• Համացանցից կընտրես փոքրիկ տեքստ Ամանորի մասին, կտեղադրես պահանջի տակ,
• կմգեցնես նախադասությունների գլխավոր անդամները,
• շեղատառ կդարձնես երկրորդական անդամները,
• շեղատառ դարձնելուց հետո նաև կմգեցնես գոյականական անդամի լրացումները:

Սանտա Կլաուսի կերպարը հիմնված է Սուրբ Նիկոլասի հետ կապված ավանդույթների վրա:
Սանտա Կլաուսն ապրում է Հյուսիսային բևեռում իր կնոջ հետ, որտեղ ամբողջ տարին անցկացնում է նվերներ պատրաստելով և դրա մեջ նրան էլֆերն են օգնում: Այնտեղ նա նամակներ է ստանում երեխաներից՝ Սուրբ Ծննդյան նվերներ խնդրելով։ Սուրբ Ծննդյան նախօրեին նա իր սահնակը լցնում է խաղալիքներով և թռչում աշխարհով մեկ՝ ութ հյուսիսային եղջերուներով՝ կանգ առնելով յուրաքանչյուր երեխայի տան մոտ։ Սուրբ Ծննդյան գիշերը Սանտան սահում է ծխնելույզից ներքև և թողնում նվերները՝ թարմանալով երեխաների թողած կաթով և թխվածքաբլիթներով:

1.Ո՞ր անհավասարաչափ շարժումն է կոչվում հավասարաչափ արագացող

Մարմնի շարժումը կոչվում է հավասարաչափ արագացող, եթե այդ շարժման արագությունը կամայական հավասար ժամանակամիջոցներում փոփոխվում է նույն չափով:

2.Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ արագացող շարժման արագացում։

Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի շարժման արագության փոփոխության և այն ժամանակամիջոցի հարաբերությանը, որի ընթացքում կատարվել է այդ փոփոխությունը, կոչվում է հավասարաչափ արագացող շարժման արագացում:

3.Ի՞նչ է ցույց տալիս արագացումը:Գրել բանաձևը:

Արագացուցմը ցույց է տալիս միավոր ժամանակում մարմնի արագության փոփոխության չափը։

Բանաձևեր՝ a=v/t, a=v₀/t

5․Ո՞րն է արագացման միավորը,և ինչպես է այն սահմանվում:

Մարմնի շարժման արագությունը յուրաքանչյուր 1վ-ում փոփոխվում է 1 մ/վ-ով և արագացման միավորը նշանակում են՝ 1 մ/վ²:

4.Հավասարաչափ շարժման ճանապարհի և արագության բանաձևը

Հավասարաչափ շարժման բանաձև՝ s=vt

Շարժման արագության բանաձև՝ v=s/t

 Սովորել՝ Է. Ղազարյանի 8-րդ դասարանի դասագրքից. էջ6-ից մինչև էջ8

314ա,դ, 315, 316, 320

ա)

S=a*h=12*15=180սմ²

դ)

a=21a/ 1/2a=21/ 1/2=10,5

S=12*13=156սմ²

90^o-ի դիմաց գտնվող կողմը հավասար է ներքնաձիգի կեսին:

BH=12:2=6սմ

S=6*13=78սմ²

△BNC-ն ուղղանկյուն եռանկյուն է

30^o-ի դիմաց գտնվող կողմը հավար է ներքնաձիգի կեսին, ուրեմն՝

BC=BN*2=3*2=6սմ

S=BM*BC=2*6=12սմ²

Առաջադրանքներ՝ 307 – 312

P=32սմ

32:4=8սմ

S=8*8=64սմ²

64:45=1,4սմ

△ABM-ը ուղղանկյուն եռանկյուն է

30^o աստիճանի դիմացի կողմը հավասար է ներքնաձիգի կեսին, ուրեմն՝

AB=BM:2=20:2=10սմ

S=10*10=100սմ²

<BAK=45^o

<B=90^o

<BKA=180-90-45=45^o

AB=BK=5սմ

BC=BK+KC=5+7=12սմ

BC=AD=12սմ

S=12*5=60սմ²

P=42սմ

<BAM=<MAB=<CDA=<MDC=45⁰

<B=90^o

<BMA=180-90-45=45^o

AB=a

BC=2a

P=(a+2a)*2=6a=42սմ

a=42/6=7

2a=14

S=14*7=98սմ²

S₁=5,5*6=33մ²

30սմ=0,3մ

5սմ=0,05մ

S₂=0,3*0,05=0,015մ²

33/0,015=2200 (մանրատախտակ)

