Առաջադրանքներ՝ 178 – 186

ա) a/3+b/2=2a+3b/6

բ) x/4-y/2=x-2y/4

գ) 2m/3-4/5=10m-12/15

դ) 4m/3+2n/5=20m+6n/15

ե) 3p/4+2p/3=9p+8p/12

զ) a²/4-2a/3=3a²-8a/12

է) 7x²/3+13x²/5=35x²+39x²/15

ը) 6xy/7 — 5xy²/9=54xy-35xy²/63

ա) 1/a+1/b=b+a/ab

բ) 2/x — 3/y=2y-3x/xy

գ) x/a+y/b=xb+ya/ab

դ) 5a/7 — b/x=5ax-7b/7x

ե) 1/2a-1/3=3a-2a/6a

զ) 1/a — 1/bc=bc-a/abc

ա) 1/a + 1/a+b=a+b + a/a(a+b)=2a+b/a(a+b)

բ) 1/a+b + 1/a-b=a-b + a+b/a²-b²=2a/a²-b²

գ) 1/m+n — 1/n=n- m+n/n(m+n)= -m+2n/n(m+n)

դ) 1/x-y — 1/x+y=x+y — x-y/x²+y²=1/x²+y²

ե) 2/a-b + 3/a+b=2(a+b) + 3(a-b)/a²-b²=2a+2b + 3a-3b/a²-b²=5a-b/a²-b²

զ) 4/p-q — 3/p+q=4(p+q) — 3(p-q)/p²-q²=4p+4q -3p+3q/p²-q²=p+7q/p²-q²

է) 2a/a-2b + 3a/a+b=2a(a+b) + 3a(a-2b)/(a-2b)(a+b)=2a²+2ab + 3a²-6ab/(a-2b)(a+b)=5a²-4ab/(a-2b)(a+b)

ը) 3x/x-y — 2x/2x-y=3x(2x-y) — 2x(x-y)/(x-y)(2x-y)=6x²-3xy — 2x²+2xy/(x-y)(2x-y)=4x²-xy/(x-y)(2x-y)

թ) 5m/2m-n — 3m/n-m=5m(n-m) — 3m(2m-n)/(2m-n)(n-m)=5mn-5m² — 6m²+3mn/(2m-n)(n-m)=8mn-11m²/(2m-n)(n-m)

ժ) 4p/q-2p — 2p/2p+q=4p(q+2p) — 2p(q-2p)/q²-4p²=4pq+8p² — 2pq+4p²/q²-4p²=2pq+12p²/q²-4p²

