Թեմա 15. Լսողական վերլուծիչներ, կառուցվածքը, 1   , ֆունկցիան, հիվանդությունները։

Լրացուցիչ աշխատանք:

Այս նյութերը նայել, թարգմանել, պատրաստել ուսումնական նյութ՝ հայերեն։Պատրաստել նյութ լսողության հիվանդությունների վերաբերյալ։

Ձայները հավաքվում են արտաքին ականջով, որը բաղկացած է ականջի խեցուց և արտաքին լսողական անցուղուց: Ձայնը անցնում է ականջի կանալով միջին ականջ, որից հետո ձայնը առաջանում է թմբկաթաղանթում, որը սկսում է տատանվել, երբ ձայնային ալիքը խփվում է իրեն: Ձայնայի ալիքը անցնում է թմբկաթաղանթով դեպի միջին ականջ: Միջին ականջում կա երեխ փոքրիկ ոսկոր, որոնք անվանվում են մուրճիկ, սալ և ասպանդակ: Բոլորը իրար հետ անվանում են շրջանառվող շղթա: Նրանք կատարում են կամրջի դեր՝ թմբկաթաղանթից մինչև մուտքը դեպի ներքին ականջ և իրենց փոխազդեցությունը ուժեղացնում է ձայնային տատանումները, մինչև նրանք ամբողջովին կհայտնվեն ներքին ականջում՝ ովալ պատուհանի օգնությամբ: Ներքին ականջում գտնվում է խխունջը: Այս օրգանը այդպես է անվանվում, քանի որ շատ նման է խխունջին: Այն կազմված է մի քանի թաղանթներից և բաժիններից, որոնք լցված են տարբեր հեղուկներով: Երբ ձայնային ալիքը կպնում է ովալ պատուհանին, հեղուկներչը սկսում են շարժվել, որը նույնպես բերում է փոքր, մազերի նման վանդակների շարժմանը: Այս վանդակները տատանումը վերածում են էլեկտրոնային ազդակների, որոնք կոնցենտրացվում են լսողական ներվում և ուղևորվում են դեպի ուղեղ:

Լսողության հիվանդություններ

Կան լսողության շատ խոչընդոտներ:
Լսողության հիվանդությունները, խլությունը առաջանում են ծերությունից, ի ծնե, որոշակի դեղերից կամ վարակիչ հիվանդություններից: Մրսածության հետևանքով կարող է առաջանալ նյարդի բորբոքում, ինչը կարող է ազդել լսողության որակի վրա: Մեկ-մեկ մարդիկ լսում են ղողանջ կամ գվվոց, որը կարող է նշանակել, որ մարդը ունի որոշակի հիվանդություններ: Դա կարող է լինել սովորական ծծմբախցանից սկսած մինչև հոգեկան ու ֆիզիկական լարվածությունից ու հոգնածությունից և մինչև միջին ու ներքին ականջի լուրջ հիվանդություններ, կենտրոնական լսողական խանգարումներ: Օրինակ՝ օտիտ, նևրիտ, աթերոսկլերոզ, Մենյերի հիվանդություն, եվստախյան փողերի պաթոլոգիա և այլն: Դրանք առաջանում են ներքին ականջի մանր անոթներում արյան շրջանառության խանգարումների հետևանքով: Վատ լսողությունը նաև առաջանում է ժառանգության պատճառով: Բացառիկ դեպքերում  լսողությունը վերականգնելու համար առաջարկվում է վիրաբուժական միջամտություն:

Բլոգում լրացնել անցած թեման․

Տեսողական վերլուծիչ, աչքի կառուցվածքը։
Լրացուցիչ աշխատանք:
Այս նյութերը նայել, թարգմանել, պատրաստել ուսումնական նյութ՝ հայերեն։ Պատրաստել նյութ տեսողության հիվանդությունների և տեսողական պատրանքների վերաբերյալ։

