Արյան մեծ շրջանառություն

Ձախ նախասրտից արյունը անցնում է ձախ փորոք, այնուհետև աորտա: Այնտեղից արյունը զարկերակներով տարածվում է դեպի բոլոր օրգանները: Այդ զարկերակներից ամենամեծերն են՝ զույգ քնային զարկերակները, որոնք սնուցում են ուղեղը, պսակաձև զարկերակները, որոնք սնուցում են սիրտը, ստորանրակային զարկերակները, որոնք սնուցում են վերին վերջույթները, երիկամային և զստային զարկերակները, որոնք սնուցում են ստորին վերջույթները: Հյուսցվածքներում և օրգաններում զարկերակները մանրանում են մինչև կապիլյարները, որոնցում կատարվում է գազափոխանակությունը: Կապիլյարներից բջիջները ստանում են թթվածին և սննդային նյութեր, որոնք լուծված են արյան մեջ: Իսկ արյան մեջ են անցնում ածխաթթու գազը և փոխանակության արգասիքները:

Արյան փոքր շրջանառություն

Արյան փոքր շրջանառությունը սկսվում է աջ փորոքից: Թոքային զարկերակով արյունը հասնում է թոքեր: Թոքային ալվեոլներից թթվածինը անցնում է կապիլյարներ, իսկ կապիլյարներից դեպի ալվեոլներ անցնում է ածխաթթու գազ: Կապիլյարները, ի վերջո, միանում են թոքային երակներին, որոնցով թթվածնով հագեցած արյունը հասնում է ձախ նախասիրտ:

Արի ուսումնասիրենք բառը: Կընտրես մեկամսյա տոնի հետ կապված որևէ բառ, կուսումնասիրես «մայր» բառի օրինակով: Բառարաններից օգտվելով՝ կհավաքես բառի իմաստները, հոմանիշները, այդ բառով կազմված դարձվածքները, նրա հետ կապված ասույթ-արտահայտությունները, բառի իմաստը կփորձես փնտրել նաև դիցաբանության մեջ: Պատրաստ կլինես աշխատանքդ բանավոր ներկայացնելուն:

• «Մայր» բառը հայերենում
• «Քույր» բառը հայերենում
• «Տոն» բառը հայերենում
• այլ

«Քույր» բառը հայերենում

Իմաստներ

1. Աղջիկը իր ծնողների մյուս երեխաների համար:
2. Բժշկական անձնակազմին պատկանող կին՝ բժշկական հիմնարկներում:
3. Ընդհանուր շահերով՝ ձգտումներով՝ գործունեությամբ ևն միավորված կանանցից յուրաքանչյուրը մյուսների նկատմամբ: Հայոց դրոշի տակ միավորված քույրերը իրենց կրած չարչարանքներով հետ չէին մնում տղամարդկանցից:
4. Մեկին հարազատ՝ հոգեպես մերձավոր՝ սիրելի կին՝ աղջիկ:
5. Մտերմական հարգական բառ, որով դիմում են ծանոթ կնոջը:
6. Կուսանաց վանքի կույս՝ միանձնուհի:

Հոմանիշներ

Քույրիկ, քիքիր, ողջումաքիր, բուժքույր

Դարձվածքներ

Գթության քույր, քույր լեզուներ, քրոջ պես սիրել, քույր քաղաքներ:

Հայտնի տողեր

Դու միշտ նո՛ր ես, ու հզո՛ր ես, ու բոսո՛ր ես, քա՜ղցր քույր (Ե. Չարենց):
Հույսը՝ վշտերի քույրն հավատարիմ (Ա. Պուշկին):
Մարդկանց խոսքերին դու մի՛ հավատա, քույր Շուշանիկ (Ս. Զորյան):

374, 375, 376

ա)

AC = 12սմ
BH = 8սմ
AB = BC = ?

S = 12 * 8/2 = 48սմ²

AH = HC = 12 : 2 = 6

AB2 = BH2 + AH2 = 64 + 36 = 100

√100 = 10

AB = BC = 10

բ)

AC = 18սմ
<B = 120սմ
AB = BC = ?

