Վերջին օրերին աշխարհի տարբեր լրատվամիջոցներում հրապարակվում են նյութեր մի արջի մասին, որը ապրում է Հայաստանում շատ վատ պայմաններում: Նրան արդեն 30 տարի պահում են Արմավիրի կենդանաբանական այգում, փոքր վանդակում: Նա շատ ծեր է և արդեն կուրացել է: Նրան երբեք վանդակից բաց չեն թողել և պահում են շատ վատ պայմաններում: Կարող են օրերով չկերակրել, չեն մաքրում վանդակը և դուրս չեն հանում խեղճ արջին:

Արջն ունի բժշկական օգնության և խնամքի կարիք: Նրա նման ևս 20 արջ բնակվում են Հայաստանում տարբեր մասնավոր կենդանաբանական այգիներում և ոչ ոք չի հոգում նրանց իրավունքների մասին: Կենդանիների փրկության միջազգային կազմակերպությունը աշխարհում շատ նման արջերի է օգնել և ցանկանում է օգնել Նելսոն արջուկին:

Արջուկի տերը ասում է, որ չի թողի, որ արջին տանեն, քանի որ «շատ է նրան սիրում», բայց նրա արարքները հակառակ բանի մասին են խոսում: Սա բոլոր մարդկանց է վերաբերում՝ եթե պատրաստվում եք կենդանի պահել, կապ չունի վայրի թե տնային, դուք պետք է մեծ պատասխանատվություն կրեք, քանի որ դա խաղալիք չէ, այլ կենդանի էակ:

Անհրաժեշտ են օրենքներ, որոնք կպաշտպանեն կենդանիներին մարդկանց վատ վերաբերմունքից և կպատժեն այն մարդկանց, ովքեր օգտագործում են կենդանիներին իրենց զվարճանքի համար: Իմ կարծիքով դա ճիշտ չէ վայրի կենդանուն պոկել իր բնական միջավայրից և պահել, որպես տան կենդանի: Վայրի կենդանիների տեղը բնության գրկում է, իսկ տնային կենդանիները արդեն իրենց կյանքի սկզբից սովոր են տնային պայմաններում ապրել:

Պետք է ամեն ինչ անել, որ Նելսոն արջուկը իր ծերությունը լավ պայմաններում անցկացնի:

Ամանորյա թարգմանություններ

Կընտրես ամանորյա որևէ հետաքրքիր տեղեկատվական կամ գեղարվեստական տեքստ և կթարգմանես հայերեն:

In Georgia, Christmas is celebrated on the 7th January. This is because the Georgian Orthodox Church use the old ‘Julian’ calendar for their festivals.

On Christmas Day, many people will go on a ‘Alilo’, a parade in the streets. They are dressed in special clothes and costumes to celebrate Christmas. Some people carry Georgian flags and others might be dressed as people from the Christmas story. Children like taking part in the Alilo as they’re often given sweets!

The traditional Georgian Christmas Tree is called a ‘Chichilaki’. It’s made of dried wood. They are decorated with small fruits and sweets. They are traditionally burnt on 19th January. This is meant to mark the end of the year’s troubles.

People get their presents on December 31st. Presents are traditionally brought to children by “Tovlis Papa”  which means “Grandfather snow”. He normally wears all white clothing including a hat and a cloak called a “nabadi”. The cloak is heavy and very warm as it’s made of white sheep’s wool.

On New Year’s eve he comes down from the mountains of the Caucasus and walks around Georgia to deliver treats and sweets to all the children in Georgia. Children leave out “Churchkhela” a delicious treat made of walnuts and grape juice for Tovlis Papa. 