Բիբը՝ մուգ կետ է աչքի ծիածանաթաղանթի մեջ: Բիբը կառավարում է լույսի քանակությունը, որը թափանցում է աչքը: Բիբը կարող է ավտոմատ փոխել իր չափը, փոխելով թափանցող լույսի քանակը: Տեսողական նյարդը գտնվում է աչքի հետևի մասում: Այն պատասխանատու է մեր կողմից տեսած պատկերի հաղորդմանը՝ ցանցաթաղանթից դեպի ուղեղ: Առաջային տեսանյարդի մակերևույթը, որը կարելի է տեսնել ցանցաթաղանթի վրա, կոչվում է իր կույր բիծը: Ցանցաթաղանթը պատված է միլիոնավոր մանրաթելերով, որոնք հանդիպելով մեկ տեղում ստեղծում են տեսողական նյարդ: Երբ լույսը ընկնում է ցանցաթաղանթի վրա, այն դառնում է էլեկտրոնային ազդակ, որը գնում է այդ մանրաթելերի երկայնքով, տեսողական նյարդով, դեպի ուղեղ: Ծիածանաթաղանթը աչքի ծիածանի մասն է: Այն գտնվում է եղջերաթաղանթի հետևը: Ծիածանաթաղանթը առանձնացնում է աչքի դեմի և հետևի թաղանթները: Ծիածանաթաղանթը օգնում է կառավարել ներս թափանցող լույսի քանակը: Աչքի եղջերաթաղանթը դրա թափանցիկ պատուհանն է: Եղջերաթաղանթը կազմում է աչքի արտաքինի 1/6-ը: Եղջերաթաղանթի հիմնական ֆունկցիան է կենտրոնացնել լույսը և իր փոխանցումը ցանցաթաղանթին: Աչքի ցանցաթաղանթը կազմված է նյարդերից: Ցանցաթաղանթը ընկալում է լույսը և ստեղծում է ազդակներ, որոնք տեսողական նյարդով ուղարկվում են ուղեղ: Ապակենման մարմինը, թափանցիկ և ժելեանման նյութ է, որում լցված է աչքի կենտրոնական մասը: Այն հիմնականում կազմված է ջրից և կազմում է մոտավորապես աչքի ծավալի 2/3 մասը: Ապակենման մարմինը օգնում է աչքին պահպանել կլոր ձևը: Այն ամրացված է ցանցաթաղանթին մի քանի կետում: Աչքի ոսպնյակը իրենից ներկայացնում է թափանցիկ կառույց, ակնագնդի մեջ: Այն գտնվում է միանգամից ծիածանաթաղանթի հետևը: Ոսպնյակը ունի միայն մեկ ֆունկցիա՝ կենտրոնացնել լույսի ճառագայթները ցանցաթաղանթի վրա: Թարթիչավոր մարմինը գտնվում է ծիածանաթաղանթի հետևը, ոսպնյակի կողքը: Այս մարմինը ունի երկու ֆունկցիա՝ թարթիչավոր մարմնի մեջ արտադրվում է հեղուկ, որը լցվում է աչքի առաջային մասը: Բացի դրանից թարթիչավոր մարմինը կազմված է մկաններից, որոնց շնորհիվ աչքը կարող է կենտրոնանալ օբյեկտի վրա, գտնվող տարբեր հեռավորության վրա:

Կգրես ընկերոջդ բնութագրող

• հինգ բառակապակցություն,
  Բարի մարդ, հանգիստ մարդ, ուշադիր ընկեր, զվարճալի մարդ, հոգատար ընկեր:
• հինգ նախադասություն:

Անահիտը սիրում է ձեռքի աշխատանք անել: Նա շատ զվարճալի է և միշտ կատակներ է անում: Անահիտը բարի է և՛ մարդկանց և՛ կենդանիների հանդեպ: Մենք բոլորս շատ մոտ ենք և ունենք մեր ծիծաղալու թեմաները, որոնք ուրիշները չեն հասկանա: Մենք իրար հետ շատ լավ ժամանակ ենք անցկացնում:

Առաջադրանքներ

1․Տրված է AL հատվածը, O-ն հատվածի կենտրոնն է: Գտիր հատվածի կենտրոնի նկատմամբ համաչափ կետեր:

Պատասխան՝ H և E

2․ Տրված է AL հատվածը: Ընտրիր J կետի նկատմամբ համաչափ կետերը: 

Պատասխան՝ H և L

3․

 Ո՞ր կետն է D կետին համաչափ՝ (−4;0) կետի նկատմամբ:

• E
• G
• C
• F
• A
• H
• B

4․

 Գտիր Оx առանցքի նկատմամբ B կետին համաչափ կետը:

• F
• C
• G
• D
• H
• E
• A

5․ K(−10; −7) կետին (0;0) կետի նկատմամբ համաչափ է (10; 7) կոորդինատներով կետը:

6․Նշիր այն պատկերները, որոնք ունեն համաչափության կենտրոն: 

• Սեղան
• Քառակուսի
• Հնգանկյուն
• Ուղղանկյուն

7․Կոորդինատային հարթության վրա գծիր քառանկյուն, որի գագաթները հետևյալ կետերն են՝ A(6; 2), B(2; −6), C(−6; −2) և D(−2; 6)
Գծիր A₁B₁C₁D₁ քառանկյունը, որը համաչափ է տրված քառանկյանը՝ կոորդինատների սկզբնակետի նկատմամբ:
Թվարկիր A₁B₁C₁D₁ քառանկյան գագաթները:

8․L(−4; 5) կետին Оy առանցքի նկատմամբ համաչափ է (; ) կոորդինատներով կետը:

9․

Տրված է ABCD քառանկյունը:

Գտիր ABCD քառանկյան համաչափության առանցքը:

• DB
• CA
• BC
• BD
• BA
• CO

10․Նշիր այն պատկերները, որոնք ունեն համաչափության առանցք: 

• Շրջան
• Քառանկյուն
• Եռանկյուն
• Շեղանկյուն

11․B կետը y=x առանցքի նկատմամբ համաչափ է  կետին:

Առաջադրանքներ

1․Քառակուսու պարագիծը 77.2 սմ է: Հաշվիր քառակուսու կողմը:

AB=BC=CD=AD

77,2:4=19,3

2․

 Տրված է՝ OC=16 սմ: DB= 32սմ, ∢DOA=90°, ∢BCO=45°

OC=16սմ

BO=OC=16սմ

DB=16*2=32սմ

<DOA=90^o

<BCO=(180-90):2=45^o

3․ABCD քառակուսու C գագաթով տարված է AC=13.2 սմ երկարությամբ անկյունագծին ուղղահայաց ուղիղ: Ուղիղը հատում է քառակուսու AB և AD կողմերի շարունակությունները համապատասխանաբար M և N կետերում: Գտիր MN հատվածի երկարությունը: 

MN=?

<ACD=<DCN

AC=CN=13,2սմ

MN=CN*2=13,2*2=26,4սմ

Դասագրքից՝ 69,70 

FO=EO=HO=GO = 20:4=5սմ

EO+OG=5+5=10սմ

AB=EG=CD=10սմ

Քանի որ քառակուսու բոլոր կողմերը հավասար են, ուրեմն՝ AB=BC=CD=AD=10սմ

P=AB+BC+CD+AD=40սմ

P=80սմ

AB=BC=CD=AD=80:4=20սմ

OE=AB:2=10սմ

Դասի հղումը

Այլ հղումներ 12

1. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել հարավ-արևմտյան Ասիայի երկրները և այդ երկրների ափերը ողողող ջրային ավազանները:
   

1. Ինչպիսին է Հարավ-արևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը
   Հարավ-արևմտյան Ասիան գտնվում է շատ ծովերի շրջապատման մեջ՝ Արաբական, Սև, Կարմիր, Կասպից ծովերը և Ադենի, Օմանի և Պարսից ծոցերը։ Հարավ-արևմտյան Ասիայում են գտնվում շատ լեռներ։ Օրինակ՝ Հիմալայան լեռները և լեռնային և քարքարոտ վայրերը կազմում են տարածքի 3/5-րդ մասը։
   
2. Որոնք են հարավ-արևմտյան Ասիայի տնտեսական զարգացման խոչընդոտներն ու խթանիչները
   Հարավ-արևմտյան Ասիայի զարգացման նախադրյալներն են կլիման, ջրային ավազանները, բնական ռեսուրսները, աշխարհագրական դիրքը և այլն: Լավ զարգացած են արդյունաբերությունը և գյուղատնտեսությունը։ Հարավ-արևմտյան Ասիան հարուստ է նավթով, գազով, օգտակար հանածոներով, անապատներով, բուսականությամբ և կենդանիներով։
   Խոչնդոտներեն օրինակ՝ նավթի համար պատերազմները։ Նաև շատ սուր է ջրի խնդիրը։ Խոչնդոտներից է նաև այն, որ առաջանում են հակասություններ։
   
