քո հոգին:
Դղյակի մեջ մենության բախտի կանչ է քո հոգին:

Եվ մենակ է, քույր-աղջիկ, այնքան մենակ ու տրտում.
Իրիկնային կապույտում մի ճաճանչ է քո հոգին…

Ո՞ւմ ես կանչում և ինչո՞ւ. զանգերը ո՞ւմ են կանչում.
Բայց չե՛ս գտնի, քո՜ւյր-աղջիկ, թող չկանչե քո հոգին…

ՔՈ՜ՒՅՐ, ԶԱՆԳԵՐԻ ՏԽՐՈՒԹՅԱՆ ՄԻ ՂՈՂԱՆՋ Է ՔՈ ՀՈԳԻՆ

ԲՈԼՈՐ ԽՈՍՔԵՐՆ ԻՄ ԵՐԳՈՒՄ ՃԱՃԱՆՉՆԵՐ ԵՆ ԼՈԿ

Բոլոր խոսքերն իմ երգում — ճաճանչներ են լոկ:
Կապույտ միգում — ոսկեգույն ճաճանչներ են լոկ:

Քո աչքերից, քո դեմքից, քո լուսե երկրից
Ճառագայթված իմ հոգում — ճաճանչներ են լոկ

Իմաստ չկա, միտք չկա խոսքերում այս հին,
Բայց ինչո՞ւ են ամոքում — ճաճանչներ են լոկ…

ԲՈԼՈՐ ԽՈՍՔԵՐՆ ԻՄ ԵՐԳՈՒՄ ՃԱՃԱՆՉՆԵՐ ԵՆ ԼՈԿ

ԿՂՈՂԱՆՋԵՆ ՕՐԵՐԸ ՔՈ, ԿՄԱՐԵՆ

Մենք չգիտենք, քո՜ւյր իմ, մեզ կապույտը ո՞ւր կտանի.
Թե լուռ լինենք, լուռ ու հեզ — կապույտը ո՞ւր կտանի:

Նա — տրտմունակ մի կարոտ, նրա անունը սակայն
Ո՜չ դու գիտես, քո՜ւյր, ոչ ես, — կապույտը ո՞ւր կտանի…

Կորցրել ենք աշխարհի ճամփաները հին.
Իմ ո՛րբ ընկեր, քո՜ւյր իմ, մեզ կապույտը ո՞ւր կտանի…

ԿՂՈՂԱՆՋԵՆ ՕՐԵՐԸ ՔՈ, ԿՄԱՐԵՆ

Տարբերակ 1

1.Գտնել AB հատվածի երկարության մոտավոր արժեքը 1 սմ ճշգրտությամբ պակասորդով և հավելուրդով.

A _________________________________ B

Պակասորդով – 6
Հավելուրդով – 7

2 .Գծել 2 3/5 սմ և 3 2/5 սմ կողմերով ուղղանկյուն: Հաշվիր նրա մակերեսը:

2 3/5 * 3 2/5 = 221/25սմ2
3.Հաշվիր 12/3սմ կող ունեցող խորանարդի ծավալը:

1 2/3 * 1 2/3 * 1 2/3 = 125/27 = 4 17/27սմ3

4.Հաշվել ABD եռանկյան մակերեսը, եթե ABCD քառակուսու կողմը 23/4 սմ է:

2 ¾ * 2 ¾ = 11/4 * 11/4 = 121/16 սմ2
121/16 : 2 = 121/32 = 3 25/32 սմ2

5.Հաշվել ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը, եթե նրա չափումներն են 11/2սմ, 23/4սմ, 32/3սմ:
2 ¾ * 1 ½ * 2 = 11/4 * 3/2 * 2/1 = 66/8 = 33/4 սմ2
1 ½ * 3 2/3 * 2 = 3/2 * 11/3 * 2/1 = 66/6 = 33/3 սմ2
2 ¾ * 3 2/3 * 2 = 11/4 * 11/3 * 2/1 = 242/12 = 121/6 սմ2
33/4 + 33/3 + 121/6 = 472/12 = 39 1/3 սմ2

