Թեման.Ուժ:Տիեզերական ձգողության ուժ:Ծանրության ուժ

Կարդալ և ծանոթանալ

Դասարանում  քննարկվող հարցեր.

 1.Ինչ է բնութագրում ուժը:

Ուժը մարմինների փոխազդեցության քանակական չափն է:

2.Որ ուժն է կոչվում 1նյուտոն(1Ն):

1 նյուտոնն այն ուժն է, որի ազդեցությամբ 1 կգ զանգվածով մարմինը 1 վայրկյանում իր արագությունը փոխում է 1մ/վ-ով:

3.Ինչպիսի մեծություն է ուժը:

Ուժը ֆիզիկական մեծություն է:

4.Որ ֆիզիկական մեծություններն են վեկտորական,և որոնք՝սկալյար

Ուժը և արագությունը իմպուլսը և այլն վեկտորական մեծություններ են: Սկալյար մեծություններ են զանգվածը, հոսանքի ուժը, ճնշման ուժը, լարումը, խտությունը, մակերեսը, ժամանակը, ծավալը, ջերմաստիճանը, ջերմաքանակը:

5.Ուժի ազդեցության արդյունքը ինչ մեծություններից է կախված

Ուժի ազդեցությունը կախված է զանգվածից և արագացումից:

6.Որ մարմիններն են փոխազդում տիեզերական փոխազդեցության ուժերով

Տիեզերական փոխազդեցության ուժերով ազդվում են մոլորակները, աստղերը և այլն:

7.Ինչից է կախված տիեզերական  ձգողության ուժը

Տիեզերական ձգողության ուժը կախված է մարմինների զանգվածից:

8.Ինչ բանաձևով է որոշվում ծանրության ուժը

F=mg

Սովորե լԷ.Ղազարյանի դասագրքից էջ55 -ից մինչև էջ 62

Լուծել հետևյալ խնդիրնեը

1.Որքան է 2տ զանգվածով փղի վրա ազդող ծանրության ուժը:

m=2տ=2000կգ

g=9,8Ն/կգ

F=mg=2000*9,8=19,6Ն

2. Հաշվել ջրի զանգվածը, եթե նրա վրա ազդող ծանրության ուժը 90Ն է:

m=F/g=90/9,8=9կգ

• Ուսումնասիրում ենք Չարենցի կյանքը և գործունեությունը: Ընտրում ենք առաջարկված տարբերակներից մեկն ու ընթերցելուց կամ դիտելուց հետո բլոգում գրում ենք նյութի մասին:
  • Այն, ինչ դարձավ ամենասիրելին,
  • Այն, ինչ ամենատպավորիչն էր,
  • Այն, ինչ նոր իմացա,
  • Այն, ինչի մասին ավելին կուզենայի իմանալ:

Հետաքրքիր ընթերցանություն

Մինչև ե՞րբ անորոշության մեջ մնամ…
Ես մարդկայնություն եմ պահանջում, պարզ, հասարակ մարդկայնություն…
Չարենցի կանայք… Չարենցի սերերն ու հրապույրները
Արփենիկ Չարենց «Հուշեր Հայրիկիս մասին»
Չարենցի մեծ սերը
Մարտիրոս Սարյանը Չարենցի մասին
Պարույր Սևակ «Չարենցը և արդիականությունը»
Ռեգինա Ղազարյանի հուշերը Չարենցի մասին
Վիլյամ Սարոյանը Չարենցի մասին
Գուրգեն Մահարու հուշերը՝  «Չարենց—նամե»

2․Ֆիլմադարան

Բացահայտում
Չարենցի տունը Կարսում
Եղիշե Չարենց
«Մահվան տեսիլ» ֆիլմը

Այն, ինչի մասին ավելին կուզենայի իմանալ

Շատ կուզենայի իմանալ ավելի շատ Արփենիկի մանկության մասին և թե ինչեր է արել նա հայրիկի՝ Չարենցի հետ: Թե ինչեր են խաղացել և թե ինչ տպավորիչ պահեր է հիշում Արփենիկը:

Մարտի 1-7

Բազմաբջիջ կենդանիներ, հիդրա, հիդրայի կառուցվածքը, բազմացումը:

Քաղցրահամ լճակները և առվակները հարազատ տուն են հիդրայի համար: Հիդրան 1,5-2սմ երկարություն ունի: Իրենց կառուցվածքով հիդրաները շատ պարզ են: Իրենց մարմինը խողովակ է, որը կազմված է բջիջների երկու շերտերից՝ ներքին և արտաքին: Մարմնի ներքև մասը փակ է, այնտեղ տեղակայված է ներբան, որը արտազատում է կպչուն նյութ, որը և օգնում է հիդրային կպնել ինչ-որ պինդ բանին ջրամբարի հատակին: Հիդրայի մարմնի վերևի մասում կա անցք, որով նա կլանում է սնունդը և նույն անցքով դուրս թափում արգասիքները: Սնվելուց հետո անցքը ձիգ փակվում է, իսկ նորից սնվելու համար հիդրան պետք է ճեղքի և բացի անցքը: Նաև մարմնի վերևի մասում կան մի-քանի հատ ոտնուկ: Իր պարզ կառուցվածքով հիդրան գիշատիչ է: Հիդրան բացում է իր ոտնուկները, ինչպես ցանց և սպասում է մինչև զոհը մոտենա ոտնուկներին: Այն պահին, երբ զոհը կպնում է իր ոտնուկներին հիդրան կրակում է թույնով և պառալիզացնում է զոհին: Դրանից հետո ոտնուկները սկսում են փաթատվել և մոտեցնում են զոհին անցքի մոտ: Եթե սնունդը շատ փոքր է հիդրան նրան ուղակի ուտում է, իսկ եթե սնունդը շատ մեծ է, օրինակ՝ մոծակի թրթուրը, հիդրան լայնացնում է անցքը և ամբողջ մարմինը: Դա օգնում է նրան ուտել իրենից մեծ կենդանիներին: Հիդրան բազմանում է երկու տարբերակով՝ եղանակից: Ամռանը հասուն հիդրայի մարմնի վրա առաջանում է կույտ: Այն աճում է՝ այդ կույտից առաջանում են ոտնուկներ և մարմինը: Ինչ-որ ժամանակ հետո երիտասարդ հիդրան պոկվում է հասուն հիդրայից և գտնում է կպնելու տեղ: Երկրորդ բազմացման եղանակը լինում է աշնանը: Աշնանը բոլոր հիդրաները մահանում են, բայց մահանալուց առաջ իգական սեռի տեսակները հասցնում են դուրս գցել ձվերը, որոնք ընկնում են հատակին և այդտեղ ձմեռում են: Գարնանը ձվի կեղևը փափկանում է և նրա միջից առաջանում է նոր հիդրա:

English in Mind, pages 51,52,53
Write exercises

• Տիարի բազմամյա օրագրության օրինակի ուսումնասիրում,
• Գրերից մեկի ձայնագրում կամ տեսագրում (ամբողջական կամ որևէ հատված)

Հիշեցնում եմ հայտնի Կառլսոնի՝ տանիքում ապրող մեր ընկերոջ պահանջն անդադար՝ հանգիստ, միայն հանգիստ․․․ Երբ աջից-ձախից, մի ականջից մտնում, մյուսից դուրս են գալիս հայտարարություններ, սպասված-չսպասված, հուսադրող-անհանգստացնող, ազդեցիկ ու ոչ այնքան, իշխանական, քաղաքացիական-քաղաքական բոլոր մակարդակներում՝ անհատական-խմբային-հավաքական, կառավարման մարմինների․․․ Ու բոլորն անձնուրաց, անկեղծ, ժողովրդի համար, ժողովրդի անունից, հանուն արդարության ու վասն հայրենյաց․․․

Հանգի՜ստ, միայն հանգիստ․․․

Գործնական աշխատանք`Օդի բաղադրության որոշումը
Ջրում դնում ենք թեթև խցանի վրա ամրացրած մոմը:Մոմը այրում ենք և փակում ապակյա խողովակով:Ինչ նկատեցինք,ինչու մոմը հանվավ և ինչու ջուրը բարձրացավ խողովակի մեջ:
Օդի  բաղադրությունը`    1/5 –ը կամ  21%  Թթվածին (O₂)  4/5-ը  կամ  78%  Ազոտ (N₂)
Ինչու մոմը հանգավ,ինչու ջուրը

1.ABC եռանկյան մեջ <A= 20°, <B=15°: Ինչպիսի՞ն է ABC եռանկյունը:

20+15=35^o

180-35=145^o

Բութանկյուն եռանկյուն

2.ABС եռանկյան մեջ <A=30°, <B=70°. Ինչպիսի՞ն է ABC եռանկյունը:

30+70=100^o

180-100=80^o

Սուրանկյուն եռանկյուն

3.Հայտնի է, որ ABC սուրանկյուն եռանկյան A անկյունը 20° է: Կարո՞ղ է В անկյունը փոքր լինել 70°-ից:

Ոչ, քանի որ, եթե եռանկյան <C անկյունը լինի 89°, իսկ <B լինի 70°, ապա նրանց գումարը չի ստացվի 180°:

4.ABC եռանկյան մեջ <A=40°, <B=50°: Ինչպիսի՞ն է ABC եռանկյունը:

40+50=90^o

<C=180-90=90^o

Ուղղանկյուն եռանկյուն

5. ա) ABC եռանկյան մեջ <A=20°, <B=10°:

20+10=30^o

<C=180-30=150^o

Բութանկյուն եռանկյուն

բ) Որո՞նք են ABC եռանկյանը էջերը, ո՞րն է ներքնաձիգը:

Ուղիղ անկյան դիմացի կողմը ներքնաձիգն է, իսկ մնացած երկու կողմը էջերն են:

6.АВ-ն ABC եռանկյան ներքնաձիգն է: Ինչի՞ է հավասար C անկյունը:

90^o

7.Ամեն մի եռանկյուն ունի՞ ներքնաձիգ:

Ոչ, միայն ուղղանկյուն եռանկյունները ունեն ներքնաձիք:

8.ABC եռանկյան մեջ <A=25°, <B=47°: Ինչպիսի՞ն է ABC եռանկյունը:

25+47=72^o

<C=180-72=108°

Բութանկյուն եռանկյուն

9.ABC եռանկյան մեջ <A=56°, <B= 15°: Ինչպիսի՞ն է ABC եռանկյունը:

56+17=73^o

<C=180-73=107^o

Բութանկյուն եռանկյուն

10.Հայտնի է, որ ABC բութանկյուն եռանկյան C անկյունը 36° է: Կարո՞ղ է A անկյունը մեծ լինել 54°-ից:

Եթե <B լինի 91°, իսկ <A 55°, ապա գումարը կմեծանա։

11.ABC եռանկյան մեջ <A=<B: Ինչպի՞ն է ABC եռանկյունը:

Հավասարասրուն եռանկյուն

12.ABC եռանկյան մեջ <A=40°, <B= 100°: Ինչպիսի՞ն է ABC եռանկյունը:

40+100=140^o

<C=180-140=40^o

Սուրանկյուն եռանկյուն

Տանը՝ 270, 274

<AMC=90^o

<BMA=90^o

<MAC+<AMC+<MCA=180^o

<MAC=<MCA

180-90=90^o

90:2=45^o

<A=2*45=90^o

180-110=70^o

180-70=110^o

110:2=55^o

<A և <C=55^օ

<B=180-110=70^օ