ի) 7/2x-y — 5/y-2x=7/2x-y + 5/2x-y=12/2x-y

լ) 5x/x-3y + 4x+3y/3y-x=5x/x-3y — 4x+3y/x-3y=x-3y/x-3y

ա) x/8 — x/4=x-2x/8= -x/8

բ) a/6 + a/8=4a+3a/24=7a/24

գ) m²/3 — 2m/2=2m²-6m/6

դ) a-1/10 + a/15=3a-3 +2a/30=5a-3/30

ե) 2x+3/6 + x-1/8=8x+12 + 3x-3/24=11x+9/24

զ) a-3/10 — 2-a/15=3a-9 — 4+2a/30=5a-13/-30

ա) m/ab+m/ac=mc+mb/abc

բ) 2a/mn-5a/mb=2ab-5an/mnb

գ) 2a-3b/m + 4a-5b²/mb=2ab-3b² +4a-5b²/mb=-8b²+2ab+4a/mb

դ) x-y/xy — x-z/xz=xz-yz — xy +zy/xyz=xz-xy/xyz

ա) 2/x² — 3/x³=2x — 3/x³

բ) 7/m⁴ — 3a/m²=7-3am²/m⁴

գ) 1/a⁵b³ + 1/ab⁷=b⁴+a⁴/a⁵b⁷

դ) 4/x⁴b³ — 3/x²b⁵=4b²-3x²/x⁴b⁵

ե) 3a/x⁷y⁵z — 3b/xy⁴z⁵=3az⁴-3bx⁶y/x⁷y⁵z⁵

զ) m⁷n/a⁴b³c⁹ + 3mn²/a³b⁶c⁴=m⁷nb³+3mn²ac⁵/a⁴b⁶c⁹

ա) 1/2a-2 + 2/4a-4=1/2(a-1) + 2/4(a-1)=2+2/4(a-1)=4/4(a-1)=1/a-1

բ) 7a/3x+3 — a/6x+6=7a/3(x+1) — a/6(x+1)=14a-a/6(x+1)=13a/6(x+1)

գ) 2m/4m+4n + 4n/8m+8n=2m/4(m+n) + 4n/8(m+n)= 4m+4n/8(m+n)=4(m+n)/8(m+n)=1/2

դ) 2p/10p-10q — 3q/15p-15q=2p/10(p-q) — 3q/15(p-q)=6p-6q/30(p-q)=6(p-q)/30(p-q)=1/5

ե) 2x/ax+bx + 3y/ay+by=2x/x(a+b) + 3y/y(a+b)=2xy+3xy/xy(a+b)=5xy/xy(a+b)=5/a+b

զ) y/ax-bx — x/ay-by=y/x(a-b) — x/y(a-b)=y²-x²/xy(a-b)

է) 1/2x²y + 2/y-2xy=y-2xy+4x²y/(2x²y)(y-2xy)

ը) 3/3m²n-6mn² — 2/4mn-2m²=3/3mn(m-2n) — 2/2m(2n-m)=6-6n/6mn(m-2n)

թ) 15/10p³q-15p²q² — 6q/9pq³-6p²q²=15/10p³q-15p²q² — 6q/9pq³-6p²q²=15/5p²q(2p-3q) — 6q/3pq²(3q-2p)=45q+30pq/15p²q²(2p-3q)

ժ) 3b/2a³b-8a²b² — 5a/12a³b-3a⁴=3b/2a²b(a-4b) — 5a/3a³(4b-a)=9ab + 10ab/6a³b(a-4b)=19ab/6a³b(a-4b)=19/6a2(a-4b)

ա) 2a/a²-9 + 3/a-3=2a+3a+9/a²-9=5a+9/a²-9

բ) 5/m+n — 4n/m²-n²=5m-5n — 4n/m²-n²=5m-9n/m²-n²

գ) x/4-9x² + 1/3x+2=x+ 2-3x/4-9x²=2-2x/4-9x²

դ) 1/2p+4q — q/4q²-p²=1/2(p+2q) — q/2(4q²-p²)=p-2q — 2q/(4q²-p²)=p-4q/4q²-p²

ե) 1/a²+ab+b² + b/a³-b³=1/a²+ab+b² + b/a²+ab+b²=a-b+b/a³-b³=a/a³-b³

զ) m²+n²/m³+n³ — 1/2(m+n)=m²+n²/(m+n)(m²-mn+n²) — 1/2(m-n)= 2m²+2n² — m²+mn-n²/2(m³+n³)=m²+mn+n²/2(m³+n³)

է) x²-2xy/(x-2y)³ + 1/2y-x=x²-2xy — x²+4xy-4y²/(x-2y)³=2xy-4y²/(x-2y)³=2y(x-2y)/(x-2y)³=2y/(x-2y)²

ը) 2(p+q)/p³-q³ + 3/q²-p²=2(p+q)(q²-p²)+3(p³-q³)/(p³-q³)(q²-p²)=2pq²-2p³+2q³-2p²q + 3p³-3q³/(p³-q³)(q²-p²)=p³-q³+2pq²-2qp²

Упражнение 1

Перепишите предложения, вставляя пропущенные буквы и расставляя знаки препинания.

1. Ничего не понимая, Сергей вглядывался в бледную полоску света, идущую от лестницы. (Воробьёв К.)

2. Рыбаки, откашливаясь и снимая шапки, вошли в избу. (Чесноков И.)