Թարգմանություն՝

Վրաստանում Սուրբ Ծնունդը նշվում է հունվարի 7-ին։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ Վրաց ուղղափառ եկեղեցին օգտագործում է հին «Ջուլյան» օրացույցը իրենց տոների համար: Սուրբ Ծննդյան օրը շատերը գնալու են «Ալիլո»՝ շքերթ փողոցներով։ Նրանք հատուկ հագուստներով ու տարազներով են՝ նշելու Սուրբ Ծնունդը: Որոշ մարդիկ կրում են վրացական դրոշներ, իսկ մյուսները կարող են հագնված լինել Սուրբ Ծննդյան պատմության մարդկանց նման: Երեխաները սիրում են մասնակցել Ալիլոյին, քանի որ նրանց հաճախ քաղցրավենիք են տալիս: 
Վրացական ավանդական տոնածառը կոչվում է «Չիչիլակի»: Պատրաստված է չորացրած փայտից։ Դրանք զարդարված են մանր մրգերով և քաղցրավենիքներով։

Դրանք ավանդաբար այրվում են հունվարի 19-ին։ Սա կոչված է նշելու տարվա անախորժությունների ավարտը: Մարդիկ իրենց նվերները  ստանում են դեկտեմբերի 31-ին։ Ավանդաբար երեխաներին նվերներ է բերում «Թովլիս պապան», որը թարգմանաբար նշանակում է «Ձմեռ պապիկ»: Նա սովորաբար կրում է սպիտակ հագուստ, ներառյալ գլխարկ և թիկնոց, որը կոչվում է «նաբադի»: Ամանորի գիշերը նա իջնում ​​է Կովկասի լեռներից և շրջում Վրաստանում, որպեսզի հյուրասիրություններ ու քաղցրավենիք հասցնի Վրաստանի բոլոր երեխաներին։ Երեխաները Թովլիս պապայի համար թողնում են ընկույզից և խաղողի հյութից պատրաստված «Չուրչխելա» համեղ հյուրասիրությունը։

Այսօր մենք այցելեցինք Արմավիրի կենդանաբանական այգի, որտեղ տեսանք շատ կենդանիների, որոնց պահանջվում է խնամք։ Նրանք շատ վատ վիճակում էին` կեղտոտ էին, շատ վատ ուտելիք և ջուր ունեին։

Արջը եկել է ռուսաստանից` կրկեսի հետ և հետ գնալուց արջի` հետ տանելու հետ խնդիրներ առաջացան։ Եվ այդպես նրան պետք է քնացնեին, սպանեին, կամ մեկին տային։ Եվ կենդանաբանական այգու տերը որոշեց նրան իր մոտ վերցնել և խնամել։ Այդպես արջը արդեն 30֊ից ավել տարի է ապրում այդ կենդանաբանական այգում։ Այդ արջը կույր է` ծերության պատճառով։ Նա սնվում է իրենց համար ոչ օգտակար ուտելիքով` եփած մսով, բանջարեղենով և այլն։

Նաև մենք այնտեղ տեսանք շատ այլ կենդանիների, որոնք խնամք են պահանջում։ Օրինակ` գայլ, քարայծ, արծիվ, առյուծ, սիրամարգ, ջայլամ, գառներ և այլն։

Մենք հասկանում ենք, որ տերը ուզում է օգնել կենդանիներին, բայց եթե չկան գումարային միջոցներ, իմ կարծիքով, պետք չէ այս ամենով զբաղվել և պետք է տանել նրանց լավ կենդանաբանական այգիներ, որտեղ նրանց մասին հոգ կտանեն։ Եթե մասնագիտացված կենտրոնը ցանկանում է օգնել այդ կենդանիներին, ապա պետք է թույլ տալ արջին և այլ կենդանիներին ստանալ նոր, ավելի լավ կյանք։ Ես համոզված եմ, որ լավ մասնագետները կկարողանան օգնել կենդանիներին` առանց կյանքը վտանգելու։

Նախադասություններն ընդարձակի´ր` ընդգծված հատկացուցիչի և հատկացյալի միջև ավելացնելով փակագծում տրված բառակապակցությունը: Կետադրությանն ուշադարությո´ւն դարձրու:

Օրինակ`

Արեգակի խավարումը  սարսափ առաջացրեց մարդկանց մեջ: (ընդամենը մի քանի րոպե տևող) – Արեգակի` ընդամենը մի քանի րոպե տևող խավարումը սարսափ առաջացրեց մարդկանց մեջ:

Նոբելի գործարանները ցրված էին Եվրոպայով մեկ: (պայթուցիկ նյութեր արտադրող)

Նոբելի՝ պայթուցիկ նյութեր արտադրող գործարանները ցրված էին Եվրոպայով մեկ:

Նոբելի կտակր կարծես թե հակասում էր նրա ապրած կյանքին: (մարդության խաղաղասիրությունն ու զարգացումը խթանող)

Նոբելի՝ կտակր մարդության խաղաղասիրությունն ու զարգացումը խթանող, կարծես թե հակասում էր նրա ապրած կյանքին:

Վիկտոր Համբարձումյանը դարձավ աստղաֆիզիկայի ամբիոնի առաջին վարիչը: (իր իսկ նախաձեռնությամբ ստեղծված)

Վիկտոր Համբարձումյանը դարձավ աստղաֆիզիկայի ամբիոնի՝  իր իսկ նախաձեռնությամբ ստեղծված առաջին վարիչը:

Նա նկատեց, որ փայտանյութի բաղադրությունր ինչ-որ բանով խաղողի շաքարն է հիշեցնում (թղթի ու արհեստական մետաքսի վերածվող):

Նա նկատեց, որ փայտանյութի բաղադրությունր՝ թղթի ու արհեստական մետաքսի վերածվող, ինչ-որ բանով խաղողի շաքարն է հիշեցնում:

Քիմիկոսներն էին ելք փնտրում այդ երկրների բնակչությանն օգնելու: (գյուղատնտեսական մթերքների կարիք ունեցող)

Քիմիկոսներն էին ելք փնտրում այդ երկրների բնակչությանն օգնելու՝ գյուղատնտեսական մթերքների կարիք ունեցող:

<B=180-30=150⁰

Պատ.՝ 1:

P=2+2+7+7=18սմ

Պատ.՝ 4:

30⁰-ի դիմաց ընկած կողմը հավար է ներքնաձիգի կեսին, ուրեմն՝

BO=2÷2=1

Պատ.՝ 1:

S=1×7=7սմ²

Տանը՝ 322, 323, 325,

S=20սմ²

S=AD×h

AD=2+8=10սմ

20=10×h

h=20÷10=2սմ

AO=OB=2սմ

<AOB=90⁰

<A+<ABO=180-90=90

Քանի որ եռանկյուն AOB-ն հավասարասրուն է, ուրեմն՝

<A=<ABO=90÷2=45⁰

<A=<C=45⁰

<B=45+90=135⁰

<B=<D=135⁰

S=?

<DCE=60⁰

<BCD=90-60=30⁰

<A=<BCD=30⁰

30⁰-ի դիմաց գտնվող կողմը հավասար է ներքնաձիգի կեսին, ուրեմն՝

BO=4÷2=2սմ

S=10×2=20սմ²

AD-CD=10

P=?

AD=10+CD

S=AD×BH

S=CD×BM

S=(10+CD)×3x

S=CD×5x

1=3×(10+CD)

1=5×CD

5CD=3(CD+10)

5CD=3CD+30

2CD=30

CD=15

CD=AB=15

AD=10+CD=10+15=25

AD=BC=25

P=15+15+25+25=80

Домашнее задание:

Упражнение 1. Выберите один из глаголов, данных в скобках, и поставьте его в нужную форму.

1. Они редко (пообедать/обедать) в ресторане.

1. Они редко обедали в ресторане.

2. Он каждый день (дарить/подарить) ей цветы.

2. Он каждый день дарит ей цветы.

3. Мы (ремонтировали/отремонтировали) свою машину 2 часа.

3. Мы ремонтировали свою машину 2 часа.