<ABH = <CBH = 60
<A = <B = 30
BH = x
AB = 2x
AH = HC = 18:2 = 9

AB2 = BH2 + AH2

4×2 = x2 + 81
4×2 — x2 = 81
3×2 = 81
x = 81/3
√81/3 = 9/√3

AB = 2 * 9/√3 = 6√3

S = (18 * 27√3)/2 = 243√3

գ)

AH = 7սմ
AB = BC = ?

BH = AH = 7սմ
BC = 2 * BH = 14սմ

S = 14*7/2 = 49սմ2

ա)

AH = ?

BC2 = AB2 + AC2 = 25 + 144 = 169
BC = √169 = 13

AH2 = AC2 — CH2 = AC2 — (BC — BH)2 = 144 — (13 — BH)2
AB2 — BH2 = 144 — (13 — BH)2
25 — BH2 = 144 — 169 — 26BH — BH2
25 + 169 — 144 = 26BH
50 = 26BH
BH = 50/26 = 25/13
AH2 = AB2 — BH2 = 25 — 625/169 = (25 * 169 — 625)/169 = 3600/169

AH = √3600/169 = 60/13

բ)

BC2 = AB2 + AC2 = 144 + 256 = 400
BC = √400 = 20

AH2 = AB2 — BH2 = 144 — BH2
AH2 = AC2 — CH2 = 256 — (BC — BH)2 = 256 — (13 — BH)2
144 — BH2 = 256 — 169 + 26BH — BH2
144 — 256 + 169 = 26BH
57 = 26BH
BH = 57/26
AH2 = AB2 — BH2 = 144 — (57/26)2 = 144 — 3249/676 = (144-676)/676 = (97344 — 3249)/676 = √94095/676 = 105/52

AH = HC = 12 : 2 = 6

BH2 = AB2 — AH2 = 100 — 36 = 64
BH = √64 = 8

AN2 = AB2 — BN2 = 100 — BN2
AN2 = AC2 — CN2 = 144 — (BC — BN)2 = 144 — (10 — BN)2

100 — BN2 = 144 — (10 — BN)2
100 — BN2 = 144 — (100 — 20BN + BN2)
100 — BN2 = 144 — 100 + 20BN — BN2

100 — 144 + 100 = 20BN
156 = 20BN

BN = 156/20 = 16/20

AN2 = AB2 — BN2 = 100 — 256/400 = (40000 — 256)/400 = 2484/25

Թարգմանություն

Սիրելի կանայք` մայրիկներ, տատիկներ, ուսուցչուհիներ, դասարանցիներ, ընկերուհիներ, շնորհավորում եմ ձեր գեղեցկության և մայրության տոնը։ Մաղթում եմ խաղաղություն, հաջողություն ունենալ ամեն ինչում։

Упражнение 1

Расставьте пропущенные буквы .

А .

Собираться, блестеть, собирать, забирать, замереть, замирать, расстилать, расстелить, выжигать, блестящий, зажигательный, стереть, блистать, протереть, вытирать, выбирать, застелить, замерло, замирало, умереть, умирать, растирать, заблистать, выстирали, выдираю, забираю, протереть, собирающий, вычесть, вычитать, расстелить, расстилаться, запереть, запирать, прибирать, избиратели, сочитать, сочитание, блистательный, блеснет, приберет, опереться.

Б .

1. Автомобиль, скрипя тормозами на спуске остановился около калитки.
2. Между скамейками пробиралась девушка.
3. Его черный силуэт выделялся на фоне далекой светящейся зелени.
4. Наконец между стволами сосен что-то блеснуло.
5. Вверху, почти касаясь снежного склона, плыло странное огненное облако.
6. Позади на спокойной воде замерла яхта.
7. Остров был абсолютно гол.
8. Шарф ее развевался по ветру, чуть наклоненная вперед фигурка напряглась.
9. Вместе со своим отражением замок словно висит в воздухе, опоясанный бахромой густой зеленой тени.
10. Песок ложился вытянутыми ровными грядами по обочинам гладкого проспекта. 11. Он видел, как первые лучи солнца коснулись ледяного поля.
12. Шаги гулко раздивались под сводами.
13. В лодке стояла, управляя веслом, женщина с развевающимися волосами.