6.Քառակուսին, որի մակերեսը 1դմ2 է, տրոհված է 100 հավասար քառակուսիների: Ինչքա՞ն է այդպիսի քառակուսու կողմի երկարությունը:

1 դմ2 = 10 * 10 = 100 սմ2
100 : 100 = 1 սմ2

1.Բժշկական ջերմաչափն ինչո՞վ է տարբերվում սովորական ջերմաչափից:

Բճշկական ջերմաչափի սանդղակը սկսում է մարդու օրգանիզմին բնորոշ հնարավոր թվերով։

2.Ճի՞շտ է վարվում արդյոք նկարում պատկերված տղան: Հիմնավորե՛ք ձեր պատասխանը:

Տղան ճիշտ է և սխալ։ Ճիշտ է, որովհետև վազում է դեպի ծառերի խմբի մոտ, իսկ սխալ է, որովհետև կայծակահարվելու շանսը մեծանում է վազելուց։

925-929 մնաց., 932, 935

925. Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) 4 * x = 0

X = 0 : 4 = 0

դ) 7 * x = 7

X = 7 : 7 = 1

զ) 8 – x = 7

X = 8 – 7 = 1

926. Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) ½ * (x — 4) = x/3

X/2 – 4/2 = X/3

X – 4/2 – X/3 = 0

3X/6 – 12/6 – 2X = 0

X – 12 = 6 * 0

X = 12

դ) 5 ⋅ (x – 9) + 6 ⋅ (2 – x) = 1

5X – 45 + 12 – 6X = 1

-X – 33 = 1

-33 – 1 = X

X = -34

զ) 2/3 * (3x — 5) = 6 + x

2 * (3X — 5)/3 = 6 + X

6X/3 – 10/3 = 6 + X

6X – 10 = 3 * 6 + X

6X – 10 = 18 + 3X

6X – 3X = 18 + 10

3X = 28

X = 9 1/3

927. Կազմե՛ք հավասարում և լուծե՛ք այն.

բ)  x թվից հանել են 10 և ստացել են 7:

X = 10 + 7 = 17

դ)  11-ին գումարել են x թիվը և ստացել են 25:

X = 25 – 11 = 14

զ)  15-ից հանել են x թվի եռապատիկը և ստացել են 3:

15 – 3X = 3

15 – 3 = 3X

12 = 3X

X = 12 : 3 = 4

928. Բավարարո՞ւմ է արդյոք 2 թիվը տրված անհավասարմանը.

բ) 2x < 3 Ոչ

դ) 3x > 4 Այո

զ) 8 – x < 10 Այո

929. Գտե՛ք անհավասարման լուծումը.

բ) 1 2/3 < x < 5 4/7

1 2/3 < 2 5/6 < 5 4/7

դ) –2 < x < 3

–2 < 0 < 3

զ) – 9 3/4 < x < – 2 1/5

– 9 3/4 < -6 4/5 < – 2 1/5

932. Հայտնի է, որ a­ն ամբողջ թիվ է։ Կարելի՞ է ասել, որ՝

ա) a­ն բացասական թիվ է, Այո

բ) a­ն դրական թիվ է, Այո

գ) a­ն կոտորակային թիվ է, Ոչ

դ) |a|­ն ոչ բացասական թիվ է, Ոչ

ե) 2a–3<2a, Այո

զ) (|a|+1)­ը դրական թիվ է։ Ոչ

935. Գտե՛ք (a + b) – c արտահայտության արժեքը, եթե՝

ա) a = -5 1/3, b = 2 ¾, c = 3 ¼

(-5 1/3 + 2 ¾) – 3 ¼ = (-16/3 + 11/4) – 13/4 = -97/12 – 13/4 = -97 — 39/12 = -58/12 = -4 10/12

բ) a = 3/8, b = -5/8, c = 6 ½

(3/8 + -5/8) – 6 ½ = (3/8 + -5/8) – 13/2 = -2/8 – 13/2 = -2 — 52/8 = -54/8 = -6 6/8 = 6 -3/4