3. Ինչով է պայմանավորված հարավ-արևմտյան Ասիայի մի շարք երկրներում տղամարդկանց մեծ թիվը
   Հիմնական կրոնը մահմեդականությունն է, ինչից էլ կարելի է ենթադրել, թե ինչու են տղամարդիկ ավելի շատ:
   
4. Ինչ դեր ունի հարավ-արևմտյան Ասիան ամողջ աշխարհում

Հարավ-արևմտյան Ասիայի տարածաշրջանը շատ հարուստ է նավթով, գազով, օգտակար հանածոներով, անապատներով, բուսականությամբ և կենդանիներով: Տարածաշրջանը աշխարհում առաջինն է փյունիկյան արմավի արտադրությամբ: Նաև հարավ-արևմտյան Ասիայում շատ է զարգացած խողովակաշարային տրանսպորտը: Հարավ-արևմտյան Ասիայում են սկիզբ առել քրիստոնեությունը և մահմեդականությունը:

Առաջադրանքներ 79 – 83

ա) I-x

II-y

{x+y=10

{x-y=4

-y+y=0

2x=14

x=14/2=7

7+y=10

y=3

բ) I-x

II-y

{x+y=21

{x-y=9

-y+y=0

2x=30

x=30/2=15

15+y=21

y=6

ա) I-x

II-y

{x=y+6

{x+y=40

(y+6)+y=40

2y=40-6=34

y=34/2=17

x=17+6=23

բ) I-x

II-y

{x=y-15

{x+y=23

(y-15)+y=23

2y=23+15=38

y=38/2=19

x=19-15=4

ա) I-x

II-y

{x=2y

{4y+2x=44

4y+2(2y)=44

4y+4y=44

8y=44

y=44/8=5,5

x=2*5,5=11

բ) I-x

II-y

{x=y:3

{2y+x=42

2y+(y:3)=42

Առաջադրանքներ․

Ձեր կարծիքով կարելի՞ է օգուտի վրա հիմնված ընկերությունը համարել իրական ընկերություն։

Ոչ, քանի որ մարդը իսկական ընկերություն չի անում՝ օգտագործում է։

Համաձա՞յն եք այն տեսակետի հետ, որ երեխաներն արագ են փոխում իրենց ընկերներին, ինչո՞ւ։

Այո, երեխաները փոխում են և ուժեղ կախվածություն չունեն մյուս ընկերներից։ Իրանք երևի ուղակի ուզում են շփվել։

Զրուցեք Ձեր տատիկների, պապիկների կամ տարեց ազգականների հետ և դուրս գրեք նմանություններ և տարբերություններ Ձեր և իրենց մանկության միջև։

Առաջ չկային հեռախոսներ, համակարգիչներ և երեխաները բակում էին կամ գրքեր էին կարդում։ Հիմա էլ են երեխաները բակում, մեկ֊մեկ գրքեր են կարդում և հեռախոսով են զբաղվում։

Արդյո՞ք մենք պատասխանատու ենք մեր ընկերների արարքների համար։ Ինչո՞ւ։

Ոչ միշտ, քանի որ մենք պատասխանատու ենք միայն այն ժամանակ, երբ մասնակցել էինք այդ արարքում։

Արդյո՞ք մենք պարտավոր ենք հետ պահել մեր ընկերներին սխալ արարքներից։ Ինչո՞ւ։

Եթե կարող ենք, ավելի լավ է հետ պահել սխալ արարքներից։ Դա կլինի լավ և՛ քո և՛ իր համար։

Առաջադրանքներ

1․Հետևյալ համակարգը լուծիր գրաֆիկական եղանակով՝ 

{y=−3x

{y=3−4x

x	y
-1	3
0	0
1	-3

x	y
-1	7
0	3
1	-1

2․Հետևյալ համակարգը լուծիր գրաֆիկական եղանակով՝

 {y=1+x

{y=−5−x

x	y
-1	0
0	1
1	2

x	y
-1	-4
0	-5
1	-6

3․Գրաֆիկորեն պարզիր, թե քանի՞ լուծում ունի համակարգը՝ 

{y=x−1

{y=x+1

x	y
-1	-2
0	-1
1	0

x	y
-1	0
0	1
1	2

• երկու լուծում
• մեկ լուծում
• ճիշտ պատասխանը բացակայում է
• լուծում չկա

4․Գրաֆիկական եղանակով լուծիր համակարգը՝ 

{y=x−13

{x+y=11

x	y
-1	-14
0	-13
1	-12

x	y
-1	12
0	11
1	10

5․Գրաֆիկական եղանակով գտիր երկու այնպիսի թիվ, որոնց գումարը հավասար է 40-ի, իսկ տարբերությունը՝ 20-ի:

