1.Արթուրը նշում է կանոնավոր վեցանկյան գագաթները և սկսում է միացնել ստացված 6 կետերից մի քանիսը գծերով՝ այդպիսով ստանալով երկրաչափական պատկերներ: Արդյունքում նա չի կարող ստանալ
(A) սեղան (B) ուղղանկյուն եռանկյունի (C) քառակուսի (D) ուղղանկյուն (E) բութանկյուն եռանկյունի
2. Եթե գրենք 7 հաջորդական ամբողջ թիվ, որոնցից երեք փոքրագույնների գումարը հավասար է 33-ի, ապա դրանց երեք մեծագույնների գումարը հավասար է (A) 39 (B) 37 (C) 42 (D) 48 (E) 45
3. Վառելափայտը դասավորելուց հետո բանվորը հաշվեց, որ ինքը սկզբնական գերաններից 53 հատումով ստացել էր 72 փոքր գերան։ Քանի՞ գերան կար սկզբում։ (A) 17 (B) 18 (C) 19 (D) 20 (E) 21
4. Քաղաքում ապրում են միայն ասպետներ և ստախոսներ։ Ասպետի յուրաքանչյուր նախադասություն ճշմարիտ է, ստախոսինը՝ սուտ։ Մի օր քաղաքացիներից մի քանիսը նստած էին սենյակում, երբ նրանցից երեքը այսպես խոսեցին: Առաջինն ասաց. «Սենյակում մենք երեք հոգուց ավել չենք։ Մենք բոլորս ստախոս ենք»։ Երկրորդն ասաց. «Սենյակում մենք չորս հոգուց ավել չենք։ Ոչ բոլորս ենք ստախոս»։ Երրորդն ասաց. «Սենյակում մենք հինգ հոգի ենք։ Մեզանից երեքը ստախոս են»։ Քանի՞ հոգի կա սենյակում և նրանցից քանի՞սն են ստախոս: (A) 3 հոգի, որոնցից 1-ը՝ ստախոս (D) 5 հոգի, որոնցից 2-ը՝ ստախոս (B) 4 հոգի, որոնցից 1-ը՝ ստախոս (E) 5 հոգի, որոնցից 3-ը՝ ստախոս (C) 4 հոգի, որոնցից 2-ը՝ ստախոս
5. 18 քարտի վրա գրված է ճիշտ մեկ թիվ՝ 4 կամ 5։ Բոլոր քարտերի վրա գրված թվերի գումարը բաժանվում է 17-ի։ Քանի՞ քարտի վրա է գրված 4 թիվը։ (A) 4 (B) 5 (C) 6 (D) 7 (E) 9
6. Գրատախտակի վրա գրված են 1-ից 10 բնական թվերը։ Աշակերտները խաղում են հետևյալ խաղը. աշակերտը ջնջում է թվերից երկուսը և փոխարենը գրում դրանց գումարը՝ հանած 1։ Հաջորդ աշակերտը նորից ջնջում է 2 թիվ և փոխարենը նորից գրում դրանց գումարը հանած 1 և այդպես շարունակ։ Խաղն ավարտվում է, երբ գրատախտակի վրա մնում է մեկ թիվ։ Այդ վերջին թիվը (A) փոքր է 11-ից (B) 11 (C) 46 (D) մեծ է 46-ից (E) այլ պատասխան
7. Տուփում կա 50 հատ սպիտակ, կապույտ և կարմիր գույնի աղյուս։ Սպիտակ աղյուսների քանակը տասնմեկ անգամ մեծ է կապույտների քանակից։ Կարմիրները քիչ են սպիտակներից, սակայն շատ են կապույտներից։ Որքանո՞վ է կարմիր աղյուսների քանակը փոքր սպիտակների քանակից։ (A) 2 (B) 11 (C) 19 (D) 22 (E) 30
Տոկոսով խնդիրներ
Ամսագիրը 75%-ով էժան է գրքից: Քանի՞ տոկոսով է գիրքն ամսագրից թանկ:
Խնձորը 60%-ով թանկ է սալորից: Քանի՞ տոկոսով է սալորը խնձորից էժան:
Երկու խանութում կաթը վաճառվում էր նույն գնով: Աոաջին խանութում կաթն էժանացավ 40%-ով, իսկ երկրորդ խանութում սկզբում էժանացավ 20%-ով, այնուհետև՝ 25%-ով: Որոշե՛լ, թե էժանացումներից հետո ո՞ր խանութում է կաթը վաճառվում ավելի էժան:
Շնչառությունը ուղեկցվում է ներշնչումով և արտաշնչումով, որոնք անհրաժեշտ են թոքերի օդափոխության համար: Օդը մտնում է թոքեր այն պատճառով, որ նրանք փոխում են ծավալը, էլաստիկության պատճառով: Սակայն թոքերում չկան մկաններ, բայց դրանք կարող են լայնանալ և կծկվել:
Թոքերը իրականում ինքնուրույն չեն շարժվում, այլ հետևում են կրծքավանդակի շարժումներին: Կրծքավանդակի խոռոչը լայնանում է շնչառական օրգանների աշխատանքի շնորհիվ, որոնցից են ստոծանին և միջկողային մկանները: Ստոծանին մկանային պատ է, որը առանձնացնում է կրծքավանդակը որովայնի խոռոչից: Ներշնչման ժամանակ այն իջնում 3-4սմ-ով: Բացի դրանից միջկողային մկանները բարձրացնում են կողերը, ինչը նպաստում է կրծքավանդակի լայնացման: Ձգված թոքերում ճնշումը դառնում է ավելի ցածր, քան մթնոլորտայինը: Ճնշման տարբերության հաշվին օդը մտնում է թոքերը: Կատարվում է ներշնչում: Դրանից հետո կատարվում է արտաշնչում: Ստոցանին և միջկողային մկանները թուլանում են, թոքերի ծավալը փոքրանում է: Կրծքավանդակը կծկվում է և օդը թոքերից դուրս է մղվում: Կատարվում է արտաշնչում:
Շնչառական ծավալը օդի այն ծավալն է, որը ներշնչվում է սովորական ներշնչման ժամանակ և արտաշնչման ժամանակ:
Թոքերի կենսական տարողությունը առավելագույն արտաշնչման ծավալն է առավելագույն ներշնչումից հետո:
Առաջին անգամ շների մեջ էնտերիտը ԱՄՆ-ում հաստատվել է 1978 թվականին: Ռուսաստանում հիվանդության առաջին դեպքը գրանցվել է 1980 թվականին: Չնայած այն հանգամանքին, որ այս հիվանդության պատմությունը բավականին կարճ է, այս ընթացքում գրանցվել են բազմաթիվ մահեր: Այս պահին էնտերիտը շների հինգ ամենատարածված հիվանդություններից մեկն է: Դա պայմանավորված է նրանով, որ կենդանիները գործնականում չունեն բնական իմունիտետ էնտերիտի նկատմամբ: Այնուամենայնիվ, այժմ ավելի հեշտ է դարձել դրանով զբաղվելը, հիմնականը `ժամանակին նկատել և կանխել հիվանդության տեսքը:
Էնտերիտ — աղիքներում բորբոքային պրոցեսով բնութագրվող հիվանդություն: Ամենից հաճախ, էնտերիտը առաջանում է վիրուսով: Դժվար դեպքերում այն ունակ է ազդել նաև այլ ներքին օրգանների ՝ սրտի, երիկամների, լյարդի վրա: Հաստատված է, որ շնային կենդանիները ենթակա են էնտերիտի:
Այնուամենայնիվ, կան ցեղատեսակներ, որոնք դա հատկապես դժվար են հանդուրժում: Նրանց թվում են Դոբերմանները, Ուիփեթները և Արևելյան Եվրոպայի հովիվները:
Էնտերիտն արագ է ընթանում: Ախտանիշների դրսևորումը ուղեկցվում է կենդանու սեկրեցներում պաթոգեն միկրոօրգանիզմների տեսքով: Սովորաբար դա տեղի է ունենում վարակի 3-4-րդ օրը: Կախված վնասվածքներից, էնտերիտը բաժանվում է առաջնային և երկրորդային: Առաջնային էնտերիտով միայն աղիքներն են բորբոքվում: Երկրորդային էնտերիտը կոչվում է այն դեպքում, երբ դա միայն մեկ այլ, ավելի հաճախ վարակիչ հիվանդության ախտանիշ է:
Կախված հարուցիչից՝ էնտերիտը բաժանվում է պարվովիրուսի, կորոնավիրուսի և ոչ վիրուսային, ինչը ավելի քիչ է տարածված, քան մյուսները: Սենյակային ջերմաստիճանում էնտերիտի վիրուսը կարող է ապրել մինչև վեց ամիս, ուստի կենդանին կարող է վարակվել այն սենյակում, որտեղ մանրէները շատ ավելի վաղ են ստացվել:
Քոթոթներին էնտերիտից պաշտպանելու համար հարկավոր է նախապես պատրաստվել:
Էնտերիտը պատշաճ կերպով բուժելու համար անհրաժեշտ է ժամանակին ախտորոշել: Դա անելու համար դուք անպայման պետք է կապվեք անասնաբուժական կլինիկայի հետ: Միայն բժիշկը կարող է ճշգրիտ ախտորոշում կատարել `հիմնվելով լաբորատոր հետազոտությունների վրա: Հիվանդությունը ինքնին որոշելուց բացի, փորձարկումները պարզ կդարձնեն, թե որ տեսակի վիրուսն է առաջացրել հիվանդությունը: Որպեսզի ժամանակին դիմեք բժշկի, դուք պետք է ուշադիր հետեւեք ձեր ընտանի կենդանու վիճակին: Անասնաբույժ ուղևորության ազդանշաններն են.
Դիարխիա և փսխում, լարոտ և փրփրուն, չմարսված սնունդով:
Բարձր մահացությամբ սուր վիրուսային հիվանդություն, որը հայտնի է որպես շների ցրվածություն, Կարեի հիվանդություն կամ մսակեր կենդանիների ժանտախտ, վերջինների ընտելացումից հետո տառապում է շների բուծողներին և նրանց կենդանիներին:
Ո՞ր շներն են վտանգված
1905 թ.-ին ֆրանսիացի հետազոտող Կարեն ապացուցեց հիվանդության վիրուսային բնույթը, որն ուղեկցվում էր տենդով, կենտրոնական նյարդային համակարգի վնասմամբ, թոքաբորբով, լորձաթաղանթների կատարով և մաշկի ցանով:
Պատվաստված կամ բնականաբար հիվանդ ժանտախտի քյոթներից ծնված քոթոթները գրեթե երբեք չեն հիվանդանում: Հազվադեպ կաթնասուն տարիքի քոթոթները նույնպես հիվանդանում են: Գուցե միայն վատ պահպանմամբ / սնմամբ:
Վիրուսի նկատմամբ զգայունությունը որոշվում է ցեղատեսակի կողմից: Ավելի քիչ դիմացկուն ցեղատեսակների մեջ կան տնային ցեղատեսակներ, ներառյալ դեկորատիվ շներ, հարավ-ռուսական / գերմանական հովիվ շուն և սիբիրյան լայկա: Առավել դիմացկուն են տերիերներն ու բռնցքամարտիկները:
Բացի այդ, վիտամինի պակասությունը, հելմինտիկ ներխուժումը, ոչ պատշաճ սնունդը, ֆիզիկական վարժությունների պակասը, խոնավ ցուրտ եղանակը և դրա հետ կապված բուծումը նպաստում են վարակի առաջացմանը:
Սատկած կենդանիների օրգաններում վիրուսը ապրում է մինչև վեց ամիս, արյան մեջ `մինչև 3 ամիս, ռնգային խոռոչի սեկրեցներում` մոտ 2 ամիս: Մի քանի ֆիզիկական գործոններ և պարզ ախտահանիչները ոչնչացնում են վիրուսը.