3. Лодка, прошуршав в камышах, мягко ткнулась в песчаный берег. (Князев Л.)

4. Тропинка шла вдоль высокого прибрежного обрыва, извиваясь в тени столетних маслин. (Куприн А.)

5. Зыбин вошёл и, не спрашивая разрешения, снял трубку. (Домбровский Ю.)

Упражнение 2

Отметьте предложения с нарушением норм употребления деепричастий.

1.Определяя направление и силу ветра, можно прогнозировать изменения в погоде.

2.Сломив сопротивление противника, батальон занял село.

3.Заговорив о делах, мы забыли о времени.

4.Что имеем – не храним, потерявши – плачем.

5.Потеряв книгу, принесите в библиотеку другую.

Упражнения 3.

От данных глаголов образуйте деепричастия, использовав, где возможно, суффиксы -А,-Я, -В, -ВШИ, -ШИ, -УЧИ, -ЮЧИ.

Прочищать-прочищая

прочистить-прочищая

обуть-обув

обувать-обувая

шагать-шагая

откликнуться-откликнувши

откликаться-откликая

тонуть-тонув

танцевать-танцевая

участвовать-участвовая

предчувствовать-предчувствовав

предупредить-предупредить

предупреждать-предупреждая

прекратить-прекративши

прекращать-прекращая

носить-нося

нести-неся

возить-возя

быть-будучи

бывать-бываючи

написать-написав

завязать-завязав

намазать-намазав

мурлыкать-мурлыкая

кричать-кричав

крикнуть-крикнувши

колебать-колебая

звучать-звуча

сидеть-сидя

сесть-сев

выжечь-выжегая

смять-смяв

протереть-протерая

бить-бившый

стать-став

брить-брея

ошибиться-ошибаючий

реветь-ревя

дать-дав

есть-едя

Համացանցից առանձնացնել 10 փաստ Հնդկաստանի և Չինաստանի մասին

Հնդկաստան

1. Մեկ տարվա ընթացքում սպանությունների մեծ մասը տեղի է ունենում հենց այս նահանգում:

2. Հնդկացիների մեծ թվաքանակը ապրում է օրական 2-3 դոլարով:

3. Շախմատն առաջին անգամ ստեղծվեց այս երկրում:

4. Առաջին բամբակյա նյութը ստեղծվել է Հնդկաստանում:

5. Եթե Հնդկաստանում մարդը գլուխը ցնցում է աջ ու ձախ, ապա նա համաձայն է ինչ-որ բանի հետ:

6. Հնդկաստանի յուրաքանչյուր նահանգ ունի իր սեփական լեզուն:

7. Հնդկաստանում բանանի տերևները հաճախ օգտագործում են որպես ափսե:

8. Հնդկաստանում հարսանիքի ժամանակ կարող է լինել շուրջ 2000 հյուր:

9. Հնդկաստանի ժողովրդի սգի գույնը սպիտակ է, ոչ թե սև:

10. Հնդկաստանը համարվում է ոսկու ամենամեծ սպառողը:

Չինաստան

1. Չինաստանը աշխարհի խոշորագույն արտահանողն է և ապրանքների մեծությամբ երկրորդ ներմուծողը: Աշխարհում գրեթե յուրաքանչյուր չորրորդ իր պատրաստված է Չինաստանում:

2. Ավելի քան 35 միլիոն գյուղացիներ ապրում են քարանձավներում: Շատ քարանձավային տներ ժառանգություն են, իսկ դրանց արժեքը կարող է հասնել 45,000 ԱՄՆ դոլարի:

3. 2010 թվականին Չինաստանում՝ Պեկին քաղաքի մոտակայքում տեղի ունեցավ աշխարհում ամենամեծ խցանումը, որը տևեց 12 օր և ձգվեց գրեթե 100 կմ: Բազմաթիվ քաղաքացիներ վերադառնում էին քաղաք Չինաստանի օրվան նվիրված տոնակատարությաններից հետո:

4. Չինաստանում 1 տարվա ընթացքում սննդում օգտագործվում է շուրջ 4 մլն կատու։

5. Չինաստանի ոստիկանությունը հաճախ շների փոխարեն օգտագործում է բադերին։ Այս թռչունները ոչ միայն հիանալի տեսողություն ունեն, այլև բավականին ագրեսիվ են։

6. Չինաստանն ավելի շատ անգլերեն խոսողներ ունի, քան Միացյալ Նահանգները:

7. Չինաստանը համարվում է աշխարհի ամենահին քաղաքակրթությունը:

8. Յուրաքանչյուր տարի Չինաստանում մոտ մեկ միլիոն աբորտ է գրանցվում: Եվ այդ ամենը «մեկ երեխա» քաղաքականության պատճառով:

9. Չինաստանում հայտնաբերել են մի գյուղ, որի բոլոր բնակիչները կապուտաչյա շիկահերներ են: Գենետիկական հետազոտությունները պարզել են, որ նրանց 90%-ի գեները եվրոպական են և սկիզբ են առնում Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանից:

10. Հին ժամանակներում մետաքս ստանալը գաղտնիք էր, իսկ գաղտնիքը բացահայտողին սպանում էին:

Advent Wreath

Danish Christmas begins with the advent wreath. The wreath has four candles and one candle is lit every Sunday of December leading up to Christmas Eve.

Calendar Candle

Another tradition is the calendar candle. This candle is marked with 24 lines, normally decorated with Christmas motives. The candle is lit every day from the 1^st of December until the 24^th of December. The candle is blown out before it burns down into the next day.

Present Calendars

Advent calendars, or Christmas calendars, take many forms in Denmark.

Most children in Denmark get a gift calendar consisting of 24 small presents, one for each day until the 24^th of December. Each gift is individually bought and wrapped by their parents.

Christmas Eve

Christmas Eve dinner is all about tradition. Duck or Pork are on the menu, as well as boiled potatoes, caramelized potatoes, brown gravy sauce and pickled red cabbage. It’s a heavy, old-fashioned meal that will leave you sleepy but satisfied. Vegetarians and vegans will have to bring their own dish.

For dessert, the famous Danish invention. It’s a cold, creamy rice pudding made with vanilla and almond slivers, topped with hot cherry sauce. The game with this dessert is that one whole almond is added to the bowl of pudding and you have to keep eating the pudding until someone finds the almond. The winner gets a prize!

Walking around the Christmas tree

After dinner and before opening the Christmas presents, you have to join hands and sing Christmas hymns while walking around the tree. To trigger an adrenaline rush, the tree is decorated with actual lighted candles.

Presents after dinner

Slowly, the presents are unwrapped. One package at a time is carefully chosen from underneath the Christmas tree and given to the right receiver to open, until all presents are unwrapped and Christmas is over for another year.

Театр в нашей стране

Армянский театр — один из древнейших в мире .

Все театры Еревана

Задание :

Ученики выбирают один из вышеперечисленных тетаров ,готовят информацию о нем и о основателе данного театра.Представляют свой проект в виде видео (мини инфофильм(аудиозапись+фотки+текст)).

Государственный кукольный театр имени Ов. Туманяна

Ереванский государственный театр кукол имени Ованеса Туманяна основан 1 июня 1935 года. Благодаря стараниям небольшой театральной труппы, возглавляемой выпускницей театральной школы-студии Сергея Образцова Асмик Гезалян, 5-ого июля 1935г. театр сыграл свой первый спектакль: “Пес и Кот” по сказке великого армянского писателя Ованеса Туманяна. Среди основателей театра были актер и режиссер Софья Беджанян, художник Геворк Аракелян, педагог Маруке Дургарян, актеры Павлос Бороян и Араксия Арабян. 

Первым директором театра была Варя Степанян.