S₁=3*2,7=8,1մ²

15սմ=0,15մ

S₂=0,15*0,15=0.0225մ²

8,1/0,0225=360 (սալիկ)

Домашняя работа: стр 43,упр 4; стр.45, упр.6, стр 46, упр.7 (б)

Упражнение 4. Трансформируйте следующие предложения,
употребляя причастия.

1. Со мной живет студент, который хорошо знает русский язык.

Со мной живет студент, хорошо знающий русский язык.

2. Здесь живут рабочие, которые строят этот завод.

Здесь живут рабочие, строящие этот завод.

3. Студентка, которая рисует, учится в нашей группе.

Рисующая студентка учится в нашей группе.

4. Вчера к нам приходили студенты, которые сдают
экзамен по русскому языку.

Вчера к нам приходили студенты сдающие экзамен по русскому языку.

5. В коридоре стоят студенты, которые изучают арабский язык.

В коридоре стоят студенты изучающие арабский язык.

6. Студент, который сидит в парке и читает газету, учится в нашей группе.

Студент сидящий в парке и читающий газету, учится в нашей группе.

7. В аудиторию вошел преподаватель, который хорошо знает
испанский язык.

В аудиторию вошел преподаватель хорошо знающий
испанский язык.

8. Здесь живут студенты, которые учатся на международном
факультете.

Здесь живут студенты учащиеся на международном факультете.

9. Студентка, которая танцует на вечере, учится на историческом
факультете.

Танцующая студентка на вечере учится на историческом
факультете.

10. Это мой друг, который хорошо поет русские народные песни.

Это мой друг хорошо поющий русские народные песни.

Упражнение 6. Поставьте причастие в нужной форме.

1. Я попросил товарища, хорошо знающего Москву, показать мне
   город.
2. Они приехали из разных стран, находящихся на африканском
   континенте.
3. Студенты, занимающиеся спортом, будут участвовать в
   соревнованиях.
4. Каждому человеку, любищему жизнь, хочется мира.
5. Дайте мне учебник для студентов, говорящих по-французски.
6. Друзья – это люди, помогающие друг другу.
7. Студент, решающий задачу, очень хорошо знает математику.
8. Вас спрашивал товарищ, живущий с вами в общежитии.
9. Девушка, читающая книгу, сидит у окна.
10. Студенты, сидящие в зале, приехали из Сомали.
11. Иностранные студенты, хорошо знающие русский язык,
    слушают лекции вместе с русскими студентами.
12. Эта, всегда улыбающаяся девушка,— сестра моего друга.
13. Мы вошли в аудиторию и увидели студентку, решающию задачу.
14. Ты знаешь этого улыбающегося студента?
15. Я получил письмо от друга, живущего в Москве.
16. К студенту, сидящего справа, подошѐл преподаватель.
17. Преподаватель разговаривал со студенткой, сидящей около меня.

Упражнение 7. б) Замените активные причастия настоящего времени
придаточными предложениями со словом который.

1. Лауреаты, которые получают Нобелевскую премию, приезжают в Стокгольм
   с членами семьи.
2. Научные журналы советуют молодым ученым, которые мечтают получить
   Нобелевскую премию, начать работать в исследовательской группе.
3. Научные открытия русских ученых, которые решают важные проблемы в
   области физики, химии, экономики, получили международное признание.
4. Из всех элементов, которые встречаются на Земле, кислород является
   наиболее распространенным.
5. Меломан – это человек, который увлекается музыкой.
6. Современные певцы часто являются и поэтами и композиторами,
   которые создают новые песни.
7. В последние годы появилось много музыкальных групп, которые имеют
   большой успех у молодежи.
8. В этом уроке мы прочитали рассказ о девушке, которая мечтала стать
   художницей.
9. По радио часто передают произведения, которые написаны русскими
   композиторами.
10. Русское искусство XIX века – это искусство, которое тесно связанно с
    общественно-политической жизнью России.
11. В Москве находится всемирно известный музей русских художников, который
    носит имя своего основателя П. Третьякова. Этот музей называется
    «Третьяковская галерея». П. Третьяков, всю жизнь, который собирал лучшие работы
    русских художников, подарил свою коллекцию в 1892 году Москве. 16 мая
    1893 года была открыта галерея и представлена коллекция, которая подарена П.
    Третьяковым родному городу. Вход в галерею был свободным. Сюда могли
    прийти все, которые желают познакомиться с искусством русских художников. С
    этого времени зала Третьяковской галереи, которые закрываются лишь иногда на
    ремонт, посетили и посещают миллионы людей, которые интересуются русской
    живописью.

Դասի հղումը

Այլ հղումներ 12
Չինաստանի բնակչությունը 

1. Քարտեզի վրա նշել Չինաստանի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:

1. Բնութագրեք Չինաստանի աշխարհագրական դիրքը:
   Չինաստանը լեռնային երկիր է: Գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի ափին: Չինաստանի ծովային դիրքը շատ նպաստավոր է Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երկրների հետ տնտեսական համագործակցման համար։
2. Ի՞նչ դեր ունի Չինաստանը հվ-արմ Ասիայում և ամբողջ աշխարհում
   Չինաստանը ամբողջ աշխարհին տրամադրում է բոլոր տեսակի տեխնիկաների, կենցաղայինիրերի, հագուստի մեծ պաշարներ և այլն:
3. Որո՞նք են Չինաստանի զարգացման նախադրյալները:
   Կարևոր զարգացման նախադրյալներն են գետերի ջրաէներգետիկ պաշարները: Նաև Չինաստանը հարուստ է նավթով և ածխով: Ունի լավ երկաթի պաշարներ և զարգացած մետաղաձուլություն:
4. Որո՞նք են Չինաստանի տնտեսության առաջատար ճյուղերը:

Առաջատար ճյուղերն են՝ արդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությւոնը, ծառայությունները և այլն:

Ի՞նչ կլիներ, եթե Չինաստանը լիներ փակ երկիր։

Աշխարհում կլիներ քարածխի, նավթի, մետաղների պակաս, քանի որ Չինաստանը շատ օգտակար հանածոներ է արտահանում: Քանի որ ապրանքների զգալի մասը Չինաստանում է արտադրվում, նաև էժանը, աշխարհում կբարձրանային գները նման ապրանքների վրա, բայց ուրիշ երկրների արտադրության:

Ի՞նչ կլիներ, եթե Չինաստանը չլիներ։

Չինաստանը շատ հարուստ մշակույթ ունի և մեծ ազդեցություն է ունեցել ամբողջ աշխարհի վրա և եթե Չինաստանը չլիներ, համաշխարհային մշակույթի վրա դա շատ բացասական կազդեր: Նաև Չինաստանը կարևոր է նրանով, որ այնտեղ առաջին անգամ ստեղծվել է թուղթը:

• Տրված համառոտ նախադասություններն ընդարձակում ենք՝ գոյականական և բայական անդամներին ավելացնելով երկրորդական անդամներ: Գլխավոր անդամները մգեցնում ենք, երկրորդականները դարձնում ենք շեղատառ:
  • Ձմեռը եկավ:
    Այս տարվա ցուրտ ձմեռը ուշ եկավ մեր քաղաք:
  • Աղջիկը մոռացավ:
    Մեր դասարանի խելացի աղջիկը տանը մոռացավ տնային աշխատանքը:
  • Տնակը լուսավորվեց:
    Քաղաքի ծայրում գտնվող փոքր տնակը պայծառ լուսավորվեց արևից:
  • Անտառը արթնացավ:
    Խիտ անտառը և բնակիչները արթնացան ուժեղ կրակոցից:
  • Հայրը զայրանում էր:
    Հոգնած հայրը աշխատանքից հետո զայրանում էր որդու վրա, որը դաս չէր արել:
  • Երգում էր թռչունը:
    Այն փոքրիկ և սիրուն թռչունը գեղեցիկ երգում էր ծառի վրա:
  • Պիտի վերադառնար ընկերը:
  • Կբերեր տղան:
  • Հույսն ապրել էր:
• Նախադասության գլխավոր անդամները վերհիշելուց հետո ամփոփենք գիտելիքները նախադասության երկրորդական անդամների մասին:

Առաջադրանքներ՝ 153 – 158

ա) 4/8=1/2

բ) 8/12=2/3

գ) 45/210=9/42

դ) 256/924=64/231

ե) 2a/6=a/3

զ) 14a/21ab=2/3b

է) x⁵/x⁷=x/x²

ը) 8m³n/12m²=2mn/3

թ) 24a⁵b⁶c/36a⁷b⁴c=4ab²/6a²b

ժ) 48x³y⁴z³/56xy⁵z⁴=6x²/7yz

ա) 2(x+y)/4ax=x+y/2ax

բ) a+b/a+b=1

գ) 2(x-1)/5(x-1)=2/5

դ) 3a(a-b)²/6a(a-b)²=1/3

ե) 4x(x-y)³/16x²y(x-y)= (x-y)²/4xy

զ) 25m²n(a-b)/35mn²(a-b)²=5m/7n(a-b)

է) 2p(p-q)(p²+q²)/4q(p-q)(p²+q²)=2p/4q

ը) 8a(a+b)²(a-b)/18a(a-b)(a+b)=4a(a-b)/9a

ա) x-y/y-x= -1

բ) 2(a-b)/3(b-a)=2(a-b)/-3(b-a)= -2/3

գ) 4mn(m-n)/2m(n-m)=4mn(m-n)/-2m(m-n)=2n/-

դ) 6a²b³(a-3)/14ab³(a-3)=3a/7

ա) 2x+2y/4=x+y/2

բ) 3a+3b/6a=a+b/2a

գ) 4m-4n/8mn=m-n/2mn

դ) 12ab/6a-6b=2ab/a-b

ե) 2a-2b/4a+4b=a-b/2a+2b

զ) 6x+6y/3x-3y=2x+2y/x-y

ա) ax-bx/cx+dx=a-b/c+d

բ) ac+bc/mc+nc=a+b/m+n

գ) x²/x²+xy=x/x+y

դ) ab/a-ab=b/-b

ե) m²n/m²n-mn²=mn/mn-n²

զ) ax-bx/xy+x²=a-b/y

է) p²-p/ap-bp=p/a-b

ը) x²-xy/2xy+2x²=x-y/2y+2x

ա) 3xy/3x²a-3x=y/3xa

բ) 4m²n/6mn²-8m²n=2m/3n-4m

գ) 3a²+4ab/9a²b+12ab²=3a+4b/9ab+12b²

դ) 4xy-x²/4x²y-x³y=y-x/xy-x²y

ե) 2mn-6m²/12m²n-4mn²=n-3m/6mn-2n²

զ) 16p³q³-24p²q⁴/12p²q³-8p⁷q²=4pq-6q²/3q-2p⁵

1. Նախադասությունները տրված շաղկապական բառերից յուրաքանչյուրով միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն: Երկրորդական նախադասություններն ընդգծի՛ր:
   • ա) Երբ, բ) թե չէ, գ) որ:
   • Գետը զայրանում է: Կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի:

ա) Գետը զայրանում է, երբ կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի:

բ) Գետը զայրանում է թե չէ, կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի:

գ) Գետը զայրանում է, որ կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի:

1. Բարդ նախադասությունները դարձրո՛ւ երկուական պարզ նախադասություններ:
   • Հարավային Աֆրիկայում կա մի բույս, որը հիմնականում թիթեռներով է սնվում:
     Հարավային Աֆրիկայում կա մի բույս: Այն հիմնականում թիթեռներով է սնվում:
     
   • Անգլիայում մեծ համարում ունի խոլորձ (օրխիդեա) ծաղիկը, որն ունի չորս հազար տեսակ:
     Անգլիայում մեծ համարում ունի խոլորձ (օրխիդեա) ծաղիկը: Այն ունի չորս հազար տեսակ:
     
   • Առավել արժեքավոր է այն տեսակը, որի հոտը շարունակ փոխվում է:
     Առավել արժեքավոր է մի տեսակ: Նրա հոտը շարունակ փոխվում է:
     
   • Մոնղոլիայի երկարակյացների մեջ, որոնց միջին տարիքը գերազանցում է հարյուրը, չկա ոչ մի տղամարդ:
     Մոնղոլիայի երկարակյացների մեջ չկա ոչ մի տղամարդ: Նրանց միջին տարիքը գերազանցում է հարյուրը:
     
   • Արդեն գիտական պատասխան կա այն հարցին, թե ո՞ր տարիքից են երեխաները սկսում հեքիաթ սիրել:
     Արդեն գիտական պատասխան կա այդ հարցին: Ո՞ր տարիքից են երեխաները սկսում հեքիաթ սիրել:
     

Учебник русского языка «Практическая грамматика « стр. 37 ,упр.14, стр. 38, упр. 16

Упражнение 14. Образуйте краткие формы прилагательных по
образцу. Устно составьте с некоторыми краткими формами предложения.

Образец: быстрый – быстр, быстра, быстро, быстры.

Глупый-глуп, глупа, глупо, глупы
глухой-глух, глуха, глухо, глухи
новый-ново, нова, ново, новы
близок-близок, близка, близко, близки
добрый-добр, добра, добро, добры
правый-прав, права, право, правы
густой-густ, густа, густо, густы
дикий-дик, дика, дико, дики
необходимый-необходим, необходима, необходимо, необходимы
приветливый-приветлив, приветлива, приветливо, приветливы
похожий-похож, похожа, похож, похожи
готовый-готов, готова, готово, готовы
знаменитый-знаменит, знаменита, знаменито, знамениты
счастливый-счастлив, счастлива, счастливо, счастливы
твердый-тверд, тверда, твердо, тверды

Образец: близкий – близка, близко, близки.

Гладкий-гладка, гладко, гладки
зыбкий-зыбка, зыбко, зыбки
робкий-робка, робко, робки
мягкий-мягка, мягко, мягки
редкий-редка, редко, редки
сладкий-сладка, сладко, сладки

Образец: горький – горек, горька, горько, горьки.

Ясный-ясен, ясна, ясно, ясны
Грустный-грустно, грустна, грустно, грустны
Честный-честен, честна, честно, честны
Важный-важен, важна, важно, важны
Сложный-сложен, сложна, сложно, сложны
Нужный-нужен, нужна, нужно, нужны
Способный-способен, способна, способно, способны
Удобный-удобен, удобна, удобно, удобны
Верный-верен, верна, верно, верны
Довольный-доволен, довольна, довольно, довольны
Свободный-свободен, свободна, свободно, свободны
Прозрачный-прозрачен, прозрачна, прозрачно, прозрачны
Удачный-удачен, удачна, удачно, удачны

Упражнение 16. Выполните упражнение по образцу.

а) Образец: Сладкий напиток – напиток сладок.

Красивая роза-роза красива, сильный ветер-ветер силён, могучий дуб-дуб могуч, неуклюжий медведь-медведь неуклюж, горячий
чай-чай горячь, ценный подарок-подарок ценен, грустный вид-вид грустен, вкусный пирог-пирог вкусен, прелестный ребѐнок-ребёнок прелестен,
ясный день-день ясен, спокойный ребѐнок-ребёнок спокоен, стройный юноша-юноша строен, прекрасный вечер-вечер прекрасен, ужасный
случай-случай ужасен, добрый сосед-сосед добр, красивая игра-игра красива, простой ответ-ответ прост, правильное решение-решение правельно,
популярный фильм-фильм популярен, известный артист-артист известен, готовая работа-работа готова.

б) Образец: Коридор узок – узкий коридор.

Мѐд вкусен-вкусный мёд, доклад краток-короткий доклад, пол гладок-гладкий пол, пух лѐгок-лёгкий пух, конец близок-близкий конец, поступок
хорош-хороший поступок, окно высоко-высокое окно, лѐд скользок-скользкий лёд, подарки дороги-дорогой подарок, мужчина
интересен-интересный мужчина, девушка великолепна-великолепная девушка