921-924 մնաց., 932, 935

921. Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) x – 303 = 27

X = 303 + 27 = 330

դ) 84 + x = 124

X = 124 – 84 = 40

զ) 2003 + x = 4561

X = 4561 – 2003 = 2558

922. Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) x – ½ = 5/6

X = 5/6 + ½ = 8/6 = 1 1/3

դ) 1 2/3 + x = 4 7/9

X = 43/9 – 5/3 = 28/9 = 3 1/9

զ) 5 7/8 –  x = 4 13/16

5 7/8 – 4 13/16 = X       47/8 – 77/16 = X

X = 94/16 – 77/16 = 17/16 = 1 1/16

923. Հավասարման արմա՞տն է արդյոք 3 թիվը.

բ) 3 – x = 0 Այո

դ) 2 ⋅ x = 6 Այո

զ) x = 6 – x Այո

932. Հայտնի է, որ a­ն ամբողջ թիվ է։ Կարելի՞ է ասել, որ՝

ա) a­ն բացասական թիվ է, Այո

բ) a­ն դրական թիվ է, Այո

գ) a­ն կոտորակային թիվ է, Ոչ

դ) |a|­ն ոչ բացասական թիվ է, Ոչ

ե) 2a–3<2a, Այո

զ) (|a|+1)­ը դրական թիվ է։ Ոչ

935. Գտե՛ք (a + b) – c արտահայտության արժեքը, եթե՝

ա) a = -5 1/3, b = 2 ¾, c = 3 ¼

(-5 1/3 + 2 ¾) – 3 ¼ = (-16/3 + 11/4) – 13/4 = -97/12 – 13/4 = -97 — 39/12 = -58/12 = -4 10/12

բ) a = 3/8, b = -5/8, c = 6 ½

(3/8 + -5/8) – 6 ½ = (3/8 + -5/8) – 13/2 = -2/8 – 13/2 = -2 — 52/8 = -54/8 = -6 6/8 = -3/4

921-924 մնաց., 932, 935

921. Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) x – 303 = 27

X = 303 + 27 = 330

դ) 84 + x = 124

X = 124 – 84 = 40

զ) 2003 + x = 4561

X = 4561 – 2003 = 2558

922. Լուծե՛ք հավասարումը.

բ) x – ½ = 5/6

X = 5/6 + ½ = 8/6 = 1 1/3

դ) 1 2/3 + x = 4 7/9

X = 43/9 – 5/3 = 28/9 = 3 1/9

զ) 5 7/8 –  x = 4 13/16

5 7/8 – 4 13/16 = X       47/8 – 77/16 = X

X = 94/16 – 77/16 = 17/16 = 1 1/16

923. Հավասարման արմա՞տն է արդյոք 3 թիվը.

բ) 3 – x = 0 Այո

դ) 2 ⋅ x = 6 Այո

զ) x = 6 – x Այո

932. Հայտնի է, որ a­ն ամբողջ թիվ է։ Կարելի՞ է ասել, որ՝

ա) a­ն բացասական թիվ է, Այո

բ) a­ն դրական թիվ է, Այո

գ) a­ն կոտորակային թիվ է, Ոչ

դ) |a|­ն ոչ բացասական թիվ է, Ոչ

ե) 2a–3<2a, Այո

զ) (|a|+1)­ը դրական թիվ է։ Ոչ

935. Գտե՛ք (a + b) – c արտահայտության արժեքը, եթե՝

ա) a = -5 1/3, b = 2 ¾, c = 3 ¼

(-5 1/3 + 2 ¾) – 3 ¼ = (-16/3 + 11/4) – 13/4 = -97/12 – 13/4 = -97 — 39/12 = -58/12 = -4 10/12

բ) a = 3/8, b = -5/8, c = 6 ½

(3/8 + -5/8) – 6 ½ = (3/8 + -5/8) – 13/2 = -2/8 – 13/2 = -2 — 52/8 = -54/8 = -6 6/8 = -3/4

ԵՐԲ ԷՍ ՀԻՆ ԱՇԽԱՐՀԸ ՄՏԱ

Երբ էս հին աշխարհը մտա ես տաղով, սազով-քամանչով՝
Ի՜նչ պիտի անե աշխարհում էս անմիտ-անճարը, ասին:
Սակայն երբ խալխի քեֆերին ես անուշ տաղերս ասի՝
Ամառվա մրգերի նման անո՜ւշ է քո բառը, ասին:
Բայց խալխի անսիրտ քեֆերին ես տխուր, մենակ մնացի,
Ուզեցի թողնեմ-հեռանամ՝ հպարտ է ու չար է, ասին:
Եվ սրտի ցավից հուսահատ՝ ես մե թաս օղի խմեցի –
Չարենցը ցնդած-գինեմոլ, հարբեցող-հիմար է, ասին:
Ու ձմռան բուքերի միջին ես բոբիկու մերկ մնացի.-
Դուրսը ցուրտ, ձմեռ է, սակայն հոգուդ մեջ ամառ է, ասին:
Ասի` թե մա՛րդ եք ախար դուք, չե՞ք տեսնում մարմինս ծվատ.
Չարենցի հոգին տաղերում աննկուն, համառ է, ասին:
Խնդացին, քրքջացին միայն, որ այդպես մնացել եմ մերկ.-
Դարերի հիացմունքը վսեմ տաղերիդ համար է, ասին:

Սովորում ենք անգիր տրված ստեղծագործության որևէ հատված կամ ամբողջությամբ:

Ինչի՞ մասին է ստեղծագործությունը:

Ստեղծագործության օգնությամբ Չարենցը պատմում է, որ իրեն ոչ ոք չէր հասկանում։

Բառարաններից օգտվելով` բացատրում ենք մգեցված բառերի իմաստները:

Քամաչա — Արևելյան լարային կնտնտոցավոր երաժշտական գործիք

Խալխ – Ժողովուրդ

Թաս — Գավաթ, ըմպանակ

Ծվատ — ծվենների վերածված, պատառոտված

Աննկուն — անխորտակելի, անհաղթելի, անընկճելի

Քրքջալ — մեկի անհաջողության՝ ձախողության վրա ծիծաղել

Վսեմ տաղ – անսպառ ձայն

Շեղատառ գրված բառերը ի՞նչ ընդհանրություն ունեն: Գրում ենք այդ բառերն ու ավելացնում նմանատիպ բառեր:

Հին, անուշ, անսիրտ, համառ – բոլորը ածական են

Հին, անուշ, անսիրտ, համառ, մեծ, փոքր, լավ, գեղեցիկ, լուսավոր, լեռնային, փայտե, մետաղական, տնտեսական։

Ստեղծագործական—վերլուծական աշխատանքների առնվազն 2 թեմա.

• Չարենցի սիրուն տողերից
• Հանճարեղ Չարենցը
• Երբ սկսեցի Չարենց կարդալ…

Հանճարեղ Չարենց

Մեծ գրող Չարենցը դեռևս պատանի տարիքում գրել է «Ծաղիկները հեզ թեքվում են քամու օրորի տակին», «Երեք երգ տխրադալուկ աղջկան»։ Հետագայում գրել է «Կապուտաչյա հայրենիք», «Դանթեական առասպել» պոեմները։ 1918-1920 թթ․«Սոմա», «Ամբոխները խելագարված» պոեմները և «Ողջակիզվող կրակ» շարքը։ 1920-1921 թվականներին Չարենցը գրում է «Նաիրի երկրից», «Դեպի ապագան», «Բրոնզե թևերը կարմիր գալիքի» ռադիոպոեմները։ 1922-1924 թվականներին Չարենցը գրում է «Պոեզոզուռնա», «Կոմալմանախ» ժողովածուները, «Ռոմանս անսեր» պոեմը, «Ասպետական» ռապսոդիան, «Կապկազ» թամաշան։

Չարենցի սիրուն տողերից

Կյանքը

Կյանքը – երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, –
Կյանքը – կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:
Կյանքը – կրակ ճահիճներում՝ կա ու չկա, –
Կյանքը – ճամփորդ, սպասված հյուր, որ պետք է գա:
Կյանքը – երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, –
Կյանքը – կորած աստղերի՜ պես հազարանուն …