Большую роль в деле создания профессиональной школы кукольной режиссуры и подготовке  актеров-кукольников сыграли актер и художник Московского Центрального театра кукол Павел Яншин и, особенно, режиссер и композитор Ленинградского театра кукол Борис Шунаев. 

Под руководством Б.Шунаева в театре с 1939 по 1948гг. действовала русская труппа.

В истории Ереванского театра кукол видную роль сыграли известные армянские режиссеры: Левон Калантар, Тигран Шамирханян; художники Х.Есаян, С.Степанян, В.Теванян и А.Саргсян.

С 1975г. Театр  получает новую прописку по адресу Саят-Нова 4: две сцены – большая и малая, современная техническая световая и звуковая оснащенность.

Театр часто выступает на разных международных фестивалях: от Индии до США. Большую лепту в международное признание театра внесли режиссеры Маня Асланян, Ерванд Манарян, Рубен Бабаян, Нарине Григорян, Лариса Мангасарова и Заруи Антонян.

С 1998г. Театром руководит Заслуженный деятель искусств Армении профессор Рубен Бабаян.

Главный художник – Заслуженный художник Армении Анжела Галстян. В труппе театра 35 актеров.

При театре действует единственный в Армении Музей театральной куклы, носящий имя основателя музея Павлоса Борояна.

Источник — Государственный кукольный театр имени Ов. Туманяна

Ավարտին ենք հասցնում նովելի ընթերցումը:

Ընտրում ենք վերլուծական թեմաներից մեկը և աշխատում:

Տերևաթափը Ջոնսիի ներաշխարհում

Ջոնսիի վերջին տերևն ու Պլացեբոյի էֆեկտը

Ուայլդի սոխակը և Օ. Հենրիի ծերուկ Բերմանը

Ծերուկ Բերմանի գլուխգործոցը և Ջոնսիի հիվանդությունը

այլ

Ջոնսիի վերջին տերևն ու Պլացեբոյի էֆեկտը

Ջոնսին ներշնչել էր իրեն, որ վերջին տերևի ընկնելուց նա մահանալու է և այդ լուրը լսելով, Բերմանը որոշեց նկարել տերև, որը և եղավ նրա գլուխգործոցը: Ջոնսին իսկապես հավատում էր այդ տերև գոյությանը: Այստեղ աշխատեց Պլացեբոյի էֆեկտը, որի ժամանակ Ջոնսին տեսնում էր տերևը, որը չէր ընկնում, և «հասկացավ», որ նա չպետք է մահանա, որովհետև Սյուին պետք է:

Առաջադրանքներ՝ 171 – 175

ա) x/3+y/3=x+y/3

բ) a/7-b/7=a-b/7

գ) 2x/5-3y/5=2x-3y/5

դ) 5m/4+3n/4=5m+3n/4

ե) x/4+3x/4=x+3x/4=4x/4

զ) 7a/8-3a/8=7a-3a/8=4a/8

ա) x-1/2+1/2=x/2

բ) 2a/3 — 1-a/3=a-1/3

գ) a+b/5+a/5=2a+b/5

դ) y/7- x-y/7= -x/7

ե) 2+x/3+ 2x-8/3=2+3x-8/3= -6+3x/3

զ) 2a/8 — a+1/8=a+1/8

ա) 1/a+2/a=3/a

բ) a/x+3/x=a+3/x

գ) a/b-2a/b= -a/b

դ) 3x²/a+2x²/a=5x²/a

ե) x+4/a+2x/a=3x+4/a

զ) x+1/x — x+3/x=4/x

ա) 3/a+b + 5/a+b=8/a+b

բ) 2/x-1 — 1/x-1=1/x-1

գ) a+3/a+b — a-3/a+b=a+3/a+b — (a-3)/a+b=a+3/a+b — a+3/a+b=6/a+b

դ) m+1/m+n — 3-m/m+n= -2/m+n

ե) 2x-4/x-3 — 3x+5/x-3= -x+1/x-3

զ) 7p-1/p+1 — 7-p/p+1=6p-8/p+1

ա) x+1/x-1 + 2x/1-x=x+1/x-1 + 2x/-(x-1)=3x+1/x-1

բ) 1/x-y — 1/y-x=1/x-y — 1/-(x-y)=1/x-y + 1/x-y=2/x-y

գ) 2a/a-b — 3a/b-a=2a/a-b — 3a/-(a-b)=2a/a-b + 3a/a-b=5a/a-b

դ) 4m-1/n-m — m-4/m-n=4m-1/n-m — m-4/-(n-m)=4m-1/n-m + m-4/n-m=5m-5/n-m

ե) 2p+q/p-2q — p+3q/2q-p=2p+q/p-2q — p+3q/-(p-2q)=2p+q/p-2q + p+3q/p-2q=3p+4q/p-2q

զ) 8a+b/1-a — 2a-3b/a-1=8a+b/1-a — 2a-3b/-(a-1)=8a+b/1-a + 2a-3b/1-a=10a-2b/1-a

Աշխատանքին յուրաքանչյուրի մասնակցությունը պարտադիր է։ Տեղադրիր տրված հարցերն իրենց պատասխաններով քո բլոգի <<Մաթեմատիկա և երևակայություն>> կամ <<Մաթեմատիկա առանց բանաձևերի>> բաժնում՝ <<Աշխատանքների գնահատում>> վերնագրով։ Աշխատանքը կատարելուց հետո հղումն ուղարկիր մեյլի միջոցով։

Քանի՞ աշխատանք է կատարված և տեղադրված բլոգի Մաթեմատիկա առանց բանաձևերի/Մաթեմատիկա և երևակայություն բաժնում։

Ֆլեշմոբ / Առաջին մակարդակ 13.12.2021

Հոկտեմբեր ամսվա մաթեմատիկական ֆլեշմոբ — 2021

Սեբաստացի սովորողների կազմը` դիագրամներով

ՇԻՐԱԿԱՑՈՒՑ ԽՆԴԻՐՆԵՐ

Ո՞ր նախագծերին ես մասնակցել․ թվարկել անվանումներով։

ՇԻՐԱԿԱՑՈՒՑ ԽՆԴԻՐՆԵՐ

Սեբաստացի սովորողների կազմը` դիագրամներով

Տեղադրիր առարկայի շրջանակներում կատարածդ աշխատանքների/ նախագծերի հղւմները։

Ֆլեշմոբ / Առաջին մակարդակ 13.12.2021

Հոկտեմբեր ամսվա մաթեմատիկական ֆլեշմոբ — 2021

Սեբաստացի սովորողների կազմը` դիագրամներով

ՇԻՐԱԿԱՑՈՒՑ ԽՆԴԻՐՆԵՐ

Ո՞ր նախագծերին չես մասնակցել, որո՞նք են բացթողումներդ։

—

Ի՞նչ ժամկետում ես պատկերացնում և պատրաստվում կատարել բաց թողնված աշխատանքները, լրացնել բաց թողնված նախագծերը։

—

Ի՞նչ մաթեմատիկական թեմայով ես ցանկանում տեսնել հաջորդ նախագիծը։

Տրամաբանական խնդիրներ

Ինչպիսի՞ն կլինի քո մասնակցությունը հաջորդ նախագծին։

Ավելի ակտիվ

Ինչպե՞ս կգնահատես առարկայի շրջանակներում մինչ այժմ կատարածդ աշխատանքը։

7

Կատարում ենք առաջադրանքները:

1. Մգեցված բառերին ավելացնել հետադաս ծավալուն որոշիչներ և կետադրել:
   • Կրթահամալիրը՝ մեծ և հայտնի, խրախուսում է սովորել ճամփորդելով:
   • Ծերուկը՝ խուլ և ձանձրացած, հանկարծ նկատեց փոքրիկին:
   • Ինձ միշտ զարմացրել են մարդիկ՝ իրականությունից դուրս ապրող:
   • Ուզում էի օգնել կենդանուն՝ սոված և վիրավոր:
   • Ճամփորդները փնտրում էին անձավը՝ տաք և չոր, որպեսզի պատսպարվեն անձրևից:
2. Նախադասություններից հանել ենթակաները, ստորոգյալները, որոշիչները, հատկացուցիչները: Հանած բառերի դիմաց գրել պաշտոնները, օրինակ՝ բուք-ենթական, վախեցնում էր-ստորոգյալ, ուժեղ-որոշիչ:
   • Տպավորիչ էր հանդիպումը երկու նախկին թշնամիների:
   • Ենթակա֊հանդիպում
   • Ստորոգյալ֊տպավորիչ էր
   • Հատկացուցիչ֊թշնամիների
   • Որոշիչ֊մախկին
   • Այդ գյուղի մութ անտառում մի քանի գողտրիկ անկյուններ կան:
   • Ենթակա֊անտառում
   • Ստորոգյալ֊կան
   • Հատկացուցիչ֊գյուղի
   • Որոշիչ֊մութ
   • Հեռավոր քաղաքներից հայտնի էր միայն սարերի կարմիր արշալույսը:
   • Եմթակա֊արշալույսը
   • Ստորոգյալ֊հայտնի էր
   • Հատկացուցիչ֊սարերի
   • Որոշիչ֊կարմիր
   • Տան պատերը լուռ էին. կարևոր էր գնալը, բայց վերադարձով ամեն ինչ կփոխվեր:
   • Ենթակա֊պատերը, գնալը
   • Ստորոգյալ֊լուռ էին
   • Հատկացուցիչ֊տան
   • Որոշիչ֊կարևոր էր
   • Աշխատողի վաստակածը քիչ էր. մեծ էր չարչարանքը:
   • Ենթակա֊վաստակածը, չարչարանքը
   • Ստորոգյալ֊քիչ էր
   • Հատկացուցիչ֊աշխատողի
   • Որոշիչ֊մեծ էր
3. Կազմել նախադասություններ, որտեղ կլինեն.
   • հետադաս, համասեռ որոշիչներ
   • Ծավալուն, հետադաս որոշիչ և բաղադրյալ ստորոգյալ
   • Նախադաս, տարասեռ որոշիչներ և հեռացված հատկացուցիչ
   • Հեռացված հատկացուցիչ և բաղադրյալ ստորոգյալ

Առաջին պարապմունք՝ Հնդկաստան և Չինաստան, էջ 48-53

Ինչ է ավանդական հասարակությունը

Նոր ժամանակներում Արևելքի երկրները իրենց զարգացման մակարդակով բավական հետ մնացին եվրոպական առաջատար երկրներից: Գլխավոր պատճառը հասարակության բնույթն էր։  Այմ մնաց անփոփոխ, այդ պատճառով էլ ստացել է ավանդական հասարակություն անվանումը:
Նրան բնորոշ են սովորույթների, ավանդույթների և հոգևոր արժեքների վրա հիմնված կյանքը, ապրելակերպը և հարաբերությունները: Այդպիսի հասարակություններ գոյություն ունեին Արևելքի երկրներում՝ Օսմանյան կայսրություն, Իրան, Հնդկաստան, Չինաստան, Ճապոնիա:
Ավանդական հասարակությունում պետության գլուխ
կանգնած էր սուլթանը, արքան,
շահը, կայսրը և այլն:
Գյուղատնտեսությունը մնում էր երկրի
տնտեսության հիմքը: Պետությունն էր
երկրի հողերի սեփականատերը:
Արտադրությունն հիմնականում ձեռքի աշխատանքով էր կատարվում:
Հասարակության հիմնական դասերն էին՝ ազնվա
կանությունը, հոգևորականությունը, պաշտոնեությունը, գյուղացիությունը, արհեստավորները, վաճառականները:
Ամեն դասն ուներ որոշակի իրավունքներ և պարտականություններ:
Հասարակական կյանքում մեծ դեր ուներ կրոնը: Կրթությունը հասանելի էր միայն վերնախավին (բացառությամբ Չինաստանի)։ Ընդհանուր առմամբ բնակչությունն անգրագետ էր:
Նոր դարերում ավանդական հասարակությունների
համար կարևոր դարձավ ժամանակակից դառնալու խնդրի լուծումը:

Օսմանյան կայսրությունը

Նոր դարերի սկզբին Օսմանյան կայսրությունը
տիրում էր ահռելի տարածքի: Սակայն երկիրը տնտեսապես հետամնաց էր:
Պետությունը կառավարում էր սուլթանը: Սակայն օսմանյան սուլթաններին չհաջողվեց ստեղծել ամուր պետություն, քանի որ այն պահպանվում էր միայն բանակի միջոցով։
Արտադրության,
առևտրի և մշակույթի ոլորտներում առավելապես զբաղված էին հույները, հայերը, հրեաները, արաբները,
բալկանյան ժողովուրդները, ասորիները:
Օսմանյան կայսրության դերը սկսեց նվազել:
Տերության գլխավոր հակառակորդներն էին Ավստրիան և Ռուսաստանը: Թուրքերը հատ-
կապես անհաջողություններ կրեցին XVIII դ. երկրորդ
կեսին Ռուսաստանի դեմ մղած պատերազմներում:
Այս իրավիճակից հաջողությամբ օգտվում էին Անգ-
լիան և Ֆրանսիան, որոնք ամրապնդում էին իրենց ազդեցությունը սուլթանի վրա:
Աստիճանաբար մեծացավ տերության
կախվածությունը եվրոպական պետություններից:
Թուրքական վերնախավը ձգտում էր դուրս գալու այս վիճակից բարեփոխումներով:
XVIII դարեվերջին դրվեց բարենորոգումների սկիզբը:
Ստեղծվեցին նոր զինվորական ստորաբաժանումներ,
հիմնվեցին ռազմական ուսումնարաններ: Սակայն 1828-1829 թթ, ռուս-թուրքական պատերազմում Օսմանյան կայսրությունը նորից պարտվեց և ստիպված էր ճանաչել Հունաստանի անկախությունը:

Իրան

Նոր ժամանակների սկզբին Իրանը Ասիայի խոշոր
երկրներից մեկն էր: Բուն իրանական հողերից բացի՝
նրա կազմի մեջ էին մտնում Աֆղանստանի և Միջին
Ասիայի մի մասը, Ատրպատականը, Արևելյան Հայաստանը, Այսրկովկասի մի մասը: Պետության կազմում կային տասնյակ ժողովուրդներ և ցեղեր:
XVII դ․ կեսից Իրանը մտավ անկման ժամանակաշրջան:
Իրանական պետությունը ղեկավարում էր շահը: Երկրի կյանքում հսկայական էր իսլամի դերը:
Իրանը գլխավորապես գյուղատնտեսական երկիր էր:
Երկրում զարգացած էր նաև արհեստագործությունը:
Միջազգային առևտրում հռչակված էին իրանական գորգերն ու գործվածքեղենը:
Իրանին անկայուն վիճակից դուրս բերեց, կարճ ժամանակով միավորեց և ուժեղ պետություն ստեղծեց
Նադիր շահը: Սակայն նրանից հետո երկիրը կրկին թուլացավ։
Իրանը XIX դար մտավ տնտեսապես հետամնաց
վիճակում: Նրա և Ռուսաստանի միջև շարունակվեց
պայքարը Կովկասի համար, որն ավարտվեց Ռուսաստանի հաղթանակով: 1828 թ.  Այսրկովկասը, այդ թվում նաև Արևելյան Հայաստանի հիմնական հատվածը միացվեցին Ռուսաստանյան կայսրությանը:
Իրանը, կորցնելով իր երբեմնի հզորությունը, արդեն
Նոր դարերի երկրորդ փուլում վերածվեց Անգլիայի և
Ռուսաստանի կիսագաղութի: