• Ըստ ձեզ ինչպե՞ս է բնորոշվում «Հայրենիք» եզրույթը

Հայրենիքը դա այն տեղն է, որտեղ մարդը ծնվել է, որտեղ նա իրեն լավ է զգում:

• Հայկական Լեռնաշխարհն ինչպիսի՞ առանձնահատկություններ ունի

Հարավարևմտյան Ասիայի բարձրավանդակների շարքում Հայաստան աշխարհը պատկերված է որպես կենտրոնական դիրք գրավող տարածք, որը կրում է Հայկական լեռնաշխարհ անվանումը: Նրանից արևմուտք տարածվում է Փոքրասիական (կամ Անատոլիական) բարձրավանդակը, իսկ հարավարևելյան հարևանությամբ Իրանական բարձրավանդակն է: Նրա հյուսիսում Կովկասյան Մեծ լեռնաշղթան է, հարավում` Միջագետքի դաշտավայրը, արևելքում` Կուր — Արաքսյան դաշտավայրը, որը հարում է Կասպից ծովին, հյուսիս -արևմուտքում` Սև ծովը, իսկ հարավ -արևմուտքում` Միջերկրական ծովի ափամերձ լեռնաշղթաները:

• Քանի՞ երկրների տարածքում է գտնվում Հայկական լեռնաշխարհի տարածքը (Օգտվե՛ք քարտեզից)

Հայկական լեռնաշխարհի տարածքը մոտ 400 000 քառակուսի կիլոմետր է: Նրա տարածքում գոյություն ունեն հայկական երկու պետություններ՝ Հայաստանի և Արցախի հանրապետությունները, որոնք միասին կազմում են լեռնաշխարհի տարածքի մոտ 11 տոկոսը: Գրեթե նույնքան տարածք է զբաղեցնում լեռնաշխարհի այն հատվածը, որը պատկանում է Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը: Ադրբեջանի Հանրապետությունում տարածքում են գտնվում լեռնաշխարհի գավառներից Գարդմանը և Գողթանը, Վրաստանում՝ Ջավախքը: Հայկական բարձրավանդակի մոտ երկու երրորդը այժմ գտնվում է Թուրքիայի Հանրապետության կազմում:

Դասարանական աշխատանք՝ «Հայկական լեռնաշխարհ»

Շարադրություն՝ Ազատությունն իմ ընկալմամբ

Ազատությունը մեր հասարակության մեջ շատ փոխաբերական բան է և ամեն մի մարդ որոշ չափով ազատ չէ: Մեր շրջապատը մեզ տարբեր արգելքներ է տվել: Օրինակ՝ թե ինչպես պետք չէ հագնվել, թե հասարակությունում ինչպես պետք է քեզ պահես և այդպես շարունակ:
Ինչքան մարդը մեծանում է, այնքան հասարակությունը ավելի շատ է ազդում հոգեբանության վրա և ազատությունը նվազում է: Օրինակ՝ երեխաների մեծ մասը մտածում է, որ ազատությունը, դա ծնողներից առանձին ապրելն է, երբ ինչ ուզում ես կարող ես անել: Ավելի մեծ հասակում ազատությունը կարող է լինել աշպատանքից ազատվելը և այլն:
Բայց ազատությունը ավելի մեծ բան է քան այս ամենը, ազատությունը ինձ թվում է չի կարելի բացատրել բառերով: Դա այն է, երբ դու չես մտահոգվում, թե ինչ կմտածեն քո մասին, թե ինչ հետևանքներ կունենան քո գործողությունները, թե ինչ է եղել անցյալում և թե ինչ է լինելու ապագայում և այսպես շատ ավելի օրինակներ: Իհարկե, ամեն ինչն ունի իր վատ կողմերն, նույնն էլ այստեղ: Ազատությունը մարդկանց կարող է փոխել, նրանց մտածելակերպը և այլն, քանի որ կիմանան, որ նրանց արարքներից նրանց ոչինչ չի պատահի: Օրինակ՝ ես լսել եմ մի փորձի մասին, որը կատարում էր մի կին: Նա որոշել էր փորձով տեսնել, թե ինչ կպատահի, եթե տալ մարդկանց ազատություն: Դրա համար նա վեց ժամ կանգնել էր և թողել, որ մարդիկ ինչ ուզենան իր հետ անեն: Արդյունքում մարդկանց մեկ մասը բարի էր և ոչինչ չարեց, բայց մյուսը նրան հարվածում, վիրավորում և այլ վատ բաներ էր անում: Այստեղ տեսնում ենք, թե ինչպես կարող է ազատությունը մարդկանց վարելաձևը փոխել: Երևի թե ավելի լավ է շատ ազատ չլինել, որպեսզի ուրիշի ազատությունը չխախտել:

Երևի թե շատերն են նայել 1939թ-ին թողարկված “Օզի կախարդը” ֆիլմը, բայց քչերը գիտեն, թե ինչպիսի դաժան պայմաններում է այն նկարահանվել: Այս ֆիլմը համարվում է երբևէ նկարահանված ամենավտանգավոր ֆիլմերից մեկը: Թեև բարձր թռիչքներ չկային, ոչ մի ատրճանակ կամ բլանկ, դերասանական կազմը և անձնակազմը ստիպված եղան պայքարել բավականին սարսափելի բաների հետ, որպեսզի նկարահանեին բոլոր ժամանակների ամենասիրված ֆիլմը: “Օզի կախարդը” թողարկման տարիներին հոլիվուդյան ստուդիայի ղեկավարները օգտագործում էին ցանկացած անհրաժեշտ միջոց՝ իրենց ուզած արդյունքը ստանալու համար:

Ահա մի քանի տանջանքներ, որոնց միջով դերասանները անցնում էին նկարահանման ընթացքում՝

Թիթեղյա մարդ

Թիթեղյա մարդու դիմահարդարումը արծաթագույն էր և պարունակում էր ալյումինի փոշի, որից դերասանը խիստ ալերգիա ուներ, ինչի հետևանքով նա շաբաթներ էր անցկացնում հիվանդանոցում՝ հազիվ շնչելով, մկանների կծկելով և ավելի շատ ժամանակ ստուդիայից հեռու՝ լիովին ապաքինվելու համար: Մինչ նա հեռացել էր, նրա աշխատանքը տրվել է ուրիշին, ինչը այսօր չափազանց անօրինական պրակտիկա կլիներ:

Թիթեղյա մարդու զգեստն այնքան կոշտ էր, որ դերասանի հանգստանալու միակ միջոցը թեքված տախտակ օգտագործելն էր: Սա սովորական էր այն ժամանակաշրջանում դերասանների համար, որոնց կարում էին այնպիսի զգեստներ, որ թեքվելը տարբերակ չէր: Բայց, պարզապես պատկերացրեք, որ դուք կլինեք կոշտ հագուստի մեջ և նույնիսկ չեք կարող նստել ձեր ընդմիջումներին:

Վախկոտ առյուծ

Վախկոտ առյուծի զգեստը, որը պատրաստված էր իսկական առյուծի կաշվից, վտանգավոր շոգ էր, և ներսում գտնվող դերասանը իսկապես գերտաքանում էր: Բացի այդ, այն կշռել է մեկ տոննա: Պարզապես պատկերացրեք դա ստուդիայի թեժ լույսերի տակ։

“Օզի կախարդի” նկարահանման հրապարակն այնքան շոգ էր, քանի որ նկարահանման համար անհրաժեշտ վառ լույսերը տեխնիկապես գունավոր էին, որ անձնակազմից շատերը, ըստ տեղեկությունների, ուշագնաց էին լինում դրանց տակ, և հաճախակի ընդմիջումներ էին անհրաժեշտ նկարահանման հրապարակում գտնվող մարդկանց մեծ մասին:

Չար կախարդ

Մարգարեթ Հեմիլթոնը խաղում էր Չար կախարդի դերը և ծանր այրվեց (և նրա կասկադյորը վիրավորվեց նաև մեկ այլ վթարի ժամանակ), երբ թակարդի դուռը չկարողացավ հեռացնել նրան այն տեսարանից, որտեղ կենդանի պիրոտեխնիկական սարքը պատում էր նրան կայծերի և ծխի մշուշով:

Նա 2 ամսով դուրս էր եկել աշխատանքից՝ ապաքինվելով իր վնասվածքներից, որոնք այն ժամանակ գրեթե չլսված արձակուրդ էին Հոլիվուդի արագընթաց և դաժան աշխարհի համար:

Դորոթի

Ջուդի Գարլենդին տրվել է ադրենալինի մշտական հոսք՝ նրան հանգստացնելու համար, իսկ հետո Սեկոնալին՝ օգնելու նրան քնել գիշերը, և այդ ընթացքում նա խստորեն վերահսկվում էր, որ որևէ քաշ չհավաքի: Գարլանդը սննդակարգով ուտում էր միայն սուրճ և հավի ապուր, ինչպես նաև ծխախոտ՝ ախորժակը զսպելու համար: Գարլանդին անխնա կորսետավորել էին, որպեսզի ավելի մանկան տեսք տա իր տարազով:

Նկարահանումների ժամանակ Գարլենդը ընդամենը 16 տարեկան էր, բայց նախկինում սովոր էր նման վերաբերմունքի. մայրը հաճախ էր այդպիսի դեղահաբեր տալիս իր դստերը՝ ուրիշ նկարահանումների համար:

Խրտվիլակ և մյուսներ

Եվ եթե թմրանյութերը, անորեքսիան, կրակը, ջերմությունը և թունավոր դիմահարդարումը բավարար չէին ձեզ տպավորելու համար, ապա մտածեք սա. կակաչի տեսարանի ձյունը մաքուր ասբեստի քրիզոտիլի մանրաթելեր էր: Խրտվիլակի զգեստը նույնպես պատրաստված էր քաղցկեղածին նյութից, ինչպես և չար կախարդի ավելը:

Չնայած այն հանգամանքին, որ ասբեստի օգտագործման վերաբերյալ առողջական մտահոգությունները բարձրացվել էին դեռևս 1890-ական թվականներին, այն սահմանափակված չէր ընդհանուր օգտագործման համար մինչև 1970-ականները: Մենք իսկապես չէինք պատկերացնում, որ այս խորհրդանշական ֆիլմը դերասանների համար մահացու թակարդ էր:

Աղբյուրներ՝ 1, 2

Բ)

{x + y = 7 = > {x = 7 — y = > {x = 7 — y = > {x = 7 — y (1)
{xy = 12 = > {(7 * y) * y = 12 = > {7y — y₂ = 12 = > {-y² + 7y — 12 = 0

-y2 + 7y — 12 = 0

D = -b — 4ac = 49 — 4 * 1 *(-12) = 1

[y = -7 — 1/-2 = 4 => {[x = 7 — y [{x = 7 — y [{x = 3
[y = -7 + 1/-2 = 3 => {[y = 4 = > [{y = 4 [{y = 4
{[y = 3 [{y = 3 = > [{x = 4
[{x = 7 — y [{y = 3
[{y = 3

Պատ․` (3;4)(4;3)

Գ)

{x + y = 3 = > {x = 3 — y = > {x = 3 — y = > {x = 3 — y (1)
{xy = -28 = > {(3 — y) * y = -28 = > {3y — y₂ = -28 = > {3y — y² +28 = 0

3y — y² +28 = 0

D = -b — 4ac = 9 — 4 * (-1) * 28 = 121

[y = -3 — 11/-2 = 7 => {[x = 3 — y [{x = 3 — y [{x = -4
[y = -3 + 11/-2 = -4 => {[y = 7 = > [{y = 7 [{y = 7
{[y = -4 [{x = 3-y = > [{x = 7
[{y = -4 [{y = -4

Պատ․՝ (-4;7)(7;-4)

Paolo Coehlo A Christmas tale 

This story is about a boy, who was from a poor family. They all were amusing people by juggling. They didn’t have enough money to buy gifts for Christmas, but father always said, “Do you know why Santa Claus’s bag never gets empty, although there are so many children in the world? Because it may be full of toys, but sometimes there are more important things to be delivered, what we call “invisible gifts””. Invisible gift is the love, joy and happiness that Christmas brought to people.
The boy decided to become a priest and one day Our Lady decided to descend to Earth to visit the monastery with baby Jesus. All the priests were proud of themselves, they were showing some things to Our Lady, but when it was the boy’s turn, he didn’t know anything to show to Jesus and Our Lady, but was feeling that he must do something for him. He took some oranges from his pocket and started juggling, creating a beautiful circle in the air. Jesus felt joy and started laughing and clapping, so Our Lady let the boy hold her baby.
I think this story shows, that even if you don’t have possibility to do some important and weighty things, you still can be kind and bring joy to other’s lives. And this kindness will definitely come back to you one day.

Reading Paolo Coehlo A Christmas tale read the text, write down all the unknown words. Write your viewpoint on it.

amuse — զվարճացնել
reciting — ասմունքելով
troubadour — աշուղ
juggling — ձեռնածություն
lacking — պակասում է
monks — վանականներ
novice — սկսնակ
precisely — ճշգրիտ
toss up — նետել
reproachful gaze — նախատող հայացք

My viewpoint

Դո՛ւրս գրել դիմավոր բայերը և որոշե՛լ եղանակը, ժամանակաձևը, թիվը, դեմքը, սեռը, կազմությունը և խոնարհումը։

Լուսամփոփը հանկարծ շողաց,
Եվ ես հանկարծ քեզ հիշեցի,
Ծառը խշշաց, ճյուղը դողաց,
Եվ ես հանկարծ քեզ հիշեցի,
Առուն փախավ խոխոջալով,
Եվ ես հանկարծ քեզ հիշեցի,
Ծածկվեց լուսնյակն ամպի շալով,
Եվ ես հանկարծ քեզ հիշեցի։
Դու ինչո՞ւ ես լցվել այդպես
Աշխարհով մեկ,
Դու ինչո՞ւ ես այդպես անհուն
Ու անեզերք։

Շողաց — պարզ, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, եզակի թիվ, երրորդ դեմք
Հիշեցի — պարզ, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, եղակի թիվ, առաջին դեմք
Խշշաց — պարզ, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, եզակի թիվ, երրորդ դեմք
Դողաց — պարզ, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, եզակի թիվ, երրորդ դեմք
Փախավ — ածանցավոր, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, եզակի թիվ, երրորդ դեմք
Ծածկվեց — ածանցավոր, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, եզակի թիվ, երրորդ դեմք

1․ Հատվածների հարաբերություն կոչվում է նրանց երկարությունների հարաբերությունը:

2․ AB և CD հատվածները համեմատական են A₁B₁ և C₁D₁ հատվածներին որոնց երկարություններն են 3սմ և 1,5սմ։ AB/A₁B₁=CD/C₁D₁=2/3

3․ Այն եռանկյունները, որոնց անկյունները համապատասխանաբար հավասար են, իսկ կողմերը՝ համեմատական, կոչվում են նման եռանկյուններ։

4․ Նման եռանկյունների նմանակերպ կողմերի հարաբերությունը կոչվում է նմանության գործակից։

5․ Նման եռանկյունների մակերեսի հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցի քառակուսուն։

6․ Եթե մի եռանկյան երկու անկյունները համապատասխանաբար հավասար են երռանկյան մյուս երկու անկյուններին ապա այդպիսի եռանկյունները նման են, այսինքն՝ <A = <A₁, <B = <B₁, <C = <C₁

7․ Եթե մի եռանկյան երկու կողմերը համեմատական են մյոսի երկու կողմերին, և այդ կողմերով կազմված անկյունները հավասար են, այդպիսի եռանկյունները նման են, այսինքն՝ AB/A₁B₁ = BC/B₁C₁

8. Եթե մի եռանկյան երեք կողմերը համեմատական են մյուսի երեք կողմերին, ապա այպդիսի եռանկյունները նման են, այսինքն՝ AB/A₁B₁ = BC/B₁C₁ = AC/A₁C₁

9. Եռանկյան երկու կողմերի միջնակետերը միացնող հատվածը կոչվում է այդ եռանկյան միջին գիծ, այսինքն՝ միջին գիծը զուգահեռ է եռանկյան կողմերից մեկին և հավասար է նրա կեսին:

10․ Բոլոր երեք միջնագծերը հատվում են նույն կետում, որը կոչվում է եռանկյան ծանրության կենտրոն, և այդ կետով կիսվում են երկու մասի 2:1 հարաբերությամբ։

11․ Նման եռանկյունների պարագծի հարաբերությունը հավասար է նմանության գործակցին։

12․ ա) Եռանկյան գագաթից հանդիպակաց կողմը պարունակող ուղղին տարված ուղղահայացը կոչվում է եռանկյան բարձրություն:

բ) Եռանկյան գագաթը հանդիպակաց կողմի միջնակետի հետ միացնող հատվածը կոչվում է եռանկյան միջնագիծ:

գ) Եռանկյան կիսորդ կոչվում է եռանկյան անկյան կիսորդի վրա գտնվող այն հատվածը, որը միացնում է եռանկյան գագաթը հանդիպակաց կողմի վրա գտնվող կետի հետ:  

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

Գործնական աշխատանք

Արտագրե՛լ նախադասությունները՝ փակագծերում տրված
բայերը անհրաժեշտ քերականական ձևերով գրելով համապատասխան տեղերում։

1. Մայր մտնող արևի ճառագայթները ոսկևորեցին ամեն ինչ, և մի կախարդող
տեսարան ստեղծվեց, որով հիացան հյուրանոցի պատշգամբները ելած զբոսաշրջիկները։ (հիանալ, ոսկևորել, ստեղծել)

2. Արդեն բացվել էին պարտեզի ծաղիկները, և հեռվից նայելիս թվում էր, թե մի նախշուն գորգ ծածկել էր պատշգամբի առջև փռված այդ հողակտորը։ (թվալ, ծածկել, բացել)

3. Ցանկապատի հետևում երևում էր մի տուն. նրա բակում արևածաղիկներ էին աճում, որոնք, իրենց գեղեցիկ գլուխները բարձր պահած, կարծես ժպտում էին անցորդներին։ (ժպտալ, երևալ, աճել)

4. Մենք մեքենայի միջից անշարժ նայում էինք ճամփեզրի մոտակա սյունին նստած
արագիլին, մինչև որ նա տեղից պոկվեց և թևերը ծանր-ծանր թափահարելով՝ թռչեց դեպի մոտակա ճահիճները։ (թռչել, պոկել, նայել)

5. Առաջարկը միաձայն ընդունվեց, և հաջորդ օրվանից բոլորը սկսեցին աշխատանքի գալ մեկ ժամ շուտ, որպեսզի կարողանան ժամանակին ավարտել պատվերի կատարումը։ (սկսել, ընդունել, կարողանալ)

6. Ընթացող գնացքի լուսամուտից երևում էին մոտակա բնակավայրերի լույսերը,
որոնք մի պահ առկայծվեցին թանձրացող խավարում, ապա անհետացան։ (երևալ, անհետանալ, առկայծել)

7. Հանգստյան տան բակում մարդիկ զբոսնում էին, երեխաները, ճոճանակների վրա
նստած, օրորվում, իսկ մեղմ քամին բերում էր մոտակա սարերի զովությունը։ (օրորել, զբոնել, բերել)

8. Վարպետը վերցրեց հաստոցը, անջատեց նոր պատրաստած դետալը և համեմատեց գծագրի հետ՝ երբեմն ինչ-որ չափումներ անելով։ (վերցնել, անջատել, համեմատել)

9. Դաշնակահարի մատները սահում էին ստեղների վրայով, և դահլիճը ողողված էր
հոգեպարար մի երաժշտությամբ, որն ալեկոծում էր ունկնդիրների հոգիները։ (ալեկոծել, ողողել, սահել)

10. Ճամփեզրի խոտերի միջից հանկարծ մի աղվես հայտնվեց, որն անցավ ճանապարհի մյուս կողմն ու անհետացավ թփուտներում։ (անցնել, անհետանալ, հայտնվել)