4. Я забыл (заплатить/платить) за телефон.

4. Я забыл заплатить за телефон.

5. На какую ногу вам больно (наступить/наступать)?

5. На какую ногу вам больно наступать?

6. Не надо (спорить/поспорить).

6. Не надо спорить.

7. Он разучился (поиграть/играть) в шахматы.

7. Он разучился играть в шахматы.

8. Она успела (садиться/сесть) в поезд, который уже отходил.

8. Она успела сесть в поезд, который уже отходил.

9. Они (строили/построили) дом 2 года.

9. Они строили дом 2 года.

10. Я отвыкла (вставать/встать) рано.

10. Я отвыкла вставать рано.

Упражнение 2. 

Используя приставки, образовать от глаголов несовершенного вида глаголы совершенного вида: верить(н.в.)- поверить(с.в.) .

Чувствовать-почувствовать ,ужинать-поужинать, делить-поделить, вязать-повязать, прятать-с(у)прятать,возить-при(от,до)возить, шить-при(до)шить, стараться-постараться, таять-по(до,рас)таять, верить-поверить, видеть-увидеть, делать-до(при,до)делать, шутить-пошутить ,чертить-на(до,рас)чертить,тонуть-утонуть,гасить-погасить, учиться-по(до,при)учиться, брать-у(за)брать, пугаться-испугаться, мучить-по(до,от)мучить, помнить-при(за)помнить, желать-пожелать, гордиться-возгордиься, готовить-приготовитть.

Կարդալով Ուայլդի հեքիաթը՝ ընտրել թեմաներից մեկը, վերլուծել գործը:

• Ուայլդի հեքիաթի առանձնահատկությունները
• Սոխակը և տղան. սիրո տարբեր ընկալումները
• Սոխակի կերպարը հեքիաթում
• Հեքիաթի վարդը և ինձ ծանոթ մյուս վարդերը
• Սոխակը և վարդի պահանջները
• այլ

Սոխակը և տղան. սիրո տարբեր ընկալումները

Տղայի սերը մակերեսային էր և նա շուտ հրաժարվեց այդ սիրուց: Իմ կարծիքով նա սիրում էր ոչ թե աղջկան, այլ նրա արտաքինը: Իսկ սոխակը շատ լուրջ էր ընդունում սերը և սիրո համար իր կյանքը զոհաբերեց:

Լրացուցիչ կրթության առաջադրանքի ստուգում:

Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր հատկացուցիչներով: 

Ո՞ւմ աչքն ամբողջ օրը ճանապարհին էր:

Նրա աչքն ամբողջ օրը ճանապարհին էր:

Միշտ հիշում է ո՞ւմ խոսքը:

Միշտ հիշում է մոր խոսքը:

Ինչի՞ ջուրը բարձրացել էր ձնհալից:

Լճի ջուրը բարձրացել էր ձնհալից:

Ինչի՞ արմատները շատ խորն էին թափանցել:

Ծառի արմատները շատ խորն էին թափանցել:

Ինչի՞ փողոցները լայն էին և ուղիղ:

Կենտրոնի փողոցները լայն էին և ուղիղ:

Ընդգծված բառերին ավելացրո՛ւ հատկացուցիչ լրացումներ, որոնք ցույց տան, թե դրանք (հատկացյալները) ո՛ւմ, կամ ինչի՛ն են պատկանում կամ վերաբերում:

Ձկները լույսի պատճառով շատ խորն էին իջել:

Ձկները արևի լույսի պատճառով շատ խորն էին իջել:

Սիրով կարդում էր բանաստեղծությունները:

Սիրով կարդում էր գրողի բանաստեղծությունները:

Երեկոն շատ խաղաղ էր:

Այսորվա երեկոն շատ խաղաղ էր:

Խանութն արդեն երկար ժամանակ փակ էր:

Կենտրոնի խանութն արդեն երկար ժամանակ փակ էր:

Հրամանները շատ արագ էին կատարվում:

Հրամանատարի հրամանները շատ արագ էին կատարվում:

Ընդգծված հատկացուցիչների և հատկացյալների կապը հստակ ցույց տալու համար կետադրիր:

Առագաստանավի՝ անցյալ դարում ապրած նավապետի գրառումներում մի հետաքրքիր փաստ կա:

Վարելահողերի՝ անտառներ հատելու միջոցով ընդարձակման հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:

Հողի սև մրրիկներից պաշտպանող բարեկամը անտառն է:

Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև անտառային հրդեհների արևի դեմքր ծածկող ծուխն ու հրաբխային մուրը:

Անձրևների և հալոցքի ջրի լեռնային ապարներր մաշեցնող շիթերը քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:

Ամփոփում ենք գիտելիքները հատկացուցչի մասին:

Առաջադրանքներ՝ 164 – 168

ա) x/2 և 1/3
3x/6 և 2/6

բ) x/5 և -3/7
7x/35 և -15/35

գ) 2x/5 և 5/-6
12x/30 և 25/-30

դ) 2/3 և 7x/-4
8/12 և 21x/-12

ե) 5/3x և 7/6
30/18x և 21/18

զ) 11/2x և 3/7
77/14x և 6x/14x

է) 4/x և 3/-x
4/x և 3/-x

ը) 1/5x և 13/-10x
2/10x և 13/-10x

թ) 3/x և x/3
9/3 և 1/3

ա) x/x-2 և 1/2-x
x/x-2 և 1/-(x- 2)

բ) x/5+x և 3/x+5
x/5+x և 3/5+x

գ) 4x/x-1 և 2-7x/1-x
4x/-(1-x) և 2-7x/1-x

դ) 2x/3x+6 և 5/x+2
2x/3(x+2) և 5/x+2

ե) 15/2x-8 և 7/x-4
15/2(x-4) և 7/x-4

զ) 3-x/5-x և 5/2x-10
3-x/-(x-5) և 5/2(x-5)

ա) x/3x-x² և 4/3-x
x/x(3-x) և 4/3-x

x/x(3-x) 4x/x(3-x)

բ) 1/2+x և x-1/x²-4
1/(x+2) և x-1/(x+2)(x-2)
x-2/(x+2)(x-2) և x-1/(x+2)(x-2)

գ) 3/4+6x և 5x/9x+6
3/2(2+3x) և 5x/3(3x+2)
9/6(2+3x) և 5/15(3x+2)

դ) 5x/3-x և 2/x²-9

5x/-(x-3) և 2/(x-3)(x+3)

5x×(x+3) և 2/(x-3)(x+3)

ա) x/4x+x² և 4/3x+12

x/x(x+4) և 4/3(x+4)

3x/3x(4+x) և 4x/3x(x+4)

բ) 13x/25-x² և x-1/10+2x

13x/(5-x)(5+x) և x-1/2(5+x)

13x×2/2(5-x)(5+x) և (x-1)(5-x)/2(5-x)(5+x)

գ) x-3/4-x² և 5x/x²-4

x-3/-(x²-4) և 5x/x²-4

դ) 2/(x-3)² և 1+x/x²-9

2/x²-9 և 1+x/x²-9

ա) 3x/x²+4x+4 և x-4/5x+10

3x(5x+10)/(x+2)²(5x+10) և (x-4)(x+2)²/(x+2)²(5x+10)

բ) 1+x/x²+2x+4 և x-1/x³-8

(1+x)(x³-8)/(x+2)²(x³-8) և (x-1)(x+2)²/(x+2)²(x³-8)

գ) x/9-3x-x² և 5/x³-27

x×(x³-27)/(9-3x-x²)(x³-27) և 5×(9-3x-x²)/(9-3x-x²)(x³-27)

դ) 12/(x-3)² և 2+x/(3-x)²

12/-(3-x)² և 2+x/(3-x)²