Grammar: the degrees of comparison
English in Mind, pages 20, 21, 22
Reading text: Australia almost the champions(page 22)
Page 20

Page 21






Page 22





Grammar: the degrees of comparison
English in Mind, pages 20, 21, 22
Reading text: Australia almost the champions(page 22)
Page 20

Page 21






Page 22





Ստեղծագործում ես՝ ընտրելով թեմաներից մեկը և զրուցելով ինքդ քեզ հետ:
Ինչպիսի՞ն եմ ուզում տեսնել ինձ տարիներ անց
Ես ուզում եմ սովորական կյանք ունենալ: Դեռ չգիտեմ ինչ աշխատանք ընտրել, բայց լավ աշխատավարձ ունեցող և որ այն լինի ինձ հոգեհարազատ: Կուզենայի հոգատար, գեղեցիկ և հավատարիմ մարդ: Ուզում եմ ունենալ մեկ կամ երկու երեխա, ոչ ավել: Կուզենայի ապրել մեծ բնակարանում, որը շատ գեղեցիկ և ժամանակակից լինի: Կուզենայի շատ ճամփորդել և ուղղակի վայելել կյանքը:
Ժամկետը՝ Նոյեմբեր
Դասարաններ՝ 7, 8 դասարաններ
Պատասխանատուներ՝ Զարինե Փանյան
Ուս. վայրը՝ Միջին դպրոցներ
Նպատակը՝ Հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսները կրթահամալիրի Մաթեմատիկա ամսագրի օրացույցով համարվում են Անանիա Շիրակացու օրեր։ Կիրականացնենք հետևյալ նախագիծը․
Սեբաստացի սովորողները հոկտեմբեր ամսվա ընթացքում համացանցից, հանրագիտարաններից , գրքերից կամ այլ աղբյուրներց կգտնեն ինֆորմացիա Անանիա Շիրակացու կենսագրության և նրա գործունեության վերաբերյալ։ Քանի որ, Շիրակացուց մեզ շատ քիչ խնդիրներ են հասել, ապա հին գրքերից և տարբեր աղբյուրներից կգտնենք խնդիրներ, եթե դրանք թարգմանված են, իսկ եթե ոչ, ապա կկատարենք թարգմանություններ և կլուծենք Շիրակացուն պատկանող այդ հին խնդիրները։
Ընթացքը՝ Դասարանը կբաժանվի 5-6 հոգանոց խմբերի, այնուհետև վերը նկարագրված նախագիծը կիրականացնեն։ Սովորողներից պահանջվում է , իրենց հետ ունենալ համակարգիչ, նոթբուք կամ նեթբուք։ Արդյունքները գրանցում են իրենց բլոգներում։
Անանիա Շիրակացի
Կենսագրություն
Շիրակացին ծնվել է 610թ-ին, իսկ մահացել է մոտավորապես 690թ-ին: Նա ծնվել էր Անանիա գյուղում: Հետևաբար սովորել է Դպրևանքի դպրոցում: Նա որոշեց շարունակել ուսումը, բայց չգտնելով ուսուցիչ և գրքեր, նա որոշեց մեկնել Բյուզանդիա: Նա գտավ մի ուսուցիչ, բայց պարզվեց որ նա թվաբանությանը չի տիրապետում: Ապա ուզում է մեկնել Կոստանդինոպոլիս, երբ հանդիպում է այնտեղից եկող ծանոթների և լսում Տյուքիկոս Բյուզանդացու մասին, որը ապրում է Տրապիզոնում։ Ութ տարի սովորելով Տյուքիկոսի մոտ, նա տիրապետում համարողական գիտությանը, ինչպես նաև ծանոթանում այլ գիտությունների և բազմաթիվ գրքերի հետ։ Հետո նա վերադառնում է Հայաստան, որտեղ բացում է դպրոց և գրում է բազմաթիվ գրքեր: Կյանքի ընթացքում նա զբաղվել է փիլիսոփայությամբ, աստղագիտությամբ, աշխարհագրությամբ, մաթեմատիկայով, տոմարագիտությամբ, ալքիմիկոսությամբ։ Նա բացատրում էր տարվա եղանակների, գիշերվա ու ցերեկվա առաջացումը։ Որոշ համեմատությունների ու դատողությունների միջոցով եզրակացնում էր, որ Արեգակը մեծ է թե՛ Լուսնից, թե՛ Երկրից և գտնվում է շատ մեծ հեռավորության վրա։ Աշխատություններից ամենաարժեքավորը թվաբանության դասագիրքն է՝ գումարման, հանման, բազմապատկման և բաժանման գործողություններն ամփոփող աղյուսակներով։ Անանիա Շիրակացու մեզ հասած աշխատություներից գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև թանկարժեք քարերին, չափ ու կշիռներին, ֆիզիկայի և օդերևութաբանության զանազան հարցերին վերաբերող ուսումնասիրությունները։ Ազդվելով ժամանակի առաջավոր սոցիալ–քաղաքական ու մշակութային շարժումներից և ուսումնասիրելով բնությունը՝ նա կարողացել է տեսնել միջնադարյան բնագիտական տեսությունների կրոնական ուղղվածությունը և փորձել է դրանք փոխարինել գիտական տեսակետներով։ Անանիա Շիրակացին բնական գիտությունների հիմնադիրն է Հայաստանում:
Խնդիրներ
Խնդիր 1. Իմ մերձավոր մարդկանցից մեկը Մեկնելով Բահլ՝ շահաբեր գնով մարգարիտ ձեռք բերեց։ Տուն վերադառնալիս, հասնելով Գանձակ, նա իր գնած մարգարիտի կեսը վաճառեց հատը 50 դրամով։ Գալով Նախիջևան՝ վաճառեց նրա քառորդ մասը, հատը 70 դրամով, ապա հասնելով Դվին՝ վաճառեց նաև այդ մարգարիտի 1/12 մասը՝ հատը 50 դրամով։ Երբ նա եկավ մեզ մոտ՝ Շիրակ, նրա մոտ մնացել էր ընդամենը 24 հատ մարգարիտ։ Արդ, այդ մնացածով իմացի՛ր, թե ընդամենը քանի մարգարիտ էր գնել նա և քանի՞ դրամ էր ստացել վաճառած մարգարիտներից։
Լուծում
1/2+1/4+1/12=6/12+3/12+1/12=10/12
12/12-10/12=2/12=24 մարգարիտ
12:2=6
6×24=144 մարգարիտ
144:2=72
72×50=3600դրամ
72:2=36
36×70=2526դրամ
24:2=12
12×50=600դրամ
300+2526+600=4200+2526=6726դրամ
Պատ.` ընդ. գնված մարգարիտներ — 144 հատ, վաճառվաներից աշխատած գումար — 6726դրամ:
Խնդիր 2. Ես իմ ուսուցչից լսեցի, թե գողերը, մտնելով Մարկիանոսի գանձարանը, գանձի կեսը և 1/4-ը գողացան։ Գանձապահները ներս մտնելով՝ գտան 421 կենդինար( 1 կենդինարը հավասար է 7200 դահեկանի) և 3600 դահեկան։ Արդ իմացի՛ր, թե ամբողջ գանձը որքա՞ն էր։
Լուծում
1/2+1/4=2/4+1/4=3/4
421×7200=3.031.200
3.031.200+3600=3.034.800
3.034.800×4=12.139.200
12.139.200:7200=1686
Պատ.` 1686 կենդինար:
Խնդիր 3. Սուրբ Սոֆիայի միաբանների աշխատավարձը բաժանվում էր այսպես․ 1/5 մասը ստանում էին սարկավագները, 1/10-ը՝ քահանաները, 240 լիտր՝ եպիսկոպոսները և 2000 լիտր՝ մնացած միաբանները։ Գտի՛ր, թե ամբողջ աշխատավարձը քանի՞ լիտր էր։
Լուծում
1/5+1/10=2/10+1/10=3/10
10/10-3/10=7/10
240+2000=2240լ
7/10=2240լ
2240:7=320
320×10=3200լ
Պատ.` 3200լ:
Խնդիր 4. Սպաների աշխատավարձը բաշխվում էր այսպես․ 1/4 մասը՝ պատվազորներին, 1/8-ը ավագներին, իսկ մնացած 150 կենդինարը՝ մյուս հեծյալներին։ Իմացի՛ր, թե ամբողջ աշխատավարձը որքա՞ն էր։
Լուծում
1/4+1/8=2/8+1/8=3/8
8/8-3/8=5/8
5/8=150 կենդինար
150:5=30
30×8=240 կենդինար
Պատ.` 240 կենդինար:
Խնդիր 5. Իմ հորից ես լսեցի, թե պարսիկների դեմ հայոց պատերազմի ժամանակ Զորաց Կամսարյանը մեծ քաջագործություններ էր գործում․ իբր թե մեկ ամսվա ընթացքում երեք անգամ հարձակվելով պարսկական զորքի վրա՝ առաջին անգամ կոտորեց զորքի կեսը, հետապնդելով՝ երկրորդ անգամ կոտորեց քառորդ մասը, երրորդ անգամ՝ տասնմեկերորդը, մնացածները փախուստի մատնված ՝ Նախիջևան մտան, թվով 280: Այդ մնացածներով մենք պետք է իմանանք, թե ջարդից առաջ որքա՞ն էին։
Լուծում
1/2+1/4+1/11=37/44
1-37/44=7/44
280/7×44=1760
Թեմա 15. Լսողական վերլուծիչներ, կառուցվածքը, 1 , ֆունկցիան, հիվանդությունները։
Լրացուցիչ աշխատանք:
Այս նյութերը նայել, թարգմանել, պատրաստել ուսումնական նյութ՝ հայերեն։Պատրաստել նյութ լսողության հիվանդությունների վերաբերյալ։
Ձայները հավաքվում են արտաքին ականջով, որը բաղկացած է ականջի խեցուց և արտաքին լսողական անցուղուց: Ձայնը անցնում է ականջի կանալով միջին ականջ, որից հետո ձայնը առաջանում է թմբկաթաղանթում, որը սկսում է տատանվել, երբ ձայնային ալիքը խփվում է իրեն: Ձայնայի ալիքը անցնում է թմբկաթաղանթով դեպի միջին ականջ: Միջին ականջում կա երեխ փոքրիկ ոսկոր, որոնք անվանվում են մուրճիկ, սալ և ասպանդակ: Բոլորը իրար հետ անվանում են շրջանառվող շղթա: Նրանք կատարում են կամրջի դեր՝ թմբկաթաղանթից մինչև մուտքը դեպի ներքին ականջ և իրենց փոխազդեցությունը ուժեղացնում է ձայնային տատանումները, մինչև նրանք ամբողջովին կհայտնվեն ներքին ականջում՝ ովալ պատուհանի օգնությամբ: Ներքին ականջում գտնվում է խխունջը: Այս օրգանը այդպես է անվանվում, քանի որ շատ նման է խխունջին: Այն կազմված է մի քանի թաղանթներից և բաժիններից, որոնք լցված են տարբեր հեղուկներով: Երբ ձայնային ալիքը կպնում է ովալ պատուհանին, հեղուկներչը սկսում են շարժվել, որը նույնպես բերում է փոքր, մազերի նման վանդակների շարժմանը: Այս վանդակները տատանումը վերածում են էլեկտրոնային ազդակների, որոնք կոնցենտրացվում են լսողական ներվում և ուղևորվում են դեպի ուղեղ:
Լսողության հիվանդություններ
Կան լսողության շատ խոչընդոտներ:
Լսողության հիվանդությունները, խլությունը առաջանում են ծերությունից, ի ծնե, որոշակի դեղերից կամ վարակիչ հիվանդություններից: Մրսածության հետևանքով կարող է առաջանալ նյարդի բորբոքում, ինչը կարող է ազդել լսողության որակի վրա: Մեկ-մեկ մարդիկ լսում են ղողանջ կամ գվվոց, որը կարող է նշանակել, որ մարդը ունի որոշակի հիվանդություններ: Դա կարող է լինել սովորական ծծմբախցանից սկսած մինչև հոգեկան ու ֆիզիկական լարվածությունից ու հոգնածությունից և մինչև միջին ու ներքին ականջի լուրջ հիվանդություններ, կենտրոնական լսողական խանգարումներ: Օրինակ՝ օտիտ, նևրիտ, աթերոսկլերոզ, Մենյերի հիվանդություն, եվստախյան փողերի պաթոլոգիա և այլն: Դրանք առաջանում են ներքին ականջի մանր անոթներում արյան շրջանառության խանգարումների հետևանքով: Վատ լսողությունը նաև առաջանում է ժառանգության պատճառով: Բացառիկ դեպքերում լսողությունը վերականգնելու համար առաջարկվում է վիրաբուժական միջամտություն:
Բլոգում լրացնել անցած թեման․
Տեսողական վերլուծիչ, աչքի կառուցվածքը։
Լրացուցիչ աշխատանք:
Այս նյութերը նայել, թարգմանել, պատրաստել ուսումնական նյութ՝ հայերեն։ Պատրաստել նյութ տեսողության հիվանդությունների և տեսողական պատրանքների վերաբերյալ։
Բիբը՝ մուգ կետ է աչքի ծիածանաթաղանթի մեջ: Բիբը կառավարում է լույսի քանակությունը, որը թափանցում է աչքը: Բիբը կարող է ավտոմատ փոխել իր չափը, փոխելով թափանցող լույսի քանակը: Տեսողական նյարդը գտնվում է աչքի հետևի մասում: Այն պատասխանատու է մեր կողմից տեսած պատկերի հաղորդմանը՝ ցանցաթաղանթից դեպի ուղեղ: Առաջային տեսանյարդի մակերևույթը, որը կարելի է տեսնել ցանցաթաղանթի վրա, կոչվում է իր կույր բիծը: Ցանցաթաղանթը պատված է միլիոնավոր մանրաթելերով, որոնք հանդիպելով մեկ տեղում ստեղծում են տեսողական նյարդ: Երբ լույսը ընկնում է ցանցաթաղանթի վրա, այն դառնում է էլեկտրոնային ազդակ, որը գնում է այդ մանրաթելերի երկայնքով, տեսողական նյարդով, դեպի ուղեղ: Ծիածանաթաղանթը աչքի ծիածանի մասն է: Այն գտնվում է եղջերաթաղանթի հետևը: Ծիածանաթաղանթը առանձնացնում է աչքի դեմի և հետևի թաղանթները: Ծիածանաթաղանթը օգնում է կառավարել ներս թափանցող լույսի քանակը: Աչքի եղջերաթաղանթը դրա թափանցիկ պատուհանն է: Եղջերաթաղանթը կազմում է աչքի արտաքինի 1/6-ը: Եղջերաթաղանթի հիմնական ֆունկցիան է կենտրոնացնել լույսը և իր փոխանցումը ցանցաթաղանթին: Աչքի ցանցաթաղանթը կազմված է նյարդերից: Ցանցաթաղանթը ընկալում է լույսը և ստեղծում է ազդակներ, որոնք տեսողական նյարդով ուղարկվում են ուղեղ: Ապակենման մարմինը, թափանցիկ և ժելեանման նյութ է, որում լցված է աչքի կենտրոնական մասը: Այն հիմնականում կազմված է ջրից և կազմում է մոտավորապես աչքի ծավալի 2/3 մասը: Ապակենման մարմինը օգնում է աչքին պահպանել կլոր ձևը: Այն ամրացված է ցանցաթաղանթին մի քանի կետում: Աչքի ոսպնյակը իրենից ներկայացնում է թափանցիկ կառույց, ակնագնդի մեջ: Այն գտնվում է միանգամից ծիածանաթաղանթի հետևը: Ոսպնյակը ունի միայն մեկ ֆունկցիա՝ կենտրոնացնել լույսի ճառագայթները ցանցաթաղանթի վրա: Թարթիչավոր մարմինը գտնվում է ծիածանաթաղանթի հետևը, ոսպնյակի կողքը: Այս մարմինը ունի երկու ֆունկցիա՝ թարթիչավոր մարմնի մեջ արտադրվում է հեղուկ, որը լցվում է աչքի առաջային մասը: Բացի դրանից թարթիչավոր մարմինը կազմված է մկաններից, որոնց շնորհիվ աչքը կարող է կենտրոնանալ օբյեկտի վրա, գտնվող տարբեր հեռավորության վրա:
Կգրես ընկերոջդ բնութագրող
Անահիտը սիրում է ձեռքի աշխատանք անել: Նա շատ զվարճալի է և միշտ կատակներ է անում: Անահիտը բարի է և՛ մարդկանց և՛ կենդանիների հանդեպ: Մենք բոլորս շատ մոտ ենք և ունենք մեր ծիծաղալու թեմաները, որոնք ուրիշները չեն հասկանա: Մենք իրար հետ շատ լավ ժամանակ ենք անցկացնում:
Առաջադրանքներ
1․Տրված է AL հատվածը, O-ն հատվածի կենտրոնն է: Գտիր հատվածի կենտրոնի նկատմամբ համաչափ կետեր:

Պատասխան՝ H և E
2․ Տրված է AL հատվածը: Ընտրիր J կետի նկատմամբ համաչափ կետերը: ![]()
Պատասխան՝ H և L
3․

Ո՞ր կետն է D կետին համաչափ՝ (−4;0) կետի նկատմամբ:
4․

Գտիր Оx առանցքի նկատմամբ B կետին համաչափ կետը:
5․ K(−10; −7) կետին (0;0) կետի նկատմամբ համաչափ է (10; 7) կոորդինատներով կետը:
6․Նշիր այն պատկերները, որոնք ունեն համաչափության կենտրոն:
7․Կոորդինատային հարթության վրա գծիր քառանկյուն, որի գագաթները հետևյալ կետերն են՝ A(6; 2), B(2; −6), C(−6; −2) և D(−2; 6)
Գծիր A1B1C1D1 քառանկյունը, որը համաչափ է տրված քառանկյանը՝ կոորդինատների սկզբնակետի նկատմամբ:
Թվարկիր A1B1C1D1 քառանկյան գագաթները:
8․L(−4; 5) կետին Оy առանցքի նկատմամբ համաչափ է (; ) կոորդինատներով կետը:
9․
Տրված է ABCD քառանկյունը:
Գտիր ABCD քառանկյան համաչափության առանցքը:
10․Նշիր այն պատկերները, որոնք ունեն համաչափության առանցք:
11․B կետը y=x առանցքի նկատմամբ համաչափ է կետին:

Առաջադրանքներ
1․Քառակուսու պարագիծը 77.2 սմ է: Հաշվիր քառակուսու կողմը:
AB=BC=CD=AD
77,2:4=19,3
2․
Տրված է՝ OC=16 սմ: DB= 32սմ, ∢DOA=90°, ∢BCO=45°
OC=16սմ
BO=OC=16սմ
DB=16*2=32սմ
<DOA=90o
<BCO=(180-90):2=45o
3․ABCD քառակուսու C գագաթով տարված է AC=13.2 սմ երկարությամբ անկյունագծին ուղղահայաց ուղիղ: Ուղիղը հատում է քառակուսու AB և AD կողմերի շարունակությունները համապատասխանաբար M և N կետերում: Գտիր MN հատվածի երկարությունը:

MN=?
<ACD=<DCN
AC=CN=13,2սմ
MN=CN*2=13,2*2=26,4սմ
Դասագրքից՝ 69,70


FO=EO=HO=GO = 20:4=5սմ
EO+OG=5+5=10սմ
AB=EG=CD=10սմ
Քանի որ քառակուսու բոլոր կողմերը հավասար են, ուրեմն՝ AB=BC=CD=AD=10սմ
P=AB+BC+CD+AD=40սմ


P=80սմ
AB=BC=CD=AD=80:4=20սմ
OE=AB:2=10սմ


Հարավ-արևմտյան Ասիայի տարածաշրջանը շատ հարուստ է նավթով, գազով, օգտակար հանածոներով, անապատներով, բուսականությամբ և կենդանիներով: Տարածաշրջանը աշխարհում առաջինն է փյունիկյան արմավի արտադրությամբ: Նաև հարավ-արևմտյան Ասիայում շատ է զարգացած խողովակաշարային տրանսպորտը: Հարավ-արևմտյան Ասիայում են սկիզբ առել քրիստոնեությունը և մահմեդականությունը:

Առաջադրանքներ 79 – 83

ա) I-x
II-y
{x+y=10
{x-y=4
-y+y=0
2x=14
x=14/2=7
7+y=10
y=3
բ) I-x
II-y
{x+y=21
{x-y=9
-y+y=0
2x=30
x=30/2=15
15+y=21
y=6

ա) I-x
II-y
{x=y+6
{x+y=40
(y+6)+y=40
2y=40-6=34
y=34/2=17
x=17+6=23
բ) I-x
II-y
{x=y-15
{x+y=23
(y-15)+y=23
2y=23+15=38
y=38/2=19
x=19-15=4

ա) I-x
II-y
{x=2y
{4y+2x=44
4y+2(2y)=44
4y+4y=44
8y=44
y=44/8=5,5
x=2*5,5=11
բ) I-x
II-y
{x=y:3
{2y+x=42
2y+(y:3)=42

Առաջադրանքներ․
Ձեր կարծիքով կարելի՞ է օգուտի վրա հիմնված ընկերությունը համարել իրական ընկերություն։
Ոչ, քանի որ մարդը իսկական ընկերություն չի անում՝ օգտագործում է։
Համաձա՞յն եք այն տեսակետի հետ, որ երեխաներն արագ են փոխում իրենց ընկերներին, ինչո՞ւ։
Այո, երեխաները փոխում են և ուժեղ կախվածություն չունեն մյուս ընկերներից։ Իրանք երևի ուղակի ուզում են շփվել։
Զրուցեք Ձեր տատիկների, պապիկների կամ տարեց ազգականների հետ և դուրս գրեք նմանություններ և տարբերություններ Ձեր և իրենց մանկության միջև։
Առաջ չկային հեռախոսներ, համակարգիչներ և երեխաները բակում էին կամ գրքեր էին կարդում։ Հիմա էլ են երեխաները բակում, մեկ֊մեկ գրքեր են կարդում և հեռախոսով են զբաղվում։
Արդյո՞ք մենք պատասխանատու ենք մեր ընկերների արարքների համար։ Ինչո՞ւ։
Ոչ միշտ, քանի որ մենք պատասխանատու ենք միայն այն ժամանակ, երբ մասնակցել էինք այդ արարքում։
Արդյո՞ք մենք պարտավոր ենք հետ պահել մեր ընկերներին սխալ արարքներից։ Ինչո՞ւ։
Եթե կարող ենք, ավելի լավ է հետ պահել սխալ արարքներից։ Դա կլինի լավ և՛ քո և՛ իր համար։