ա) (-2)²; (-2)²; (-2)⁴; (-2)⁵

4; 4; 16; -32

բ) -3⁴; (-7)²; 0¹⁰; (-1)⁵; -1³

-81; 49; 0; -1; -1

գ) (-1)¹¹— (-1)¹¹

-1 + 1 = 0

դ) (-1)⁴ — (-1)³ — (-1)²

1 — (-1) + 1 = 3

ե) (-2)⁵ — (-3)³

-32 — (-27) = -5

զ) (-1)² + (-1)³ + (-1)⁴

1 + (-1) + 1 = 1

ա) 3 * (-2)² = 12

բ) -4 * (-3)³ = 108

գ) -(-3)³ = 27

դ) -(-2)³ = 8

ե) -(-0,3)² = — 0,09

զ) -(-0,5)³ = 0,125

է) (-3²)³ = 729

ը) (-1)¹⁹⁹⁹ = -1

թ) (-1)^k + (-1)^k+1 = -1 + 1 = 0
k = 1

ա) 24/36 = 2/3

բ) 108/252 = 9/21 = 3/7

գ) 144/216 = 12/18 = 2/3

դ) 1800/4500 = 2/5

ա) 6/9 = */3 = 2/3

բ) 28/40 = */10 = 7/10

գ) 12/32 = 3/* = 3/8

դ) 15/75 = 1/* = 1/5

ե) 64/36 = 1 7/* = 1 7/9

ա) 2, -2
բ) 1/5, -1/5
գ) 2 1/3 = -2 1/3
դ) 1.3, 1.3

ա) 7/8 > 5/8
բ) 1 1/7 = 8/7
գ) 1/2 > 1/3
դ) 3/5 < 3/4
ե) 1 2/3 > 3/4
զ) 10/7 < 1 3/6

ա) 1/2 + 1/2 = 1
բ) 1/7 + 5/7 = 6/7
գ) 3/5 + 4/5 = 7/5
դ) 1 1/3 + 2/3 = 2
ե) 2 7/9 + 4/9 = 29/9
զ) 3 2/5 + 12 4/5 = 81/5

ա) 9/11 — 8/11 = 1/11
բ) 6/7 — 2/7 = 4/7
գ) 1 — 1/9 = 8/9
դ) 12 — 1/3 = 35/3
ե) 127 — 2/5 = 633/5
զ) 193 — 4/9 = 1733/9
է) 13 3/4 — 1/2 = 53/4
ը) 13 1/2 — 1/3 = 79/6
թ) 15 4/5 — 8 2/5 = 37/5
ժ) 20 3/8 — 16 1/4 = 33/8
ի) 3 1/6 — 1/3 = 17/6
լ) 2 1/3 — 1/2 = 11/6
խ) 10 1/5 — 2/5 = 49/56
ծ) 3/7 — 4/5 = -13/35
կ) 3 1/2 — 2 2/3 = 5/6

ա) 1/2 * 1/3 = 1/6
բ) 2/6 * 6/7 = 3/7
գ) 7/8 * 24/49 = 3/7
դ) 100/121 * 55/144 = 125/396
ե) 3/8 * 2 = 3/4
զ) 4/5 * 6 = 24/5
է) 3 * 1 1/8 = 27/8
ը) 0 * 1/4 = 0
թ) 4 * 2 1/12 = 25/3

ա) 4 2/3 * 9/14 = 12/7
բ) 2 1/3 * 1/14 = 1/21
գ) 2/3 * 1 1/8 = 11/12
դ) 5 2/3 * 9/34 = 3/2
ե) 4/7 * 3 1/16 = 7/4
զ) 1 1/2 * 2 2/3 = 4
է) 2 1/7 * 1 13/15 = 4
ը) 10 1/2 * 1 1/2 = 63/4

ա) 1/2 : 1/3 = 3/2
բ) 2/5 : 15/18 = 12/25
գ) 14/15 : 18/25 = 35/27
դ) 3/7 : 63/84 = 4/7
ե) 2/3 : 2 = 1/3
զ) 6/7 : 3 = 2/7
է) 10 : 5/10 = 20
ը) 9/3 : 13 = 3/13
թ) 1 1/2 : 8 = 3/16
ժ) 10 : 2 1/2 = 4
ի) 3 2/5 : 34 = 1/10
լ) 18 : 7 1/5 = 5/2

ա) (4 2/8 + 5 1/2) * 6
4 2/8 + 5 1/2 = 39/4
39/4 * 6 = 117/2

բ) (4 — 1 1/3 * 2) * 1/2
4 — 1 1/3 * 2 = 4/3
4/3 * 1/2 = 2/3