արևի ճառագայթներ և ֆորմալին / ֆենոլային լուծույթներ (0,1–0,5%) — մի քանի ժամ անց;
2% նատրիումի հիդրօքսիդի լուծույթ — 60 րոպեում;
ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում կամ լիզոլի 1% լուծույթ `30 րոպեի ընթացքում;
ջեռուցում մինչև 60 ° С — 30 րոպեում:
Եփելիս հարուցիչը միանգամից մահանում է:
Շնային ժանտախտի վիրուսի աղբյուրը վայրի մսակերներն ու թափառող կենդանիներն են, իսկ հարուցիչի աղբյուրը հիվանդ շներն են, ինչպես նաև նրանք, ովքեր ինկուբացիոն շրջանում են: Վիրուսը մարմնից դուրս է գալիս փռշտոցի և հազի ժամանակ, կղանքներով, մեզիով և մաշկի սատկած մասնիկներով: Շունը գործում է որպես վիրուսի կրող մինչև 2-3 ամիս:
Վիրուսը մարմնին է մտնում շնչառական տրակտով կամ մարսողական տրակտով: Ոչ վաղ անցյալում ապացուցվեց նաև վարակման ուղղահայաց մեթոդը, երբ վարակիչ վիրուսի պլասենցայի միջոցով ցրված վիրուսը փոխանցվում է սերունդ:
Հարուցիչը տեղավորվում է շան անկողնային պարագաների, դունչների, խնամքի իրերի, ինչպես նաև տիրոջ հագուստի և կոշիկների վրա: Մսակեր ժանտախտի դեպքերը առնվազն 70-100% են, իսկ մահացությունը տատանվում է 25-75% միջակայքում:
Սկսվում է ռինիտը, որի ժամանակ քթի խոռոչներից հոսում է շիճուկ-թարախային էքսուդատը, քթանցքերը կպչում են իրար, իսկ քթանցքային հայելու վրա հայտնվում են ընդերքներ: Շնչառությունն ուղեկցվում է այտուցներով և հազ է առաջանում `սկզբում չոր, բայց հետագայում` խոնավ: 2-3-րդ շաբաթում կատարային խանգարումները հաճախ միանում են նյարդայիններին, որոնք այնուհետև գերակշռում են:
Կատաղությունը վարակիչ հիվանդություն է, որը բնորոշվում է նյարդային համակարգի ծանր ախտահարումով և ջղաձգությամբ, լուծանքով, ինչպես նաև կլման և շնչառական մկանների կծկանքով:
Պատճառներ Վարակի հիմնական աղբյուրը հիվանդ կենդանիներն են` շները, կատուները, ուղտերը, ձիերը, իսկ վայրի կենդանիներից` գայլը, աղվեսը, շնագայլը, որոնք բնության մեջ կատաղության վիրուսի հիմնական կրողներն են: Մարդը վարակվում է կատաղությամբ հիվանդ կենդանու կծելուց, ինչպես նաև թուքը վնասված մաշկի , հազվադեպ` շրթունքների, քթի, աչքերի լորձաթաղանթների վրա ընկնելիս, այնուհտեև վիրուսը նյարդացողուններով թափանցում է գլխուղեղ և ողնուղեղ` առաջացնելով բորբոքումներ:
Պաթոգենեզ Կենդանիների հիվանդության գաղտնի շրջանը 14-16 օր է, որից հետո հիվանդ կենդանին դառնում է անհանգիստ, գրգռված, նկատվում է առատ թքարտադրություն, հրաժարվում է խմելուց և ուտելուց, առաջնում են ջղաձգումներ, լուծանք և կենդանին սատկում է: Կենդանու թուքը 8-10 օր (մինչև հիվանդության արտահայտված ախտանշանների ի հայտ գալը) վարակիչ է: Մարդկանց մոտ հիվանդության գաղտնի շրջանի տևողությունը 10 օրից մինչև 1 տարի է և պայմանավորված է կծած տեղով (գլուխը, դեմքը, վիզը, ձեռքի