{x+y=40

{x-y=20

6․Գտիր երկու թիվ, որոնց գումարը հավասար լինի 33-ի, իսկ տարբերությունը՝ 25-ի: 

{x+y=33

{x-y=25

Դասագրքից՝ 68, 73

ա) {y=5-x

{y=x-1

x	y
-1	6
0	5
1	4

x	y
-1	-2
0	-1
1	0

բ) {y=x-2

{y=4

x	y
-1	-3
0	-2
1	-1

x	y
-1	4
0	4
1	4

գ) {y=2x-4

{y=2-x

x	y
-1	-6
0	-4
1	-2

x	y
-1	3
0	2
1	1

դ) {x+2y=1

{y+x=1

x	y
-1	1
0	0,5
1	0

x	y
-1	2
0	1
1	0

ե) {x+2y-3=0

{2x+4y+2=0

x	y
-1	2
0	1,5
1	1

x	y
-1	0
0	-0,5
1	-1

զ) {x+2y=1

{x-y=4

x	y
-1	1
0	0,5
1	0

x	y
-1	-5
0	-4
1	-3

է) {x-y+1=0

{2x+y-1=0

x	y
-1	0
0	1
1	2

x	y
-1	3
0	1
1	-1

Ծանոթանալ,սովորել Է.Ղազարյանի դասագրքից(7-րդ դասարան )էջ 110-ից մինչև էջ 120-ը:

Պատասխանել հետևյալ  հարցերին.

1. Հեղկուկի առանձին մասերը կարող են իրար նկատմամբ շարժվել, <<սահել>>, և դրա համար որևէ ճիգ չի պահանջվում։ Շնորհիվ հոսունության՝ հեղուկի ձևը փոփոխելիս չեն ծագում առաձգականության ուժեր։ Պատկերավոր ասած՝ հեղուկն <<անտարբեր>> է <<ձևախախտման>> հանդեպ։

2. Հավասարակշռության վիճակում հեղուկի մթնոլորտի հետ հպվող մակերևույթը միշտ հորիզոնական է:

3. Հեղուկները որոշակի ուժերով ազդում են իրենց մեջ ընկղմված պինդ մարմինների վրա։ Այդ ուժերի ուղղությունը միշտ ուղղահայաց է հեղուկի և պինդ մարմնի հպման մակերևույթին, քանի որ ըստ Պասկալի օրենքի գազի ճնշումը փոխանցվում է նույնությամբ, բոլոր կետերում:

4. Օրինակ՝ եթե ջրի բաց ծորակը մատով փակենք, ապա մատի վրա կզգանք ջրի ճնշման ուժի ազդեցությունը: Նաև՝ լողորդների ականջները ցավում են մեծ խորությամբ սուզվելիս:

5. Եթե հեղուկից հեռացնենք որևէ մաս, ապա մնացած հեղուկը հավասարակշռության մեջ պահելու համար անհրաժեշտ է առաջացած խոռոչի մակերևույթի վրա կիրառել որոշակի ուժեր։ Այդ ուժերը հավասար են այն ճնշման ուժերին, որոնցով հեղուկի հեռացված հեղուկի մասն ազդում է մնացած հեղուկի վրա:

6. Ճնշման ուժերը հետևանք են հեղուկի սեղմվածության, որը տարբեր մասերում տարբեր է: Հեղուկի ճնշման ուժերը ազդում են ողջ մակերևույթով, բայց մակերևույթի տարբեր տեղամասերի վրա ճնշման ուժերը կարող են տարբեր լինել:

7. Հեղուկների սեղմվածությունը, նույնիսկ շատ մեծ ճնշման ուժերով նեգործելիս, աննշան է:

8. Հեղուկի ճնշումը հեղուկի հետ պինդ մարմնի հպման մակերևույթի (օրինակ՝ պատերի հատակի) որևէ տեղամասի վրա ազդող ճնշման ուժի հարաբերությունն է ադ տեղամսի մակերևույթի մակերեսին։ Բանաձևն է՝ P = F/S, որտեղ S-ը տեղամասի մակերեսն է, Իսկ F-ն այդ տեղամասի վրա ազդող հեղուկի ճնշման ուժը։ Միավորն է՝ 1 Ն/մ²:

Պատրաստ լինել հաջորդ ժամի համար «Պարտուսի գերին» պատմվածքը բանավոր ներկայացնելուն, քննարկելուն:

Ընտրում ենք թեմաներից մեկը և վերլուծում ստեղծագործությունները:

• «Բուքը, երգը, երեխան»
  • Երեխայի երգն ու բուքը
  • Երեխայի կերպարը «Բուքը, երգը, երեխան» պատմվածքում
  • այլ
• «Սիրելու տարիք» 
  • Սիրելու տարիքի առանձնահատկությունները պատմվածքում
  • Աղջկա դերը «Սիրելու տարիք» պատմվածքում
  • Տղայի կերպարը «Սիրելու տարիք» պատմվածքում
  • այլ

Տղան այս պատմվածքում սիրահարված էր մի աղջկան, որի աչքերում քաջ երևալու համար գնաց Մեծառեխի՝ իրեն միշտ նեղացնող և ծաղրող մարդու մոտ, կռվելու և պատասխանելու նրան: Տղան ենթարկվում էր բուլինգի, ծաղրի և այդ պատճառով նա չէր կարողանում պատասխանել այն մարդկանց, որոնք իրեն ծաղրում և կռվում էին իր հետ: Նա փակ մարդ էր, սակայն երբ նա սիրահարվեց, որոշեց այլևս չմնալ կողմում և պատասխանել նրանց: Տղան նպատակասլաց էր և փորձում էր պարավել այնքան, մինչև չստացվի բարձրացնել մեծ քաշ ունեցող գիրերը: Նա շատ էր պարապում և վերջապես հասավ իր ուզածին:

• «Պարտուսի գերին»
  • Հենդոյի կերպարը «Պարտուսի գերին» պատմվածքում
  • «Պարտուսի գերին» պատմվածքի կարևոր դասերը
  • այլ

Այս պատմվածքում ես նկատեցի, որ մայրիկը համարյա թե ուշադրություն չի դարձնում տղայի գնահատականների վրա և միայն գովում է լավերի համար: Իմ կարծիքով դա մեծ սխալ է իր կողմից՝ դաստիրակության մեջ, քանի որ տղան չի հասկանում այդպես, թե ինչն է լավ և ինչը՝ վատ: Իմ կարծիքով պետք է ուշադրություն դարձնել կրթության վրա և ոչ միայն գովել ուրիշ բաների համար, ինչից երեխան լավ է: Միշտ պետք է զարգանալ, չնայած տարիքին:

Նաև գնահատականի մասին: Ես գիտեմ, որ այս պատմվածքում մի քիչ ուրիշ իմաստ ուներ գնահատականը և իր պատճառով հուզմունքը, բայց պետք չէ գնահատականին մեծ ուշադրություն դարձնել:

Վերջին պահում գրվում է, որ նրա գնահատականը աշխատանքից երկուս էր: Հենդոն շատ զարմացավ և զայրացավ, քանի որ դրանից առաջ իր մոտ միշտ հինգեր էին այդ առարկայից՝ նա ուներ “ոսկե ձեռքեր”: Նա այնքան զայրացավ, որ իր սարքած աթոռները և սեղանները սկսեց ջարդել, փեղկեր գցել, իսկ հետո թռավ պատուհանից… Իրոք շատ անարդար էր մարդկանց կողմից և ես կարծում եմ, որ դա նշանակում է, որ կյանքը անարդար է, բայց պետք չէ հանձնվել, ինչպես նա չարեց:

• Անհատական կամ խմբային աշխատանք. Սիրադեղյանի պատմվածքներից մեկի ձայնագրության կամ տեսանյութի պատրաստում:
  • «Բուքը, երգը, երեխան»
  •  «Սիրելու տարիք»
  • «Պարտուսի գերին»
  • «Շատ չհամարվի»
  • «Ափսոս էր երեխան»
  • Հրանտ Մաթևոսյանը Սիրադեղյանի մասին
  • Վանո Սիրադեղյանը՝ Գրանիշում
  • Այլ ուսումնական նյութեր