մատները կծելիս այդ տևողությունը կարճ է, իսկ իրանը, ոտքը կծելիս` երկար): Հիվանդության առաջին ախտանշանները համարյա միշտ դրսևորվում են կծած տեղում. առաջանում է քոր, լինում են մղկտացող, ձգող ցավեր, սպին բորբոքվում է, դառնում ցավոտ: Նկատվում են թուլություն, գլխացավ, երբեմն` բերանում չորության զգացում, ախորժակն ընկնում է, տեսողական և լսողական գրգռիչների (պայծառ լույս, ուժեղ ձայն) նկատմամբ դառնում են գերզգայուն: Այնուհետև առաջանում է անքնություն, հիվանդն ունենում է վախի, տագնապի, թախծի, երբեմն` կրծքում ճնշման զգացողություն, դժվարանում է կլումը: Հիվանդության խորացմանը զուգընթաց դժվարանում է ջուր կուլ տալը, նույնիսկ դրան նայելիս առաջանում է ջղաձգության նոպա: Այս երևույթն անվանում են ջրավախություն: Հիվանդը չի կարողանում նույնիսկ թուքը կուլ տալ:
Բուժում Բուժումն անարդյունավետ է, հիվանդը մահանում է:
Կանխարգելում Մարդու կատաղության կանխման միակ միջոցը հակակատաղության վակցինայի պատվաստումն է: Ուստի կենդանիների կծելուց հետո պետք է ամնիջապես դիմել բժշկի` վերքերը մշակելու և անհրաժեշտության դեպքում պատվաստումներ կատարելու համար: Հարկավոր է խստորեն պահպանել որոշակի ռեժիմ. բացառել սպիրտային խմիչքների օգտագործումը, խուսափել ֆիզիկական բեռնվածությունից, գերսառեցումից և գերտաքացումից: Կանխարգելման նպատակով կատարվում է ընտանի կենդանիների պարտադիր գրանցում և պատվաստում:
Պաթոգենեզ Կենդանիների հիվանդության գաղտնի շրջանը 14-16 օր է, որից հետո հիվանդ կենդանին դառնում է անհանգիստ, գրգռված, նկատվում է առատ թքարտադրություն, հրաժարվում է խմելուց և ուտելուց, առաջնում են ջղաձգումներ, լուծանք և կենդանին սատկում է: Կենդանու թուքը 8-10 օր (մինչև հիվանդության արտահայտված ախտանշանների ի հայտ գալը) վարակիչ է: Մարդկանց մոտ հիվանդության գաղտնի շրջանի տևողությունը 10 օրից մինչև 1 տարի է և պայմանավորված է կծած տեղով (գլուխը, դեմքը, վիզը, ձեռքի մատները կծելիս այդ տևողությունը կարճ է, իսկ իրանը, ոտքը կծելիս` երկար): Հիվանդության առաջին ախտանշանները համարյա միշտ դրսևորվում են կծած տեղում. առաջանում է քոր, լինում են մղկտացող, ձգող ցավեր, սպին բորբոքվում է, դառնում ցավոտ: Նկատվում են թուլություն, գլխացավ, երբեմն` բերանում չորության զգացում, ախորժակն ընկնում է, տեսողական և լսողական գրգռիչների (պայծառ լույս, ուժեղ ձայն) նկատմամբ դառնում են գերզգայուն: Այնուհետև առաջանում է անքնություն, հիվանդն ունենում է վախի, տագնապի, թախծի, երբեմն` կրծքում ճնշման զգացողություն, դժվարանում է կլումը: Հիվանդության խորացմանը զուգընթաց դժվարանում է ջուր կուլ տալը, նույնիսկ դրան նայելիս առաջանում է ջղաձգության նոպա: Այս երևույթն անվանում են ջրավախություն: Հիվանդը չի կարողանում նույնիսկ թուքը կուլ տալ:
Նանե Խաչատրյան 